Nieuws
NIEUWS · VEILIGHEID EN INCIDENTEN

Passagier flydubai-vlucht: gewonde gezagvoerder Smit Machchhar wist cockpitdeur nog te openen

Door , met de Airwork-redactie
25 bronnen · 30 sep, 10:49 · bijgewerkt

Verkeerstoren van een luchthaven tegen een blauwe lucht
Illustratief beeld: verkeerstoren van een luchthaven. Foto: na kon via Pexels · Pexels-licentie
IN HET KORT
  • Flydubai-vlucht FZ1073 landde op 30 september in Tabuk; beide piloten raakten gewond en zijn in het ziekenhuis opgenomen.916
  • De Emiraatse luchtvaartautoriteit GCAA spreekt van een veiligheidsincident en onderzoekt de oorzaak; flydubai bevestigt een handgemeen in de cockpit en noemt het motief onbekend.1618
  • Premier Netanyahu zegt dat alle aanwijzingen erop wijzen dat een van de piloten het toestel wilde laten neerstorten, en dat die piloot in Saudi-Arabië is gearresteerd.1314
  • Een passagier vertelt dat de gewonde gezagvoerder de cockpitdeur opende en dat een piloot uit de cabine daarna de besturing overnam.1718

Update 6 oktober, 11.25 uur: de verdachte copiloot wilde zijn aanslag volgens Israëlische media en functionarissen al in juli plegen, maar stelde die uit omdat een bevriend bemanningslid op die vlucht zat; de Emiraten hebben dat niet bevestigd. De Nieuw-Zeelandse politie bevestigt dat hij daar van november 2018 tot mei 2019 een deel van zijn vliegopleiding volgde. Lees ook: Copiloot flydubai FZ1073 wilde aanslag volgens onderzoekers al in juli plegen, maar stelde die uit vanwege bevriend bemanningslid.

Update 5 oktober, 16.30 uur: de verdachte copiloot handelde volgens de eerste aanwijzingen alleen en niet namens een organisatie of staat, zeggen Amerikaanse en Israëlische functionarissen tegen NBC News en CNN; het onderzoek is nog in een vroeg stadium. Australië en Nieuw-Zeeland onderzoeken zijn eerdere verblijf daar. Lees ook: Copiloot flydubai FZ1073 handelde volgens eerste aanwijzingen alleen; aanval legt gaten in screening van piloten bloot.

VluchtFZ1073
Uitgeweken naarTabuk
Transpondercodes7700 en 7500
ToestelBoeing 737 MAX

Update 5 oktober, 11.50 uur: de Israëlische functionaris die toezicht houdt op buitenlandse maatschappijen die op Israël vliegen, gaf volgens de Israëlische zender Channel 12 ook betaalde trainingen aan flydubai en Emirates; het ministerie van Verkeer noemt zijn nevenwerk goedgekeurd. In Israël is een debat gaande over wie de copiloot had moeten controleren. Lees ook: Israëlische toezichthouder op buitenlandse vluchten werkte volgens Channel 12 ook betaald voor flydubai.

Update 3 oktober, 23.25 uur: het toestel van vlucht FZ1073 haalde in de duikvlucht volgens een analyse van The Wall Street Journal naar schatting Mach 0,96 en kreeg bij het afvangen zo'n 3 g te verwerken, meer dan de 2,5 g waarvoor het is gecertificeerd; een groot deel van het richtingsroer brak af. Lees ook: Duikvlucht flydubai FZ1073: toestel ging volgens analyse bijna met geluidssnelheid en boven belastingslimiet.

Update 3 oktober, 20.25 uur: de verdachte copiloot Hamam al-Hammami werkt volgens bronnen van ABC News mee aan het onderzoek en gaf aan dat hij het toestel in Israël wilde laten neerstorten; de autoriteiten bevestigden dat niet. Royal Air Maroc bevestigt dat hij er in 2025 een proefopleiding volgde maar niet werd aangenomen. Lees ook: Verdachte copiloot flydubai FZ1073 werkt mee aan onderzoek en wilde toestel volgens bronnen in Israël laten neerstorten.

Update 3 oktober: de vermoedelijke aanvaller is volgens CNN, AP en The Wall Street Journal de Omaanse copiloot Hamam al-Hammami; de Emiraatse procureur-generaal spreekt van een poging tot een terroristische daad. Lees ook: Vermoedelijke aanvaller flydubai-vlucht FZ1073 is Omaanse copiloot Hamam al-Hammami; Emiraten: poging tot terroristische daad.

Update 2 oktober, 10.20 uur: gezagvoerder Smit Machchhar heeft premier Narendra Modi in een videogesprek vanuit een ziekenhuis in Abu Dhabi verteld hoe hij zwaargewond de cockpitdeur opende. Lees ook: Gewonde gezagvoerder Smit Machchhar vertelt premier Modi hoe hij de cockpitdeur opende.

Update 2 oktober, 09.00 uur: volgens het Saudische ministerie van Binnenlandse Zaken wijst een vooronderzoek uit dat de copiloot de gezagvoerder aanviel; beide piloten zijn naar Abu Dhabi overgebracht. In Israël groeien de vragen over de screening van piloten. Lees ook: Saudisch vooronderzoek: copiloot viel gezagvoerder flydubai-vlucht aan; Israël wil piloten strenger screenen.

Update 1 oktober, 21.55 uur: Saudi-Arabië heeft volgens zijn ministerie van Binnenlandse Zaken beide piloten donderdagochtend naar de Emiraten overgebracht, waar het onderzoek loopt. Premier Netanyahu zei tegen Fox News dat onderzoek erop wijst dat de vermoedelijke aanvaller een islamitisch-radicale indoctrinatie had ondergaan; dat is niet bevestigd door de Emiraatse of Saudische onderzoekers. Lees ook: Saudi-Arabië draagt vermoedelijke aanvaller van flydubai-vlucht over aan de Emiraten.

Update 1 oktober, 13.30 uur: de Emiraten zijn een strafrechtelijk onderzoek begonnen dat ook naar het motief kijkt, meldt staatspersbureau WAM. In India wordt gezagvoerder Smit Machchhar door premier Modi en president Murmu geprezen; Indiase media melden dat hij naar Dubai is overgevlogen voor verdere behandeling. Meer in Indiase gezagvoerder Smit Machchhar geprezen om optreden in flydubai-cockpit.

Update 1 oktober, 12.50 uur: de gezagvoerder is door onder meer de BBC, The Guardian en persbureau AP geïdentificeerd als Smit Machchhar. De passagier die de cockpit binnenging, is volgens de BBC en Ynet Yaniv Hayun (The Guardian en DW schrijven Hayoun). De naam van de vermoedelijke aanvaller is niet door betrouwbare bronnen bekendgemaakt.

Update 1 oktober, 00.35 uur: een passagier die de cockpit binnenging, vertelt dat de gewonde gezagvoerder de cockpitdeur nog wist te openen voordat hij in elkaar zakte. Daarna hielpen passagiers de aanvaller te overmeesteren en nam een piloot uit de cabine de besturing over. De Emiraatse luchtvaartautoriteit GCAA spreekt inmiddels officieel van een veiligheidsincident en onderzoekt de oorzaak. Flydubai bevestigt een handgemeen in de cockpit en zegt dat de achtergrond en het motief nog onbekend zijn.

Over wat er woensdagochtend in de cockpit van flydubai-vlucht FZ1073 van Dubai naar Tel Aviv gebeurde, verschijnen steeds meer berichten. Een deel daarvan komt van ooggetuigen en van Israëlische functionarissen, een deel inmiddels ook van flydubai en de Emiraatse luchtvaartautoriteit. De precieze toedracht is officieel nog niet vastgesteld. Airwork zet op een rij wat vaststaat, wat wordt beweerd en door wie. Eerder schreven we over de uitwijking en de reactie in Israël.

Lees ook: Indiase gezagvoerder Smit Machchhar geprezen om optreden in flydubai-cockpit, met wat deskundigen zeggen en wat piloten ervan kunnen leren.

Over de gezagvoerder, Smit Machchhar, zet de kennisbank op een rij wat bekend is: Wie is Smit Machchhar?

Wat vaststaat

Het toestel, een Boeing 737 MAX van flydubai op weg van Dubai naar Tel Aviv, landde woensdagochtend 30 september op de luchthaven van Tabuk in het noordwesten van Saudi-Arabië. Flydubai meldde in een verklaring dat de vlucht onderweg een incident had en dat alle passagiers veilig zijn. De maatschappij zegt nauw samen te werken met de betrokken autoriteiten en meer te melden zodra details bevestigd zijn. Later verklaarde een woordvoerder van flydubai, volgens persbureau AFP, dat er een handgemeen in de cockpit had plaatsgevonden, en dat de achtergrond en het motief in dit vroege stadium onbekend zijn en formeel worden onderzocht. De maatschappij riep op niet vooruit te lopen op de feiten.

De Emiraatse luchtvaartautoriteit GCAA verklaarde volgens Gulf News dat de vlucht een veiligheidsincident had dat onder controle werd gebracht, en dat enkele bemanningsleden gewond raakten en in Saudi-Arabië in het ziekenhuis worden behandeld. Onderzoeksteams van de GCAA zoeken samen met de betrokken autoriteiten naar de oorzaak en de omstandigheden. De GCAA vraagt geen onofficiële informatie te verspreiden en zegt uitkomsten bekend te maken zodra die er zijn.

Het kantoor van premier Netanyahu verklaarde dat het niet om een kaping ging, dat de situatie onder controle is en dat alles in het werk wordt gesteld om de Israëlische passagiers veilig naar huis te brengen. Een woordvoerder van het Israëlische leger bevestigde tegenover CNN dat er gevechtsvliegtuigen opstegen nadat het noodsignaal was ontvangen. Woensdagavond kwamen de passagiers met een vervangend toestel aan op de luchthaven Ben Gurion bij Tel Aviv, meldden onder meer de BBC en DW.

De luchthaven van Tabuk meldde volgens The National dat de luchtverkeersleiding om 08.44 uur lokale tijd (07.44 uur Nederlandse tijd) een noodoproep kreeg met het verzoek om een noodlanding, dat de luchthaven de noodtoestand afkondigde en dat het toestel om 09.45 uur lokale tijd landde. Volgens de luchthaven bleken de gezagvoerder en de copiloot gewond en zijn beiden naar het ziekenhuis gebracht. Over de aard en de ernst van de verwondingen zei de luchthaven niets.

Hoeveel mensen aan boord waren, verschilt per bericht. The Times of Israel spreekt van ongeveer 180 passagiers, Ynetnews van 174 inzittenden en de BBC van ongeveer 150.

Wat een passagier over de cockpit vertelt

Een van de passagiers die de cockpit binnenging, door de BBC en Ynet geïdentificeerd als Yaniv Hayun en door The Guardian en DW als Yaniv Hayoun, deed woensdagavond zijn verhaal tegen premier Netanyahu, die de passagiers op de luchthaven Ben Gurion opwachtte. Netanyahu zette een video van dat gesprek op sociale media; de BBC, DW en NU.nl gaven het verslag weer. Volgens de passagier merkte hij dat er iets mis was toen het toestel plotseling daalde. Hij en anderen probeerden de cockpitdeur open te duwen, maar de gewonde piloot lag er vlak achter. Voordat die in elkaar zakte, wist hij de deur nog te openen. Die gewonde gezagvoerder is door onder meer de BBC, The Guardian en AP geïdentificeerd als Smit Machchhar.

De passagier vertelt dat hij met een andere man de cockpit binnenging, de aanvaller bij de bedieningsinstrumenten aantrof en hem met hulp van andere passagiers uit de cockpit haalde en in bedwang hield. Daarna nam hij volgens zijn verhaal kort de stuurknuppel over, tot het toestel weer stabiel vloog en twee piloten die in de cabine zaten naar voren kwamen. Een van hen nam de besturing over. Tandarts Shota Musaev, die volgens The Guardian en Ynet ook aan boord was, verleende de gewonde gezagvoerder eerste hulp. Een andere passagier zei tegen de Israëlische publieke omroep Kan dat een piloot uit de cabine het roer overnam en dat zij het toestel samen aan de grond zetten.

Dit zijn verklaringen van passagiers, geen officiële reconstructie. Ze verklaren wel waarom eerder verschillende versies de ronde deden: Netanyahu sprak woensdagmiddag van een passagier en bemanningsleden, Israëlische media van meereizende piloten. Volgens deze verslagen waren beide betrokken. Volgens de Indiase ambassade in Saudi-Arabië is de toestand van Machchhar stabiel en wordt hij in Tabuk in het ziekenhuis behandeld.

Wat Netanyahu verklaarde

Premier Netanyahu gaf woensdagmiddag rond 15.30 uur Nederlandse tijd een videoverklaring via zijn kantoor, meldden The Times of Israel en The Jerusalem Post. Daarin zei hij dat bijna alle passagiers Israëliërs waren en dat een van de piloten, toen het toestel Israël naderde, de andere piloot neerstak. "Alle aanwijzingen" wijzen er volgens hem op dat die piloot het toestel met de passagiers wilde laten neerstorten.

Netanyahu zei dat hij had gesproken met een passagier, die samen met een bemanningslid de cockpit binnenging en de piloot tegenhield. Een ander bemanningslid wist het toestel volgens Netanyahu te stabiliseren. Hij prees de betrokkenen omdat zij volgens hem een grote ramp voorkwamen. De piloot die de steekpartij pleegde, is volgens Netanyahu gearresteerd en wordt verhoord door de Saudische autoriteiten. Alle passagiers zijn volgens hem buiten gevaar.

Dit is de lezing van de Israëlische premier, geen uitkomst van een onderzoek. Hij sprak van aanwijzingen, niet van een vastgestelde toedracht, en noemde geen motief. Saudi-Arabië meldde donderdag via zijn ministerie van Binnenlandse Zaken dat beide piloten naar de Emiraten zijn overgebracht. Flydubai zegt dat de achtergrond en het motief nog onbekend zijn. Minister van Defensie Katz sprak volgens The Jerusalem Post van een poging tot een jihadistische aanslag, en het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken noemde het volgens DW tegenover zijn diplomaten een poging tot een terreuraanval.

Donderdag zei Netanyahu tegen Fox News, meldt de BBC, dat onderzoek erop wijst dat de vermoedelijke aanvaller een islamitisch-radicale indoctrinatie had ondergaan, en dat het er volgens hem zeer waarschijnlijk op lijkt dat hij het toestel wilde laten neerstorten. Hij zei daarbij dat hij nog geen vaste conclusies over een motief wil trekken. Volgens CBS News zei hij niet of die bevindingen uit Saudische of Israëlische verhoren komen. De Emiraatse onderzoekers, Saudi-Arabië en flydubai hebben zich niet over deze uitspraken uitgelaten; het onderzoek naar het motief loopt bij het Emiraatse Openbaar Ministerie.

Piloten die als passagier meereisden

Volgens Israëlische media reisden er twee extra piloten van flydubai als passagier mee, in burgerkleding. Een hoge Israëlische functionaris zei tegen N12 dat zij aan boord waren in het kader van een routineoefening, dat zij de aanvaller mee hielpen overmeesteren en dat zij het toestel stabiliseerden. De krant Israel Hayom meldt dat de twee de cockpit overnamen en het toestel in Tabuk aan de grond zetten. NU.nl baseert zijn bericht dat een piloot in burger het toestel landde op deze Israëlische berichtgeving. Netanyahu sprak in zijn verklaring van een bemanningslid dat het toestel stabiliseerde. Volgens het latere verslag van een passagier namen twee piloten uit de cabine het over nadat passagiers de aanvaller hadden overmeesterd. Flydubai en de Saudische autoriteiten hebben niet bevestigd wie het toestel landde. Deze piloten zijn door betrouwbare media niet bij naam genoemd.

Israël onderzoekt een mogelijke terreuraanval

Ynet schrijft dat na een overleg tussen het Israëlische leger, de Shin Bet en de Mossad de groeiende inschatting is dat het om een terreurdaad ging, en dat Israëlische diensten betrokken zijn bij het onderzoek in Saudi-Arabië. De Israëlische zender i24NEWS meldt dat Israëlische autoriteiten het incident onderzoeken als mogelijke terreurdaad. Die berichten zijn gebaseerd op bronnen die niet bij naam worden genoemd.

N12 voegt daar in een eigen reconstructie een voorbehoud aan toe. Volgens die zender kan Israël nog niet met zekerheid zeggen dat het om een terreuraanval gaat. Een hoge Israëlische functionaris zei tegen N12 dat er nog geen harde bevestiging is. Volgens N12 wordt ook onderzocht of er een psychische achtergrond meespeelt. The Times of Israel meldt dat Israëlische, Saudische en Emiraatse autoriteiten nog geen officiële verklaring over de toedracht hebben gegeven. Een motief is niet bekendgemaakt.

Later op de dag zeiden twee Israëlische functionarissen anoniem tegen persbureau Reuters dat Israël uitgaat van een poging tot een terreuraanval en niet van een psychisch probleem. Daarmee spreken zij de eerdere melding van N12 tegen dat ook een psychische achtergrond werd onderzocht. De Israëlische ministers Ben-Gvir (Nationale Veiligheid) en Smotrich (Financiën) spraken publiekelijk van een terrorist die het toestel wilde laten neerstorten. Dat zijn politieke uitspraken; een officiële uitkomst van het onderzoek is niet bekendgemaakt.

Het Israëlische zakenblad Bizportal wijst op een verschil met de lezing van flydubai. De maatschappij meldde eerder dat het incident voortkwam uit een ruzie tussen de piloten en niet uit een veiligheidsincident. Volgens Ynet hebben premier Netanyahu en minister van Defensie Katz het leger opdracht gegeven de passagiers met militaire toestellen naar Israël terug te halen.

Wat ooggetuigen en functionarissen over de cockpit melden

Passagiers vertelden aan Israëlische media, waaronder Channel 12, i24NEWS en The Times of Israel, dat ze geschreeuw hoorden, dat er bloed in de cockpit te zien was en dat een van de piloten meermaals met een mes werd gestoken. Volgens die ooggetuigen was het vermoedelijk de copiloot die de gezagvoerder aanviel. Passagiers en bemanning hielpen volgens hun verhalen om de aanvaller in bedwang te houden. NU.nl baseert zijn bericht dat de copiloot de piloot neerstak op deze ooggetuigenverslagen via The Times of Israel.

Een hoge Israëlische functionaris zei tegen Channel 12, volgens The Times of Israel, dat er groeiende aanwijzingen zijn dat de copiloot probeerde het toestel over te nemen om het te laten neerstorten, en dat de copiloot wordt onderzocht. Een Israëlische functionaris zei tegen The Jerusalem Post dat de piloot het toestel wilde kapen, maar dat onduidelijk is met welk doel. Beiden spraken anoniem.

De toedracht in de cockpit is door flydubai, de Emiraatse luchtvaartautoriteit GCAA, de Saudische luchtvaartautoriteit GACA of een Israëlische instantie officieel bevestigd. Volgens Ynet en Globes bevestigde flydubai wel dat er een vechtpartij tussen de piloten was, maar in de openbare verklaring van de maatschappij staat alleen dat er een incident was. Volgens The Times of Israel is er nog geen officiële verklaring over de toedracht. Volgens de luchthaven van Tabuk zijn beide piloten gewond naar het ziekenhuis gebracht. Eerder meldden Channel 14, volgens The Week, en Ynet dat ook werd onderzocht of een piloot zich van het leven wilde beroven. In de latere berichtgeving staat de vermoedelijke poging om het toestel over te nemen centraal. Geen van die versies is bevestigd, en over een motief is niets bekend.

Van geen kaping naar een mogelijke terreuraanval

Woensdagochtend, kort voor en rond de landing in Tabuk even voor 09.00 uur Nederlandse tijd, meldden Israëlische functionarissen tegenover onder meer CNN dat het niet om een kaping ging maar om een incident tussen de piloten. Het kantoor van premier Netanyahu verklaarde volgens de BBC dat het incident niet als kaping werd gezien. Dat ging over de vrees dat het toestel door kapers was overgenomen, waarop de uitgezonden code 7500 kon wijzen.

Later in de ochtend, vanaf ongeveer 10.30 uur Nederlandse tijd, spraken anonieme Israëlische functionarissen tegen Channel 12 en The Jerusalem Post van aanwijzingen dat een van de piloten zelf probeerde het toestel over te nemen. NU.nl kopt daarom dat een mogelijke kaping is voorkomen, maar schrijft in hetzelfde bericht dat nog niet duidelijk is of het werkelijk om een kaping ging. Rond het middaguur meldden Ynet, Channel 12 en i24NEWS dat Israël het incident onderzoekt als mogelijke terreuraanval. Tussen de eerste en de latere berichten ligt dus een verschuiving: eerst ging het om de vraag of kapers van buitenaf aan boord waren, later om de vraag wat een van de piloten zelf van plan was. In de middag spraken ministers publiekelijk van een terreuraanval en zeiden functionarissen tegen Reuters dat Israël van een poging tot een terreuraanval uitgaat. Rond 15.30 uur Nederlandse tijd zei Netanyahu zelf dat alle aanwijzingen erop wijzen dat een van de piloten het toestel wilde laten neerstorten. Een officiële uitkomst van het onderzoek en een bevestiging van Saudische of Emiraatse zijde van wat er in de cockpit gebeurde, zijn er nog niet.

Wat bekend is over de nationaliteit van de piloten

De gezagvoerder, Smit Machchhar, is volgens de Indiase ambassade in Saudi-Arabië, de BBC en The Guardian een Indiaas staatsburger. Over de vermoedelijke aanvaller zei premier Netanyahu tegen CNN, volgens persbureau AP, dat hij een Omaans staatsburger is. The Guardian schrijft dat het om een Omaan zou gaan. Oman, de Emiraten en flydubai hebben dat niet bevestigd, en zijn naam is door betrouwbare bronnen niet bekendgemaakt.

In de eerste uren na het incident meldde de Israëlische zender Channel 12 nog dat er piloten van Russische en Oekraïense afkomst bij betrokken waren, wat in een deel van de berichtgeving, onder meer bij De Telegraaf en The Week, een bewering over nationaliteit werd. Die berichten zijn nooit officieel bevestigd. Geen enkele officiële instantie heeft een verband gelegd met een politiek conflict. Een motief is niet bekend.

Wat de vluchtdata laten zien

Volgens vluchtdata van Flightradar24 die CNN inzag, daalde het toestel rond 07.20 uur Nederlandse tijd boven het noordwesten van Saudi-Arabië in iets meer dan twee minuten van 34.000 naar ongeveer 16.600 voet. Ongeveer twaalf minuten later volgde het noodsignaal. Het toestel zond eerst squawk 7700 uit, schakelde daarna over op 7500 en keerde later terug naar 7700. Andere media noemen op basis van openbare trackingdata iets andere hoogtes en tijden. Zulke gegevens zijn afgeleid van transpondersignalen en zijn geen officiële onderzoeksgegevens.

The Times of Israel publiceerde beelden van sociale media van het toestel na de landing, waarop een deel van het richtingsroer aan de staart lijkt te ontbreken. Een voormalig hoofd vliegveiligheid van de Shin Bet zei tegen Channel 12 dat de schade waarschijnlijk door de snelle daling is ontstaan en niet door een voorwerp van buiten. Flydubai en de Saudische autoriteiten hebben de schade niet bevestigd.

Wie het incident onderzoekt

De Emiraatse luchtvaartautoriteit GCAA zegt met eigen onderzoeksteams, in samenwerking met de betrokken autoriteiten, de oorzaak en de omstandigheden te onderzoeken. Welke instantie het onderzoek formeel leidt, is niet bekendgemaakt. Volgens The National reageerde de Saudische luchtvaartautoriteit niet direct op vragen. Flydubai zegt samen te werken met de betrokken autoriteiten. Volgens Israel Hayom laat de maatschappij alle cockpitbemanningen controleren. Emirates schortte volgens Khaleej Times zijn codeshare-vluchten met flydubai van en naar Tel Aviv op, en volgens DW stopte flydubai zelf voorlopig met vluchten van en naar Israël. Israëlische media melden dat de copiloot wordt onderzocht en dat de Saudische politie de piloten na de landing van het toestel haalde. Een officiële instantie heeft daar publiekelijk nog niets over gezegd.

Noodcodes en een snelle daling

Squawk 7700 is de internationale transpondercode voor een algemene noodsituatie, 7500 die voor unlawful interference, zoals een kaping. Bij 7500 gaan autoriteiten uit van een mogelijke dreiging totdat het tegendeel blijkt. Dat verklaart waarom Israël gevechtsvliegtuigen liet opstijgen. Een snelle daling kan in de luchtvaart ook een standaard noodprocedure zijn: bij drukverlies in de cabine daalt een bemanning zo snel mogelijk naar een hoogte waar zonder extra zuurstof kan worden geademd. Of dat hier een rol speelde, is niet gemeld. Meer over code 7700 lees je in dit antwoord op Airwork.

Mentale gezondheid van piloten in Europese regels

In de Europese Unie gelden sinds 14 augustus 2020 aanvullende regels voor de mentale fitheid van cockpitpersoneel, vastgelegd in verordening (EU) 2018/1042. Europese maatschappijen in het commerciële luchtvervoer moeten al hun piloten toegang geven tot een proactief en niet-bestraffend ondersteuningsprogramma, vaak peer support genoemd, waarbij vertrouwelijkheid een voorwaarde is. Piloten ondergaan daarnaast een psychologische beoordeling voordat ze aan lijnvluchten beginnen, en er gelden regels voor het testen op alcohol en andere psychoactieve middelen. Voor een vlucht tussen Dubai en Tel Aviv van een maatschappij uit de Emiraten gelden deze Europese regels niet. Wat er aan boord van FZ1073 gebeurde en waarom, is niet vastgesteld.

Veelgestelde vragen

Wie is de gezagvoerder van flydubai-vlucht FZ1073?

De BBC, The Guardian en AP identificeerden de gezagvoerder als Smit Machchhar. Hij raakte gewond en wordt volgens de Indiase ambassade in Tabuk behandeld; zijn toestand is stabiel. Meer over hem lees je in Wie is Smit Machchhar?

Wie is de passagier die de cockpit binnenging?

De BBC en Ynet noemen hem Yaniv Hayun, The Guardian en DW schrijven Yaniv Hayoun. Hij vertelde premier Netanyahu hoe hij de cockpit binnenkwam nadat de gewonde gezagvoerder de deur had geopend.

Is de vermoedelijke aanvaller bij naam bekend?

Nee. Netanyahu zei volgens AP dat de vermoedelijke aanvaller een Omaans staatsburger is, maar zijn naam is door betrouwbare bronnen niet bekendgemaakt. Het motief is onbekend en wordt onderzocht.

Airwork werkt dit artikel bij zodra flydubai of de betrokken autoriteiten meer bekendmaken.

Denk jij aan zelfmoord? Praat erover. Bel 113 of 0800-0113 (gratis) of chat via 113.nl.

WAT BETEKENT DIT VOOR JOU?Waarom zouden de overgebleven piloten een noodlanding maken op hun eindbestemming nadat de gezagvoerder overleed?

Praat mee

Bij dit dossier lezen we elke reactie eerst. Reageren kan met een gratis account; je volgt het gesprek daarna automatisch.

Nog geen reacties. Wat vind jij ervan?

Meer over veiligheid en incidenten

NIEUWS · VEILIGHEID EN INCIDENTENCopiloot flydubai FZ1073 wilde aanslag volgens onderzoekers al in juli plegen, maar stelde die uit vanwege bevriend bemanningslid
NIEUWS · VEILIGHEID EN INCIDENTENBritish Airways-vlucht BA295 naar Chicago maakt noodafdaling boven Ierland en keert terug naar Heathrow
NIEUWS · VEILIGHEID EN INCIDENTENCopiloot flydubai FZ1073 handelde volgens eerste aanwijzingen alleen; aanval legt gaten in screening van piloten bloot
Stel een vraag over dit artikel
NIEUWS · VEILIGHEID EN INCIDENTEN

Passagier flydubai-vlucht: gewonde gezagvoerder Smit Machchhar wist cockpitdeur nog te openen

Passagier Yaniv Hayun vertelt hoe hij de cockpit binnenkwam nadat de gewonde gezagvoerder Smit Machchhar de deur opende. De Emiraatse luchtvaartautoriteit spreekt van een veiligheidsincident; flydubai noemt het motief onbekend.

Door , met de Airwork-redactie · op basis van 25 bronnenGepubliceerd wo 30 sep 2026, 10:49 · bijgewerkt di 6 okt · 11:24 · 16 min lezen
Verkeerstoren van een luchthaven tegen een blauwe lucht
Illustratief beeld: verkeerstoren van een luchthaven. Foto: na kon via Pexels · Pexels-licentie
IN HET KORT
  • Flydubai-vlucht FZ1073 landde op 30 september in Tabuk; beide piloten raakten gewond en zijn in het ziekenhuis opgenomen.916
  • De Emiraatse luchtvaartautoriteit GCAA spreekt van een veiligheidsincident en onderzoekt de oorzaak; flydubai bevestigt een handgemeen in de cockpit en noemt het motief onbekend.1618
  • Premier Netanyahu zegt dat alle aanwijzingen erop wijzen dat een van de piloten het toestel wilde laten neerstorten, en dat die piloot in Saudi-Arabië is gearresteerd.1314
  • Een passagier vertelt dat de gewonde gezagvoerder de cockpitdeur opende en dat een piloot uit de cabine daarna de besturing overnam.1718

Update 6 oktober, 11.25 uur: de verdachte copiloot wilde zijn aanslag volgens Israëlische media en functionarissen al in juli plegen, maar stelde die uit omdat een bevriend bemanningslid op die vlucht zat; de Emiraten hebben dat niet bevestigd. De Nieuw-Zeelandse politie bevestigt dat hij daar van november 2018 tot mei 2019 een deel van zijn vliegopleiding volgde. Lees ook: Copiloot flydubai FZ1073 wilde aanslag volgens onderzoekers al in juli plegen, maar stelde die uit vanwege bevriend bemanningslid.

Update 5 oktober, 16.30 uur: de verdachte copiloot handelde volgens de eerste aanwijzingen alleen en niet namens een organisatie of staat, zeggen Amerikaanse en Israëlische functionarissen tegen NBC News en CNN; het onderzoek is nog in een vroeg stadium. Australië en Nieuw-Zeeland onderzoeken zijn eerdere verblijf daar. Lees ook: Copiloot flydubai FZ1073 handelde volgens eerste aanwijzingen alleen; aanval legt gaten in screening van piloten bloot.

Update 5 oktober, 11.50 uur: de Israëlische functionaris die toezicht houdt op buitenlandse maatschappijen die op Israël vliegen, gaf volgens de Israëlische zender Channel 12 ook betaalde trainingen aan flydubai en Emirates; het ministerie van Verkeer noemt zijn nevenwerk goedgekeurd. In Israël is een debat gaande over wie de copiloot had moeten controleren. Lees ook: Israëlische toezichthouder op buitenlandse vluchten werkte volgens Channel 12 ook betaald voor flydubai.

Update 3 oktober, 23.25 uur: het toestel van vlucht FZ1073 haalde in de duikvlucht volgens een analyse van The Wall Street Journal naar schatting Mach 0,96 en kreeg bij het afvangen zo'n 3 g te verwerken, meer dan de 2,5 g waarvoor het is gecertificeerd; een groot deel van het richtingsroer brak af. Lees ook: Duikvlucht flydubai FZ1073: toestel ging volgens analyse bijna met geluidssnelheid en boven belastingslimiet.

Update 3 oktober, 20.25 uur: de verdachte copiloot Hamam al-Hammami werkt volgens bronnen van ABC News mee aan het onderzoek en gaf aan dat hij het toestel in Israël wilde laten neerstorten; de autoriteiten bevestigden dat niet. Royal Air Maroc bevestigt dat hij er in 2025 een proefopleiding volgde maar niet werd aangenomen. Lees ook: Verdachte copiloot flydubai FZ1073 werkt mee aan onderzoek en wilde toestel volgens bronnen in Israël laten neerstorten.

Update 3 oktober: de vermoedelijke aanvaller is volgens CNN, AP en The Wall Street Journal de Omaanse copiloot Hamam al-Hammami; de Emiraatse procureur-generaal spreekt van een poging tot een terroristische daad. Lees ook: Vermoedelijke aanvaller flydubai-vlucht FZ1073 is Omaanse copiloot Hamam al-Hammami; Emiraten: poging tot terroristische daad.

Update 2 oktober, 10.20 uur: gezagvoerder Smit Machchhar heeft premier Narendra Modi in een videogesprek vanuit een ziekenhuis in Abu Dhabi verteld hoe hij zwaargewond de cockpitdeur opende. Lees ook: Gewonde gezagvoerder Smit Machchhar vertelt premier Modi hoe hij de cockpitdeur opende.

Update 2 oktober, 09.00 uur: volgens het Saudische ministerie van Binnenlandse Zaken wijst een vooronderzoek uit dat de copiloot de gezagvoerder aanviel; beide piloten zijn naar Abu Dhabi overgebracht. In Israël groeien de vragen over de screening van piloten. Lees ook: Saudisch vooronderzoek: copiloot viel gezagvoerder flydubai-vlucht aan; Israël wil piloten strenger screenen.

Update 1 oktober, 21.55 uur: Saudi-Arabië heeft volgens zijn ministerie van Binnenlandse Zaken beide piloten donderdagochtend naar de Emiraten overgebracht, waar het onderzoek loopt. Premier Netanyahu zei tegen Fox News dat onderzoek erop wijst dat de vermoedelijke aanvaller een islamitisch-radicale indoctrinatie had ondergaan; dat is niet bevestigd door de Emiraatse of Saudische onderzoekers. Lees ook: Saudi-Arabië draagt vermoedelijke aanvaller van flydubai-vlucht over aan de Emiraten.

Update 1 oktober, 13.30 uur: de Emiraten zijn een strafrechtelijk onderzoek begonnen dat ook naar het motief kijkt, meldt staatspersbureau WAM. In India wordt gezagvoerder Smit Machchhar door premier Modi en president Murmu geprezen; Indiase media melden dat hij naar Dubai is overgevlogen voor verdere behandeling. Meer in Indiase gezagvoerder Smit Machchhar geprezen om optreden in flydubai-cockpit.

Update 1 oktober, 12.50 uur: de gezagvoerder is door onder meer de BBC, The Guardian en persbureau AP geïdentificeerd als Smit Machchhar. De passagier die de cockpit binnenging, is volgens de BBC en Ynet Yaniv Hayun (The Guardian en DW schrijven Hayoun). De naam van de vermoedelijke aanvaller is niet door betrouwbare bronnen bekendgemaakt.

Update 1 oktober, 00.35 uur: een passagier die de cockpit binnenging, vertelt dat de gewonde gezagvoerder de cockpitdeur nog wist te openen voordat hij in elkaar zakte. Daarna hielpen passagiers de aanvaller te overmeesteren en nam een piloot uit de cabine de besturing over. De Emiraatse luchtvaartautoriteit GCAA spreekt inmiddels officieel van een veiligheidsincident en onderzoekt de oorzaak. Flydubai bevestigt een handgemeen in de cockpit en zegt dat de achtergrond en het motief nog onbekend zijn.

Over wat er woensdagochtend in de cockpit van flydubai-vlucht FZ1073 van Dubai naar Tel Aviv gebeurde, verschijnen steeds meer berichten. Een deel daarvan komt van ooggetuigen en van Israëlische functionarissen, een deel inmiddels ook van flydubai en de Emiraatse luchtvaartautoriteit. De precieze toedracht is officieel nog niet vastgesteld. Airwork zet op een rij wat vaststaat, wat wordt beweerd en door wie. Eerder schreven we over de uitwijking en de reactie in Israël.

Lees ook: Indiase gezagvoerder Smit Machchhar geprezen om optreden in flydubai-cockpit, met wat deskundigen zeggen en wat piloten ervan kunnen leren.

Over de gezagvoerder, Smit Machchhar, zet de kennisbank op een rij wat bekend is: Wie is Smit Machchhar?

Wat vaststaat

Het toestel, een Boeing 737 MAX van flydubai op weg van Dubai naar Tel Aviv, landde woensdagochtend 30 september op de luchthaven van Tabuk in het noordwesten van Saudi-Arabië. Flydubai meldde in een verklaring dat de vlucht onderweg een incident had en dat alle passagiers veilig zijn. De maatschappij zegt nauw samen te werken met de betrokken autoriteiten en meer te melden zodra details bevestigd zijn. Later verklaarde een woordvoerder van flydubai, volgens persbureau AFP, dat er een handgemeen in de cockpit had plaatsgevonden, en dat de achtergrond en het motief in dit vroege stadium onbekend zijn en formeel worden onderzocht. De maatschappij riep op niet vooruit te lopen op de feiten.

De Emiraatse luchtvaartautoriteit GCAA verklaarde volgens Gulf News dat de vlucht een veiligheidsincident had dat onder controle werd gebracht, en dat enkele bemanningsleden gewond raakten en in Saudi-Arabië in het ziekenhuis worden behandeld. Onderzoeksteams van de GCAA zoeken samen met de betrokken autoriteiten naar de oorzaak en de omstandigheden. De GCAA vraagt geen onofficiële informatie te verspreiden en zegt uitkomsten bekend te maken zodra die er zijn.

Het kantoor van premier Netanyahu verklaarde dat het niet om een kaping ging, dat de situatie onder controle is en dat alles in het werk wordt gesteld om de Israëlische passagiers veilig naar huis te brengen. Een woordvoerder van het Israëlische leger bevestigde tegenover CNN dat er gevechtsvliegtuigen opstegen nadat het noodsignaal was ontvangen. Woensdagavond kwamen de passagiers met een vervangend toestel aan op de luchthaven Ben Gurion bij Tel Aviv, meldden onder meer de BBC en DW.

De luchthaven van Tabuk meldde volgens The National dat de luchtverkeersleiding om 08.44 uur lokale tijd (07.44 uur Nederlandse tijd) een noodoproep kreeg met het verzoek om een noodlanding, dat de luchthaven de noodtoestand afkondigde en dat het toestel om 09.45 uur lokale tijd landde. Volgens de luchthaven bleken de gezagvoerder en de copiloot gewond en zijn beiden naar het ziekenhuis gebracht. Over de aard en de ernst van de verwondingen zei de luchthaven niets.

Hoeveel mensen aan boord waren, verschilt per bericht. The Times of Israel spreekt van ongeveer 180 passagiers, Ynetnews van 174 inzittenden en de BBC van ongeveer 150.

Wat een passagier over de cockpit vertelt

Een van de passagiers die de cockpit binnenging, door de BBC en Ynet geïdentificeerd als Yaniv Hayun en door The Guardian en DW als Yaniv Hayoun, deed woensdagavond zijn verhaal tegen premier Netanyahu, die de passagiers op de luchthaven Ben Gurion opwachtte. Netanyahu zette een video van dat gesprek op sociale media; de BBC, DW en NU.nl gaven het verslag weer. Volgens de passagier merkte hij dat er iets mis was toen het toestel plotseling daalde. Hij en anderen probeerden de cockpitdeur open te duwen, maar de gewonde piloot lag er vlak achter. Voordat die in elkaar zakte, wist hij de deur nog te openen. Die gewonde gezagvoerder is door onder meer de BBC, The Guardian en AP geïdentificeerd als Smit Machchhar.

De passagier vertelt dat hij met een andere man de cockpit binnenging, de aanvaller bij de bedieningsinstrumenten aantrof en hem met hulp van andere passagiers uit de cockpit haalde en in bedwang hield. Daarna nam hij volgens zijn verhaal kort de stuurknuppel over, tot het toestel weer stabiel vloog en twee piloten die in de cabine zaten naar voren kwamen. Een van hen nam de besturing over. Tandarts Shota Musaev, die volgens The Guardian en Ynet ook aan boord was, verleende de gewonde gezagvoerder eerste hulp. Een andere passagier zei tegen de Israëlische publieke omroep Kan dat een piloot uit de cabine het roer overnam en dat zij het toestel samen aan de grond zetten.

Dit zijn verklaringen van passagiers, geen officiële reconstructie. Ze verklaren wel waarom eerder verschillende versies de ronde deden: Netanyahu sprak woensdagmiddag van een passagier en bemanningsleden, Israëlische media van meereizende piloten. Volgens deze verslagen waren beide betrokken. Volgens de Indiase ambassade in Saudi-Arabië is de toestand van Machchhar stabiel en wordt hij in Tabuk in het ziekenhuis behandeld.

Wat Netanyahu verklaarde

Premier Netanyahu gaf woensdagmiddag rond 15.30 uur Nederlandse tijd een videoverklaring via zijn kantoor, meldden The Times of Israel en The Jerusalem Post. Daarin zei hij dat bijna alle passagiers Israëliërs waren en dat een van de piloten, toen het toestel Israël naderde, de andere piloot neerstak. "Alle aanwijzingen" wijzen er volgens hem op dat die piloot het toestel met de passagiers wilde laten neerstorten.

Netanyahu zei dat hij had gesproken met een passagier, die samen met een bemanningslid de cockpit binnenging en de piloot tegenhield. Een ander bemanningslid wist het toestel volgens Netanyahu te stabiliseren. Hij prees de betrokkenen omdat zij volgens hem een grote ramp voorkwamen. De piloot die de steekpartij pleegde, is volgens Netanyahu gearresteerd en wordt verhoord door de Saudische autoriteiten. Alle passagiers zijn volgens hem buiten gevaar.

Dit is de lezing van de Israëlische premier, geen uitkomst van een onderzoek. Hij sprak van aanwijzingen, niet van een vastgestelde toedracht, en noemde geen motief. Saudi-Arabië meldde donderdag via zijn ministerie van Binnenlandse Zaken dat beide piloten naar de Emiraten zijn overgebracht. Flydubai zegt dat de achtergrond en het motief nog onbekend zijn. Minister van Defensie Katz sprak volgens The Jerusalem Post van een poging tot een jihadistische aanslag, en het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken noemde het volgens DW tegenover zijn diplomaten een poging tot een terreuraanval.

Donderdag zei Netanyahu tegen Fox News, meldt de BBC, dat onderzoek erop wijst dat de vermoedelijke aanvaller een islamitisch-radicale indoctrinatie had ondergaan, en dat het er volgens hem zeer waarschijnlijk op lijkt dat hij het toestel wilde laten neerstorten. Hij zei daarbij dat hij nog geen vaste conclusies over een motief wil trekken. Volgens CBS News zei hij niet of die bevindingen uit Saudische of Israëlische verhoren komen. De Emiraatse onderzoekers, Saudi-Arabië en flydubai hebben zich niet over deze uitspraken uitgelaten; het onderzoek naar het motief loopt bij het Emiraatse Openbaar Ministerie.

Piloten die als passagier meereisden

Volgens Israëlische media reisden er twee extra piloten van flydubai als passagier mee, in burgerkleding. Een hoge Israëlische functionaris zei tegen N12 dat zij aan boord waren in het kader van een routineoefening, dat zij de aanvaller mee hielpen overmeesteren en dat zij het toestel stabiliseerden. De krant Israel Hayom meldt dat de twee de cockpit overnamen en het toestel in Tabuk aan de grond zetten. NU.nl baseert zijn bericht dat een piloot in burger het toestel landde op deze Israëlische berichtgeving. Netanyahu sprak in zijn verklaring van een bemanningslid dat het toestel stabiliseerde. Volgens het latere verslag van een passagier namen twee piloten uit de cabine het over nadat passagiers de aanvaller hadden overmeesterd. Flydubai en de Saudische autoriteiten hebben niet bevestigd wie het toestel landde. Deze piloten zijn door betrouwbare media niet bij naam genoemd.

Israël onderzoekt een mogelijke terreuraanval

Ynet schrijft dat na een overleg tussen het Israëlische leger, de Shin Bet en de Mossad de groeiende inschatting is dat het om een terreurdaad ging, en dat Israëlische diensten betrokken zijn bij het onderzoek in Saudi-Arabië. De Israëlische zender i24NEWS meldt dat Israëlische autoriteiten het incident onderzoeken als mogelijke terreurdaad. Die berichten zijn gebaseerd op bronnen die niet bij naam worden genoemd.

N12 voegt daar in een eigen reconstructie een voorbehoud aan toe. Volgens die zender kan Israël nog niet met zekerheid zeggen dat het om een terreuraanval gaat. Een hoge Israëlische functionaris zei tegen N12 dat er nog geen harde bevestiging is. Volgens N12 wordt ook onderzocht of er een psychische achtergrond meespeelt. The Times of Israel meldt dat Israëlische, Saudische en Emiraatse autoriteiten nog geen officiële verklaring over de toedracht hebben gegeven. Een motief is niet bekendgemaakt.

Later op de dag zeiden twee Israëlische functionarissen anoniem tegen persbureau Reuters dat Israël uitgaat van een poging tot een terreuraanval en niet van een psychisch probleem. Daarmee spreken zij de eerdere melding van N12 tegen dat ook een psychische achtergrond werd onderzocht. De Israëlische ministers Ben-Gvir (Nationale Veiligheid) en Smotrich (Financiën) spraken publiekelijk van een terrorist die het toestel wilde laten neerstorten. Dat zijn politieke uitspraken; een officiële uitkomst van het onderzoek is niet bekendgemaakt.

Het Israëlische zakenblad Bizportal wijst op een verschil met de lezing van flydubai. De maatschappij meldde eerder dat het incident voortkwam uit een ruzie tussen de piloten en niet uit een veiligheidsincident. Volgens Ynet hebben premier Netanyahu en minister van Defensie Katz het leger opdracht gegeven de passagiers met militaire toestellen naar Israël terug te halen.

Wat ooggetuigen en functionarissen over de cockpit melden

Passagiers vertelden aan Israëlische media, waaronder Channel 12, i24NEWS en The Times of Israel, dat ze geschreeuw hoorden, dat er bloed in de cockpit te zien was en dat een van de piloten meermaals met een mes werd gestoken. Volgens die ooggetuigen was het vermoedelijk de copiloot die de gezagvoerder aanviel. Passagiers en bemanning hielpen volgens hun verhalen om de aanvaller in bedwang te houden. NU.nl baseert zijn bericht dat de copiloot de piloot neerstak op deze ooggetuigenverslagen via The Times of Israel.

Een hoge Israëlische functionaris zei tegen Channel 12, volgens The Times of Israel, dat er groeiende aanwijzingen zijn dat de copiloot probeerde het toestel over te nemen om het te laten neerstorten, en dat de copiloot wordt onderzocht. Een Israëlische functionaris zei tegen The Jerusalem Post dat de piloot het toestel wilde kapen, maar dat onduidelijk is met welk doel. Beiden spraken anoniem.

De toedracht in de cockpit is door flydubai, de Emiraatse luchtvaartautoriteit GCAA, de Saudische luchtvaartautoriteit GACA of een Israëlische instantie officieel bevestigd. Volgens Ynet en Globes bevestigde flydubai wel dat er een vechtpartij tussen de piloten was, maar in de openbare verklaring van de maatschappij staat alleen dat er een incident was. Volgens The Times of Israel is er nog geen officiële verklaring over de toedracht. Volgens de luchthaven van Tabuk zijn beide piloten gewond naar het ziekenhuis gebracht. Eerder meldden Channel 14, volgens The Week, en Ynet dat ook werd onderzocht of een piloot zich van het leven wilde beroven. In de latere berichtgeving staat de vermoedelijke poging om het toestel over te nemen centraal. Geen van die versies is bevestigd, en over een motief is niets bekend.

Van geen kaping naar een mogelijke terreuraanval

Woensdagochtend, kort voor en rond de landing in Tabuk even voor 09.00 uur Nederlandse tijd, meldden Israëlische functionarissen tegenover onder meer CNN dat het niet om een kaping ging maar om een incident tussen de piloten. Het kantoor van premier Netanyahu verklaarde volgens de BBC dat het incident niet als kaping werd gezien. Dat ging over de vrees dat het toestel door kapers was overgenomen, waarop de uitgezonden code 7500 kon wijzen.

Later in de ochtend, vanaf ongeveer 10.30 uur Nederlandse tijd, spraken anonieme Israëlische functionarissen tegen Channel 12 en The Jerusalem Post van aanwijzingen dat een van de piloten zelf probeerde het toestel over te nemen. NU.nl kopt daarom dat een mogelijke kaping is voorkomen, maar schrijft in hetzelfde bericht dat nog niet duidelijk is of het werkelijk om een kaping ging. Rond het middaguur meldden Ynet, Channel 12 en i24NEWS dat Israël het incident onderzoekt als mogelijke terreuraanval. Tussen de eerste en de latere berichten ligt dus een verschuiving: eerst ging het om de vraag of kapers van buitenaf aan boord waren, later om de vraag wat een van de piloten zelf van plan was. In de middag spraken ministers publiekelijk van een terreuraanval en zeiden functionarissen tegen Reuters dat Israël van een poging tot een terreuraanval uitgaat. Rond 15.30 uur Nederlandse tijd zei Netanyahu zelf dat alle aanwijzingen erop wijzen dat een van de piloten het toestel wilde laten neerstorten. Een officiële uitkomst van het onderzoek en een bevestiging van Saudische of Emiraatse zijde van wat er in de cockpit gebeurde, zijn er nog niet.

Wat bekend is over de nationaliteit van de piloten

De gezagvoerder, Smit Machchhar, is volgens de Indiase ambassade in Saudi-Arabië, de BBC en The Guardian een Indiaas staatsburger. Over de vermoedelijke aanvaller zei premier Netanyahu tegen CNN, volgens persbureau AP, dat hij een Omaans staatsburger is. The Guardian schrijft dat het om een Omaan zou gaan. Oman, de Emiraten en flydubai hebben dat niet bevestigd, en zijn naam is door betrouwbare bronnen niet bekendgemaakt.

In de eerste uren na het incident meldde de Israëlische zender Channel 12 nog dat er piloten van Russische en Oekraïense afkomst bij betrokken waren, wat in een deel van de berichtgeving, onder meer bij De Telegraaf en The Week, een bewering over nationaliteit werd. Die berichten zijn nooit officieel bevestigd. Geen enkele officiële instantie heeft een verband gelegd met een politiek conflict. Een motief is niet bekend.

Wat de vluchtdata laten zien

Volgens vluchtdata van Flightradar24 die CNN inzag, daalde het toestel rond 07.20 uur Nederlandse tijd boven het noordwesten van Saudi-Arabië in iets meer dan twee minuten van 34.000 naar ongeveer 16.600 voet. Ongeveer twaalf minuten later volgde het noodsignaal. Het toestel zond eerst squawk 7700 uit, schakelde daarna over op 7500 en keerde later terug naar 7700. Andere media noemen op basis van openbare trackingdata iets andere hoogtes en tijden. Zulke gegevens zijn afgeleid van transpondersignalen en zijn geen officiële onderzoeksgegevens.

The Times of Israel publiceerde beelden van sociale media van het toestel na de landing, waarop een deel van het richtingsroer aan de staart lijkt te ontbreken. Een voormalig hoofd vliegveiligheid van de Shin Bet zei tegen Channel 12 dat de schade waarschijnlijk door de snelle daling is ontstaan en niet door een voorwerp van buiten. Flydubai en de Saudische autoriteiten hebben de schade niet bevestigd.

Wie het incident onderzoekt

De Emiraatse luchtvaartautoriteit GCAA zegt met eigen onderzoeksteams, in samenwerking met de betrokken autoriteiten, de oorzaak en de omstandigheden te onderzoeken. Welke instantie het onderzoek formeel leidt, is niet bekendgemaakt. Volgens The National reageerde de Saudische luchtvaartautoriteit niet direct op vragen. Flydubai zegt samen te werken met de betrokken autoriteiten. Volgens Israel Hayom laat de maatschappij alle cockpitbemanningen controleren. Emirates schortte volgens Khaleej Times zijn codeshare-vluchten met flydubai van en naar Tel Aviv op, en volgens DW stopte flydubai zelf voorlopig met vluchten van en naar Israël. Israëlische media melden dat de copiloot wordt onderzocht en dat de Saudische politie de piloten na de landing van het toestel haalde. Een officiële instantie heeft daar publiekelijk nog niets over gezegd.

Noodcodes en een snelle daling

Squawk 7700 is de internationale transpondercode voor een algemene noodsituatie, 7500 die voor unlawful interference, zoals een kaping. Bij 7500 gaan autoriteiten uit van een mogelijke dreiging totdat het tegendeel blijkt. Dat verklaart waarom Israël gevechtsvliegtuigen liet opstijgen. Een snelle daling kan in de luchtvaart ook een standaard noodprocedure zijn: bij drukverlies in de cabine daalt een bemanning zo snel mogelijk naar een hoogte waar zonder extra zuurstof kan worden geademd. Of dat hier een rol speelde, is niet gemeld. Meer over code 7700 lees je in dit antwoord op Airwork.

Mentale gezondheid van piloten in Europese regels

In de Europese Unie gelden sinds 14 augustus 2020 aanvullende regels voor de mentale fitheid van cockpitpersoneel, vastgelegd in verordening (EU) 2018/1042. Europese maatschappijen in het commerciële luchtvervoer moeten al hun piloten toegang geven tot een proactief en niet-bestraffend ondersteuningsprogramma, vaak peer support genoemd, waarbij vertrouwelijkheid een voorwaarde is. Piloten ondergaan daarnaast een psychologische beoordeling voordat ze aan lijnvluchten beginnen, en er gelden regels voor het testen op alcohol en andere psychoactieve middelen. Voor een vlucht tussen Dubai en Tel Aviv van een maatschappij uit de Emiraten gelden deze Europese regels niet. Wat er aan boord van FZ1073 gebeurde en waarom, is niet vastgesteld.

Veelgestelde vragen

Wie is de gezagvoerder van flydubai-vlucht FZ1073?

De BBC, The Guardian en AP identificeerden de gezagvoerder als Smit Machchhar. Hij raakte gewond en wordt volgens de Indiase ambassade in Tabuk behandeld; zijn toestand is stabiel. Meer over hem lees je in Wie is Smit Machchhar?

Wie is de passagier die de cockpit binnenging?

De BBC en Ynet noemen hem Yaniv Hayun, The Guardian en DW schrijven Yaniv Hayoun. Hij vertelde premier Netanyahu hoe hij de cockpit binnenkwam nadat de gewonde gezagvoerder de deur had geopend.

Is de vermoedelijke aanvaller bij naam bekend?

Nee. Netanyahu zei volgens AP dat de vermoedelijke aanvaller een Omaans staatsburger is, maar zijn naam is door betrouwbare bronnen niet bekendgemaakt. Het motief is onbekend en wordt onderzocht.

Airwork werkt dit artikel bij zodra flydubai of de betrokken autoriteiten meer bekendmaken.

Denk jij aan zelfmoord? Praat erover. Bel 113 of 0800-0113 (gratis) of chat via 113.nl.

WAT BETEKENT DIT VOOR JOU?Waarom zouden de overgebleven piloten een noodlanding maken op hun eindbestemming nadat de gezagvoerder overleed?Antwoord · 4 bronnen

Bronnen

  1. 1Gulf News · flydubai flight to Israel reports incident, lands safely, passengers safe30 sep 2026
  2. 2CNN · 'Violent incident' between pilots sparks diversion of Israel-bound flight to Saudi Arabia, sources say30 sep 2026
  3. 3The Times of Israel · What we know about the flydubai plane incident30 sep 2026
  4. 4The Times of Israel · Liveblog 30 september 2026 (passagiers, Channel 12, tweede toestel)30 sep 2026
  5. 5The Jerusalem Post · Israel: Flydubai pilot tried to hijack Tel Aviv flight, all passengers safe30 sep 2026
  6. 6BBC · Israel-bound flight diverted after fight between pilots30 sep 2026
  7. 7The Week · Did flydubai pilot attempt suicide mid-air? Israeli media reports 'high-speed, dangerous dive'30 sep 2026
  8. 8De Telegraaf · Paniek om kapingalarm in Israël30 sep 2026
  9. 9The National · Flydubai pilots taken to hospital after stabbing on Tel Aviv flight30 sep 2026
  10. 10Ynet · Groeiende inschatting dat het om terreur gaat30 sep 2026
  11. 11N12 (mako) · Hoge Israëlische functionaris tegen N12 over het incident op de vlucht uit Dubai30 sep 2026
  12. 12Reuters · Israeli officials say diverted flydubai incident may be attempted 'terror attack'30 sep 2026
  13. 13The Times of Israel · Netanyahu: Saudis interrogating flydubai suspect, we believe he was trying to crash plane30 sep 2026
  14. 14The Jerusalem Post · Benjamin Netanyahu: Flydubai pilot carried out stabbing, was arrested in Saudi Arabia30 sep 2026
  15. 15AP via The Boston Globe · Netanyahu says a pilot on a FlyDubai flight stabbed another and apparently tried to crash the plane30 sep 2026
  16. 16Gulf News · GCAA confirms 'security incident' on flydubai flight, crew members injured30 sep 2026
  17. 17BBC · Flydubai passenger describes subduing attacker after cockpit stabbing30 sep 2026
  18. 18DW · Flydubai pilot stabbed in attempt to down Israel-bound plane30 sep 2026
  19. 19AP via WTOP · Attacker's identity and motive remain unknown after FlyDubai flight to Israel escapes disaster1 okt 2026
  20. 20Israel Hayom · Inschatting: copiloot probeerde flydubai-toestel te laten neerstorten30 sep 2026
  21. 21Ynetnews · Chokehold, headphone cables and first aid: How 4 Israelis helped save 174 aboard Flydubai30 sep 2026
  22. 22BBC · Flydubai attacker 'underwent Islamist radical indoctrination', Netanyahu says1 okt 2026
  23. 23Pryamiy (prm.ua) · Ukrainian and Russian pilots fought in the cockpit: flydubai flight reported hijacking, media30 sep 2026
  24. 24The Guardian · A 'hero' pilot, plumber and dentist among those who saved flydubai flight to Israel1 okt 2026
  25. 25EUR-Lex / EASA · Verordening (EU) 2018/1042 (ondersteuningsprogramma, psychologische beoordeling, testen op psychoactieve middelen)23 jul 2018
WIJZIGINGENdi 6 okt · 11:24 · Update: eerder juli-plan (Israëlische media, niet bevestigd) en bevestiging Nieuw-Zeelandse politie, met link naar nieuw artikel.ma 5 okt · 16:28 · Update: copiloot handelde volgens eerste aanwijzingen alleen; onderzoek in Australië en Nieuw-Zeeland; link naar nieuw artikelma 5 okt · 11:47 · Update: bericht Channel 12 over nevenwerk Israëlische toezichthouder voor flydubai en het Israëlische debat over controle van buitenlandse bemanningen, met link naar nieuw artikel.za 3 okt · 23:23 · Update: vliegtechnische analyse duikvlucht (WSJ: Mach 0,96, ongeveer 3 g, richtingsroer) met link naar nieuw artikel.za 3 okt · 20:23 · Update: verdachte werkt volgens ABC News mee aan onderzoek; Royal Air Maroc bevestigt proefopleiding (link naar nieuw artikel).za 3 okt · 09:34 · Update-regel met link naar het artikel over de identificatie van de vermoedelijke aanvaller (Hamam al-Hammami).vr 2 okt · 10:21 · Update: gezagvoerder Smit Machchhar vertelde premier Modi in een videogesprek hoe hij de cockpitdeur opende; link naar het nieuwe artikel toegevoegd.vr 2 okt · 08:55 · Update-regel met link naar het artikel over het Saudische vooronderzoek en de screening van piloten.do 1 okt · 21:51 · Update 21.55 uur: overdracht van de piloten aan de Emiraten volgens het Saudische ministerie van Binnenlandse Zaken; uitspraak van Netanyahu over radicalisering toegeschreven en als onbevestigd opgenomen.do 1 okt · 13:27 · Update 13.30 uur: Emiraats strafrechtelijk onderzoek, reacties uit India en link naar het artikel over de gezagvoerder.do 1 okt · 12:47 · Namen toegevoegd: gezagvoerder Smit Machchhar en passagiers Yaniv Hayun en Shota Musaev, toegeschreven aan BBC, The Guardian, AP en Ynet; nationaliteiten toegeschreven; kop, SEO en veelgestelde vragen bijgewerkt.do 1 okt · 10:41 · Link toegevoegd naar het kennisbankantwoord 'Wie is Smit Machchhar?'.do 1 okt · 10:02 · Correctie: Correctie: bronnummers in samenvatting en niet-bevestigde claims hersteld; passage over nationaliteiten neutraler gemaakt.do 1 okt · 09:57 · Link toegevoegd naar het achtergrondartikel over het optreden van de gewonde gezagvoerder.do 1 okt · 00:31 · Update 1 oktober 00.35 uur: kop aangepast na verslag van een passagier over de cockpitdeur; verklaringen van GCAA en flydubai toegevoegd.wo 30 sep · 16:21 · Update 16.30 uur: kop aangepast na videoverklaring van premier Netanyahu; zijn lezing toegeschreven, niet bevestigd door Saudi-Arabie of flydubai.wo 30 sep · 15:40 · Update 15.45 uur: kop aangepast na berichten dat meereizende piloten het toestel landden; verklaring luchthaven Tabuk over gewonde piloten, uitspraken ministers en staartschade toegevoegd.wo 30 sep · 12:19 · Update 12.20 uur: kop aangepast na berichten dat Israël het incident onderzoekt als mogelijke terreuraanval; geen officiële verklaring.wo 30 sep · 11:42 · Update 11.45 uur: kop en opbouw aangepast na berichten over een steekpartij door de copiloot; tegenstrijdige berichten over nationaliteit en de verhouding tot eerder "geen kaping" toegelicht.wo 30 sep · 10:57 · Kop aangepast, nadruk op berichtgeving over nationaliteiten.wo 30 sep · 10:49 · Gepubliceerd.Dit artikel is gemaakt met hulp van AI en gecontroleerd door de redactie. Hoe wij werken

Praat mee

Bij dit dossier lezen we elke reactie eerst. Reageren kan met een gratis account; je volgt het gesprek daarna automatisch.

Nog geen reacties. Wat vind jij ervan?

Meer over veiligheid en incidenten