Update 12 oktober, 13.10 uur: volgens de Maldivische site Adhadhu worden twee Maldivische flydubai-piloten in de Emiraten vastgehouden in het onderzoek naar deze vlucht; de Emiraten hebben dat niet bevestigd. Geruchten over een netwerk binnen flydubai worden door geen enkele autoriteit gesteund. Lees ook: Malediven: twee flydubai-piloten zouden vastzitten in onderzoek naar FZ1073, Emiraten bevestigen niets.

Het Openbaar Ministerie van de Verenigde Arabische Emiraten heeft bevestigd wat Israëlische media eerder al meldden: volgens het Emiraatse onderzoek beoogde de copiloot van flydubai-vlucht FZ1073 een aanslag op de luchthaven Ben Gurion bij Tel Aviv. Procureur-generaal Hamad Saif Al Shamsi maakte die conclusie op vrijdag 9 oktober bekend in een verklaring die het Emiraatse staatspersbureau verspreidde. Hij spreekt van een "vooraf beraamd terroristisch plan" voor een "zelfmoordaanslag" op de luchthaven. De 29-jarige Omaanse verdachte heeft volgens de procureur-generaal in aanwezigheid van zijn advocaat bekend en verklaard dat hij alleen handelde; het Openbaar Ministerie gaat nog na of dat klopt. De copiloot is verdachte: een rechter heeft zich nog niet over de zaak uitgesproken.

Op 30 september werd de Indiase gezagvoerder Smit Machchhar op de vlucht van Dubai naar Tel Aviv volgens de Emiraten in de cockpit aangevallen door de copiloot. Volgens de procureur-generaal overmeesterden een flydubai-piloot, een bemanningslid en passagiers de copiloot, en flydubai-piloten die aan boord waren voor de terugvlucht maakten een noodlanding in Tabuk, Saudi-Arabië. Een overzicht van het dossier lees je in wat er bekend is over vlucht FZ1073 en in de kennisbank: Wat gebeurde er op flydubai-vlucht FZ1073? Wat Israëlische functionarissen eerder over het doelwit zeiden, staat in dit artikel.

Wat de Emiraten verder bekendmaakten

Het Emiraatse onderzoek keek ook naar de manier waarop flydubai de copiloot aannam. Volgens de procureur-generaal voldeed hij aan de beroeps- en veiligheidseisen voor zijn indiensttreding, waaronder een geldig vliegbrevet, een bewijs van goed gedrag en de vereiste controles. Geen van die procedures leverde volgens de verklaring aanwijzingen op voor zijn plannen. Over zijn loopbaan zegt de procureur-generaal dat hij van 2020 tot 2024 bij Oman Air werkte, begin 2025 enkele maanden bij Royal Air Maroc en in januari 2026 bij flydubai begon. Royal Air Maroc zelf zei eerder dat hij na een opleiding bij de maatschappij niet werd aangenomen, meldt The Times of Israel.

Het Openbaar Ministerie hoorde de gezagvoerder, de gezagvoerder en copiloot van de terugvlucht en leden van de bemanning. Het onderzoekt nog of er medeplichtigen of andere verbanden zijn en bekijkt opnames en technische rapporten. Nieuwe bevindingen maakt de procureur-generaal bekend wanneer het onderzoek dat toelaat. Volgens The Times of Israel zijn functionarissen van de Israëlische binnenlandse veiligheidsdienst Shin Bet in de Emiraten om bij de verhoren aanwezig te zijn; ook de Volkskrant meldde dat. Of en wanneer de verdachte formeel wordt aangeklaagd en voor de rechter komt, hebben de Emiraten niet bekendgemaakt.

Flydubai vliegt voorlopig niet naar Tel Aviv

Flydubai heeft zijn vluchten van en naar Israël sinds 30 september stilgelegd. "Op verzoek van de autoriteiten hebben we de vluchten naar Tel Aviv tijdelijk opgeschort tot nader order", zei topman Ghaith Al Ghaith in een verklaring op de website van de maatschappij. Een woordvoerder bevestigde op 10 oktober tegenover de New York Post dat de vluchten nog steeds tot nader order zijn opgeschort. Volgens The Times of Israel heeft flydubai op aanbeveling van de Israëlische autoriteiten de vluchten naar Tel Aviv in elk geval tot en met 31 oktober geschrapt.

Dat raakt veel Israëlische reizigers. In de eerste acht maanden van 2026 vlogen 837.000 passagiers naar de Emiraten, ongeveer de helft met flydubai, en in september vlogen meer dan 75.000 Israëliërs met de maatschappij, schrijft The Times of Israel. Israëlische maatschappijen mogen op dit moment niet naar de Emiraten vliegen. De repatriëringsvluchten die El Al, Arkia en Israir namens de Israëlische regering uitvoerden van Dubai naar Tel Aviv, stopten op woensdag 7 oktober plotseling. Volgens de krant hangt dat samen met een geschil met de Emiraatse autoriteiten over beveiligingsprocedures, waaronder de controle van bagage en de inzet van Israëlisch beveiligingspersoneel op de luchthaven van Dubai. De dagelijkse vluchten van Etihad tussen Tel Aviv en Abu Dhabi zijn nu de enige rechtstreekse verbinding tussen beide landen. Volgens het Israëlische ministerie van Verkeer zijn meer dan 7.415 Israëlische passagiers uit Dubai teruggekeerd, met speciale vluchten of via Abu Dhabi.

Overleg en screening in Israël

Een Israëlische delegatie met hoge functionarissen van het ministerie van Verkeer en van de Shin Bet zou naar de Emiraten reizen om afspraken over de beveiliging te maken, maar was zondag nog niet vertrokken omdat er nog geen eerste overeenstemming was, meldt The Times of Israel. Een overleg tussen het Israëlische ministerie van Verkeer en Emiraatse functionarissen dat voor deze week gepland stond, is volgens de Israëlische zender Channel 13 op het laatste moment afgezegd. Daardoor worden de Emiraatse onderzoeksresultaten voorlopig niet aan de Israëlische autoriteiten gepresenteerd. Over de reden kreeg Channel 13 tegenstrijdige lezingen: volgens de ene versie zegden de Emiraten af omdat ze niet wilden dat de aanwezigheid van minister van Verkeer Miri Regev politiek zou ogen, volgens de andere zegde Regev zelf het overleg af.

Elf dagen na de aanval heeft Israël de veiligheidscontrole van buitenlandse piloten nog niet uitgebreid, meldde Channel 12 volgens The Times of Israel. Het ministerie van Verkeer zou de uitkomsten presenteren van een onderzoek naar uitgebreidere controles. Het hoofd van het Israëlische nationale centrum voor passagiersbeoordeling schreef in een e-mail dat het nu niet mogelijk is buitenlandse bemanningen 48 uur voor vertrek te controleren: maatschappijen leveren de gegevens van de bemanning pas aan als de deuren van het toestel dicht zijn. Eerder zei het ministerie tegen CNN dat zijn procedures geen controle van de namen van bemanningsleden omvatten, zoals we beschreven in het artikel over de screening van piloten. Ook doet de Israëlische politie volgens Haaretz en Channel 12 onderzoek naar twee hoge functionarissen van het ministerie van Verkeer vanwege mogelijke belangenverstrengeling door werk naast hun functie, meldde The Times of Israel op 7 oktober. Het ministerie zegt dat het nevenwerk van een van hen was goedgekeurd en buiten werktijd plaatsvond, en dat de ander opdracht kreeg met zijn nevenwerk te stoppen. Over een van de twee lees je meer in dit artikel.

Luchtvaartsector: geen absolute veiligheid

Topmannen van Europese luchtvaartmaatschappijen zeiden op 8 oktober tegen verslaggevers dat de veiligheidsnormen hoog blijven, maar dat het moeilijk is je te beschermen tegen een piloot die kwaad wil, meldt persbureau Reuters. "We moeten onder ogen zien dat er in deze sector geen absolute veiligheid en beveiliging bestaat", zei Lufthansa-topman Carsten Spohr. Volgens hem is de screening van piloten op mentale gezondheid al grondig. Spohr wees erop dat het laatste vergelijkbare geval met een piloot meer dan tien jaar geleden was. Reuters meldt daarnaast op basis van drie ingewijden dat Saudi-Arabië een luchtvaartongevallenonderzoek naar het incident is begonnen, los van het Emiraatse strafrechtelijke onderzoek. Waarom er geen internationale norm voor de screening van piloten bestaat, lees je in de kennisbank over hoe piloten worden gescreend en in het artikel over de wervingsgolf bij flydubai.

Wat nog niet bekend is

Of de verdachte werkelijk alleen handelde, wordt nog onderzocht. Wanneer hij voor de rechter komt en op welke aanklacht, is niet bekendgemaakt. Ook is niet bekend wanneer flydubai de vluchten naar Tel Aviv hervat, of Israël de controle van buitenlandse bemanningen aanscherpt en wat de uitkomst wordt van het Saudische onderzoek. Ongeveer honderd passagiers bereiden volgens de Israëlische zakenkrant Calcalist intussen schadeclaims voor, zoals we beschreven in dit artikel.

Lees ook in de kennisbank: Wie is Smit Machchhar?

Denk jij aan zelfmoord? Praat erover. Bel 113 of 0800-0113 (gratis) of chat via 113.nl.