Update 6 oktober, 11.25 uur: de verdachte copiloot wilde zijn aanslag volgens Israëlische media en functionarissen al in juli plegen, maar stelde die uit omdat een bevriend bemanningslid op die vlucht zat; de Emiraten hebben dat niet bevestigd. De Nieuw-Zeelandse politie bevestigt dat hij daar van november 2018 tot mei 2019 een deel van zijn vliegopleiding volgde. Lees ook: Copiloot flydubai FZ1073 wilde aanslag volgens onderzoekers al in juli plegen, maar stelde die uit vanwege bevriend bemanningslid.

Update 5 oktober, 16.30 uur: de verdachte copiloot handelde volgens de eerste aanwijzingen alleen en niet namens een organisatie of staat, zeggen Amerikaanse en Israëlische functionarissen tegen NBC News en CNN; het onderzoek is nog in een vroeg stadium. Australië en Nieuw-Zeeland onderzoeken zijn eerdere verblijf daar. Lees ook: Copiloot flydubai FZ1073 handelde volgens eerste aanwijzingen alleen; aanval legt gaten in screening van piloten bloot.

Update 5 oktober, 11.50 uur: de Israëlische functionaris die toezicht houdt op buitenlandse maatschappijen die op Israël vliegen, gaf volgens de Israëlische zender Channel 12 ook betaalde trainingen aan flydubai en Emirates; het ministerie van Verkeer noemt zijn nevenwerk goedgekeurd. In Israël is een debat gaande over wie de copiloot had moeten controleren. Lees ook: Israëlische toezichthouder op buitenlandse vluchten werkte volgens Channel 12 ook betaald voor flydubai.

Update 3 oktober, 23.25 uur: het toestel van vlucht FZ1073 haalde in de duikvlucht volgens een analyse van The Wall Street Journal naar schatting Mach 0,96 en kreeg bij het afvangen zo'n 3 g te verwerken, meer dan de 2,5 g waarvoor het is gecertificeerd; een groot deel van het richtingsroer brak af. Lees ook: Duikvlucht flydubai FZ1073: toestel ging volgens analyse bijna met geluidssnelheid en boven belastingslimiet.

Update 3 oktober, 20.25 uur: de verdachte copiloot Hamam al-Hammami werkt volgens bronnen van ABC News mee aan het onderzoek en gaf aan dat hij het toestel in Israël wilde laten neerstorten; de autoriteiten bevestigden dat niet. Royal Air Maroc bevestigt dat hij er in 2025 een proefopleiding volgde maar niet werd aangenomen. Lees ook: Verdachte copiloot flydubai FZ1073 werkt mee aan onderzoek en wilde toestel volgens bronnen in Israël laten neerstorten.

Update 3 oktober: de vermoedelijke aanvaller is volgens CNN, AP en The Wall Street Journal de Omaanse copiloot Hamam al-Hammami; de Emiraatse procureur-generaal spreekt van een poging tot een terroristische daad. Lees ook: Vermoedelijke aanvaller flydubai-vlucht FZ1073 is Omaanse copiloot Hamam al-Hammami; Emiraten: poging tot terroristische daad.

Update 2 oktober, 10.20 uur: gezagvoerder Smit Machchhar heeft premier Narendra Modi in een videogesprek vanuit een ziekenhuis in Abu Dhabi verteld hoe hij zwaargewond de cockpitdeur opende. Lees ook: Gewonde gezagvoerder Smit Machchhar vertelt premier Modi hoe hij de cockpitdeur opende.

Update 2 oktober, 09.00 uur: volgens het Saudische ministerie van Binnenlandse Zaken wijst een vooronderzoek uit dat de copiloot de gezagvoerder aanviel; beide piloten zijn naar Abu Dhabi overgebracht. In Israël groeien de vragen over de screening van piloten. Lees ook: Saudisch vooronderzoek: copiloot viel gezagvoerder flydubai-vlucht aan; Israël wil piloten strenger screenen.

Saudi-Arabië heeft de vermoedelijke aanvaller van flydubai-vlucht FZ1073 overgedragen aan de Verenigde Arabische Emiraten. Het Saudische ministerie van Binnenlandse Zaken maakte donderdag bekend dat beide piloten van de vlucht donderdagochtend naar de Emiraten zijn teruggebracht, nadat medische teams hen daarvoor geschikt hadden verklaard, meldt de BBC. Persbureau AP meldde donderdagmiddag eveneens dat Saudi-Arabië de verdachte aan de Emiraten heeft overgedragen. Daar loopt een strafrechtelijk onderzoek naar het incident van woensdag, waarbij de gezagvoerder in de cockpit werd aangevallen en het toestel uitweek naar Tabuk.

Alles over het incident zelf lees je in ons overzichtsartikel over flydubai-vlucht FZ1073. Over het optreden van gezagvoerder Smit Machchhar schreven we een apart artikel.

Wat Saudi-Arabië meldt

Volgens het Saudische ministerie van Binnenlandse Zaken, aangehaald door de BBC, zijn zowel de gezagvoerder als de copiloot donderdagochtend naar de Emiraten overgebracht. De copiloot is de piloot die ervan wordt verdacht de gezagvoerder te hebben aangevallen. Na de landing in Tabuk werden beide piloten gewond naar het ziekenhuis gebracht; de vermoedelijke aanvaller zat donderdag volgens Saudische autoriteiten, aangehaald door CBS News, nog vast. Premier Netanyahu zei woensdag dat de Saudische autoriteiten hem verhoorden.

Volgens een hoge Israëlische functionaris tegenover CBS News had de president van de Emiraten, Mohamed bin Zayed Al Nahyan, Netanyahu woensdag al laten weten dat hij verwachtte dat Saudi-Arabië de copiloot voor verhoor aan de Emiraten zou overdragen. Saudi-Arabië heeft niet bekendgemaakt of het zelf nog een onderzoek voert.

Waarom de Emiraten het onderzoek leiden

De Emiraten eisen de bevoegdheid op omdat het toestel in de Emiraten is geregistreerd en onder hun vlag vliegt. Volgens het Emiraatse staatspersbureau WAM, aangehaald door Al Jazeera, geldt het Emiraatse recht daardoor ook voor strafbare feiten aan boord buiten het eigen grondgebied. De procureur-generaal van de Emiraten heeft een team van openbaar aanklagers opdracht gegeven de toedracht en de beweegredenen te onderzoeken, en na te gaan of het incident verband houdt met terroristische activiteiten of doelen en of er sprake was van voorbereiding.

Daarnaast onderzoekt de Emiraatse luchtvaartautoriteit GCAA met eigen teams, in samenwerking met de betrokken autoriteiten, de oorzaak en de omstandigheden van het incident. Of de vermoedelijke aanvaller is aangeklaagd en waarvoor, is niet bekendgemaakt.

Wat bekend is over de vermoedelijke aanvaller

Zijn naam is niet door officiële instanties of betrouwbare media bekendgemaakt. Een Omaanse functionaris bevestigde tegenover CBS News dat de vermoedelijke aanvaller in Oman is geboren en de Omaanse nationaliteit heeft. De Omaanse regering heeft dat niet publiekelijk bevestigd. Netanyahu noemde hem tegenover Fox News eveneens een Omaans staatsburger.

Netanyahu zei tegen Fox News, meldt de BBC, dat onderzoek erop wijst dat de man een islamitisch-radicale indoctrinatie had ondergaan, en dat het er volgens hem "zeer waarschijnlijk" op lijkt dat hij het toestel wilde laten neerstorten. Hij voegde eraan toe dat hij nog geen vaste conclusies over een motief wil trekken. Volgens CBS News zei Netanyahu niet of die bevindingen afkomstig zijn uit Saudische of Israëlische verhoren. De Emiraatse onderzoekers, Saudi-Arabië en flydubai hebben zich niet over deze uitspraken uitgelaten. Het Emiraatse onderzoek naar het motief loopt nog.

Israëlische betrokkenheid

Netanyahu zei woensdag dat Israël zich bij het verhoor wil aansluiten, maar niet wanneer. Volgens een Israëlische veiligheidsbron tegenover BBC Arabic voert Israël daarnaast een eigen onderzoek, onder leiding van de inlichtingendienst Mossad, waarbij passagiers na hun aankomst in Tel Aviv zijn gehoord. Volgens die bron wijzen de eerste bevindingen erop dat de vermoedelijke aanvaller het toestel wilde laten neerstorten. Dat is niet door de Emiraatse onderzoekers bevestigd.

Netanyahu zei verder dat piloten uit landen zonder diplomatieke betrekkingen met Israël normaal niet naar Israël mogen vliegen, dat er hier sprake was van een maas in de regels en dat Israël dat met volledige medewerking van de Emiraten aanpakt.

De gezagvoerder en de vluchten

Gezagvoerder Smit Machchhar, door onder meer de BBC, The Guardian en AP bij naam genoemd, wordt inmiddels in de Emiraten behandeld. De Indiase ambassadeur in de Emiraten bezocht hem donderdag in het ziekenhuis; volgens de Indiase vertegenwoordiging is hij in goede gezondheid en herstelt hij goed, meldt de BBC.

Flydubai heeft zijn vluchten tussen Dubai en Tel Aviv opgeschort terwijl de maatschappij een eigen onderzoek doet. Volgens de BBC willen de Israëlische maatschappijen El Al, Israir en Arkia vanaf vrijdag repatriëringsvluchten uit Dubai uitvoeren voor gestrande reizigers.

Wat nog niet bekend is

Officieel is niet vastgesteld wat er in de cockpit gebeurde en waarom. De naam van de vermoedelijke aanvaller, eventuele aanklachten en een motief zijn niet bekendgemaakt. Wat over zijn achtergrond wordt gezegd, komt van Netanyahu en anonieme Israëlische bronnen en is niet bevestigd door de Emiraatse of Saudische autoriteiten.

Denk jij aan zelfmoord? Praat erover. Bel 113 of 0800-0113 (gratis) of chat via 113.nl.