Wat komt er na frozen ATPL?

Een frozen ATPL is een Commercial Pilot License (CPL) met geslaagde ATPL-theorie, vaak aangevuld met een Multi-Crew Cooperation (MCC) certificaat2. Hoewel een ATPL niet expliciet werkervaring als first officer vereist, is het in de praktijk de meest realistische manier om de benodigde minimaal 500 uur in multicrew-toestellen te verzamelen8. Het volledige ATPL is een voorwaarde voor de upgrade naar captain15. De benodigde vlieguren voor het ontdooien van een frozen ATPL worden opgebouwd als first officer15. Na een geïntegreerde of modulaire opleiding beschik je over een frozen ATPL, wat betekent dat alle ATPL-theorie is afgerond maar de benodigde vlieguren nog ontbreken16. Met een frozen ATPL mag je als first officer werken16. Deze 'ontdooit' tot een volledige ATPL zodra 1500 vlieguren zijn opgebouwd en voldaan is aan specifieke eisen voor multicrew-, instrument- en nachturen (volgens leden in 2013)4.

Ook met een frozen ATPL en minder dan duizend uur op type is het vinden van een andere werkgever lastig10. Buiten de airlines is er in Europa weinig markt voor jonge vliegers op turboprops, business jets of cargo; nette operators vragen veel ervaring en betalen vaak matig10. Volgens een vlieger in 2012 hoef je je tijdens de lijntraining als nieuwe first officer nog geen zorgen te maken over PICUS-uren; deze worden pas echt van belang wanneer je je frozen ATPL wilt laten omzetten naar een volledige ATPL6.

De KLM Flight Academy, een dochteronderneming van KLM, leidt verkeersvliegers op en heeft een voorkeur voor het plaatsen van afgestudeerden bij KLM1. Volgens een bron uit 2025 bood CAE eind 2025 alleen Multi-crew Pilot License (MPL)-opleidingen aan, terwijl KLM alleen piloten met een (frozen) Airline Transport Pilot License (ATPL) aanneemt9. Dit betekent dat afgestudeerden van een MPL-opleiding eerst voldoende ervaring moeten opdoen om hun MPL om te zetten naar een ATPL voordat zij in aanmerking komen voor een functie bij KLM9. Voor de aanvraag van een volledige ATPL bij de Ierse IAA, bijvoorbeeld voor Ryanair, is het logboek met door de captain ondertekende PICUS-uren van belang; een urenverklaring van het bedrijf is volgens een vlieger in 2012 niet eens nodig6.

Een KLM-vlieger vertelde in 2009 dat hij na afwijzing bij de militaire selectie naar de NLS ging, daar zijn frozen ATPL haalde en vervolgens als horizontale instromer vier jaar Fokker 50/60 vloog bij de Luchtmacht in Eindhoven (334 Squadron), waarna hij naar KLM ging11. In 2011 zaten afgestudeerde piloten volgens een forumlid vaak zonder baan met een schuld van 100.000 tot 150.000 euro, waardoor ze elke kans om te vliegen, ook betaald vliegen zonder salaris, aangrepen7. Een first officer adviseerde in 2006 om op jezelf te rekenen: je hebt motivatie, een CPL ME-IR en frozen ATPL nodig, moet willen investeren om current te blijven en uiteindelijk een zelf betaalde type rating verwachten12.

Volgens een ervaren vlieger in 2016 moet de KLu-vliegeropleiding niet als opstap naar de burgerluchtvaart worden gezien; als de overstap lukt, sta je op hetzelfde punt als een beginnende frozen-ATPL-houder, en de burgerluchtvaart wacht niet automatisch op ex-militaire vliegers13. Volgens de IVW-gedragslijn voor militaire vliegers uit 2005 krijgt een militair vlieger een CPL, en een frozen ATPL als hij aan de ATPL-eisen voldoet5. De ATPL/CPL-theorie is te behalen, bijvoorbeeld bij de Marine, en vermoedelijk via een bridge course bij de KLu5. Een vlieger waarschuwde in 2010 dat een vliegschool geen uitzendbureau is: voor ongeveer 100.000 euro krijg je een frozen ATPL, maar de school is niet verplicht je aan een baan te helpen, tenzij de opleiding aan een maatschappij is gelieerd14.