Om piloot te worden, doorloop je selectietesten die je psychomotorische geschiktheid en cognitieve vaardigheden meten23. Psychomotorische testen zijn specifiek voor piloten ontwikkeld en beoordelen hand-oog-coördinatie, multitasking, geheugen en reactiesnelheid met behulp van een joystick, pedalen en scherm2. Cognitieve tests omvatten redeneertesten (logisch, verbaal, numeriek, abstract, ruimtelijk), wiskunde (hoofdrekenen, eenheden, conversies), natuurkunde (aërodynamica, weer) en luchtvaart-Engels (ICAO-niveaus, radiotelefonie)3. Een Private Pilot License (PPL) is een hobbybrevet waarmee je zelf mag vliegen met passagiers, maar niet tegen betaling als piloot mag werken1. Een PPL is geen verplichte eerste stap; sommige verkeersvliegers starten direct bij een academy1. Een Multi-crew Pilot License (MPL) is airline-specifiek, wat betekent dat je na de opleiding geen volledig brevet hebt en niet bij andere airlines kunt solliciteren9.

Volgens interne cijfers van KLM is het aantal vrouwelijke sollicitaties voor de pilotenopleiding met 25% toegenomen sinds het eerste Girls in Aviation Day twee jaar geleden19.

Steeds meer luchtvaartmaatschappijen leiden zelf piloten op, zoals Transavia en TUI fly België met MPL-programma's, Wizz Air met een eigen vliegschool, British Airways met de Speedbird Academy en Ryanair via partnerscholen14. Een 'preferred supplier' betekent dat een airline het liefst net afgestudeerden aanneemt die door een bepaalde vliegschool worden voorgedragen; de meeste airlines hebben zo'n voorkeursschool13. Volgens Stella Aviation Academy in 2011 hanteerden luchtvaartmaatschappijen grofweg een voorkeursvolgorde: eerst ervaren vliegers, dan mensen van een 'preferred' opleiding (zoals de KLS voor KLM of Lufthansa Flight Training), dan kandidaten die door een school worden voorgedragen, en als laatste de vrije markt6. Bij een sponsorship (airline-cadetprogramma) betaalt de luchtvaartmaatschappij (een deel van) de opleiding en bindt de piloot zich voor meerdere jaren; wie eerder vertrekt moet (een deel van) de opleidingskosten terugbetalen7. Het voordeel hiervan is baangarantie en geen eigen schuld7. PFT (Pay For Time), P2F en PTF (Pay to Fly) betekenen hetzelfde: je betaalt een maatschappij om als vlieger voor haar te mogen vliegen en zo ervaring op te bouwen4.

Vliegscholen zijn in 2022 grofweg in drie categorieën in te delen: scholen die eigendom zijn van een luchtvaartmaatschappij, preferred suppliers met airlinecontracten, en scholen zonder directe affiliatie die in hun marketing noemen waar oud-leerlingen werken17. Vanaf januari 2026 kunnen aspirant-piloten in Nederland zich ook opleiden met elektrische toestellen via een nieuwe pilotenopleiding18. Corendon Dutch Airlines en E-Flight Academy hebben deze revolutionaire pilotenopleiding gelanceerd18. Volgens een forumlid in 2006 ben je bij de Koninklijke Luchtmacht (KLu) eerst militair en pas daarna vlieger20.

Just culture in de luchtvaart betekent niet 'no blame culture': ook binnen just culture is ruimte voor sancties, mits er duidelijke voorwaarden zijn, zoals onderscheid tussen onbewuste fouten en opzet of grove nalatigheid10. Het FAA-traject met baan in Azië in 2007 leidde in 4 tot 6 maanden op; de maatschappij vloog met Cessna Grand Caravan, Pilatus Porter, Pilatus PC-12 en DA-42 en wilde uitbreiden naar 10 toestellen8.