Welke richting in het secundair om piloot te worden?
Bijgewerkt ma 21:33 · 18 bronnen
18 bronnen verwerkt
NEDERLANDIn Nederland werkt dit anders: Wat zijn de eisen om piloot te worden? →
Om piloot te worden telt vooral je diploma secundair onderwijs: Skywings, de pilotenschool op Antwerp Airport, vraagt minstens een middelbaar diploma en noemt daarbij geen onderwijsvorm of studierichting1. Basiskennis wiskunde en fysica is wel nodig: de selectie van Skywings toetst die vakken op ongeveer het niveau van de eerste vier jaren van het aso, zonder rekentoestel en in het Engels2. Defensie vraagt voor de vacature Piloot - Officier als opleidingsniveau secundair onderwijs en neemt in de selectie onder meer een wiskundeproef zonder rekenmachine, een proef fysica en een proef Engels af3.
Het antwoord in 9 onderdelen
Sinds de modernisering van het secundair onderwijs kies je vanaf de tweede graad een studierichting binnen een finaliteit: doorstroomfinaliteit, dubbele finaliteit of arbeidsmarktfinaliteit4. Brussels Airlines vraagt voor zijn MPL-cadetprogramma een bewijs dat je het secundair onderwijs hebt voltooid, en zegt dat het programma openstaat voor wie net van de middelbare school komt5. Part-FCL, de Europese regels voor pilotenbrevetten, stelt in zijn oorspronkelijke tekst geen schooldiploma als voorwaarde voor een brevet; volgens aanhangsel 3 kan een kandidaat zonder vliegervaring (ab initio) worden toegelaten tot een geïntegreerde ATP(A)-opleiding bij een erkende opleidingsorganisatie (ATO). Dat betekent niet dat je zonder diploma terechtkunt: welke vooropleiding je nodig hebt, bepalen de vliegscholen, hogescholen en werkgevers zelf6.
Skywings noemt als minimale vereisten: 17 tot 38 jaar oud, een blanco strafblad, goede kennis van het Engels, EU-burgerschap of een visum om in België te studeren en minstens een middelbaar diploma1. Bij een sollicitatie voor het Brussels Airlines MPL Cadet Program upload je je cv, een motivatiebrief, een uittreksel uit het strafregister (het vroegere getuigschrift van goed gedrag en zeden) en je diploma secundair onderwijs, als je dat al behaald hebt5. De vacature Piloot - Officier van Defensie vermeldt als opleidingsniveau secundair onderwijs en een maximumleeftijd van 25 jaar; werkervaring is niet vereist3. Voor een professionele bachelor aan VIVES, zoals de bachelor luchtvaart, heb je een diploma secundair onderwijs nodig; voor diploma's uitgereikt vanaf het schooljaar 2024-2025 moet dat een diploma van onderwijskwalificatie 4 zijn7. Wie niet aan de diplomavoorwaarde voldoet en minstens 21 jaar is op 31 december van het academiejaar, kan bij VIVES een toelatingsproef afleggen7. Part-FCL, de Europese regelgeving voor pilotenbrevetten, legt minimumleeftijden vast: 17 jaar voor een brevet van privépiloot (PPL), 18 jaar voor een brevet van beroepspiloot (CPL) en voor een MPL, en 21 jaar voor een ATPL6. BeCA, de Belgische beroepsvereniging van piloten, noemt in zijn stappenplan Engels op minstens ICAO-niveau 4 en een medische keuring klasse 1 bij een door EASA erkende keuringsarts als basisvoorwaarden8.
De wiskunde- en fysicatest van Skywings is een geschreven test in het Engels met 20 oefeningen die je in 1 uur oplost zonder rekentoestel; je moet minstens 15/20 halen2. Voor wiskunde noemt Skywings onder meer de volgorde van bewerkingen, vergelijkingen van de eerste graad, de regel van 3, cijferen, basismeetkunde en goniometrie in de rechthoekige driehoek, met radialen en Pythagoras2. Voor fysica gaat het om de wetten van Newton, snelheidsvraagstukken, versnelling en valversnelling, omzettingen van volume naar massa, de wet van Archimedes, energie en vermogen, moment en arbeid2. Om aan de Koninklijke Militaire School te starten, moet je volgens Defensie al een stevige basiskennis wiskunde hebben; de wiskundeproef gebeurt zonder rekenmachine, met alleen meetlat, gradenboog, geodriehoek en passer3. Defensie neemt kandidaat-piloten ook een proef fysica af, om na te gaan of ze genoeg basiskennis hebben om de lessen vlot te volgen3. Wie piloot wil worden via de masteropleiding burgerlijk ingenieur aan de KMS, legt 2 wiskundeproeven af, verspreid over 2 dagen; de tweede is enkel voor kandidaten ingenieurswetenschappen (polytechniek)9. Engels is volgens Skywings de communicatietaal in de luchtvaart en het grootste deel van de opleiding wordt in het Engels gegeven; daarom hoort een Engelse test bij de selectie2. Brussels Airlines vraagt vloeiend Engels en vloeiend Frans en/of Nederlands, mondeling en schriftelijk5. Voor de pilotenvacature met masteropleiding burgerlijk ingenieur aan de KMS vraagt Defensie grondige kennis van het Nederlands en elementaire kennis van de tweede landstaal, Frans of Duits9. In de bachelor luchtvaart van VIVES staan onder meer technische wiskunde en luchtvaartfysica op het programma10.
Skywings gebruikt het aso als maatstaf voor het niveau van zijn wiskunde- en fysicatest; die test gaat na of je genoeg basiskennis hebt om de theoretische vakken van de opleiding te begrijpen2.
Doorstroomfinaliteit (aso, deels tso en kso)Abstract-theoretische richtingen die voorbereiden op het hoger onderwijs, in het aso en in een deel van het kso en tso. Met het diploma (onderwijskwalificatie 4) kan je rechtstreeks een bachelor starten aan een hogeschool of universiteit4.
Dubbele finaliteit (tso en kso)Theoretische en praktijkgerichte richtingen die voorbereiden op een (professionele) bachelor, een graduaat en de arbeidsmarkt. Ook hier behaal je een diploma secundair onderwijs van onderwijskwalificatie 44.
Arbeidsmarktfinaliteit (bso)Praktijkgerichte richtingen die voorbereiden op werk. Het diploma (onderwijskwalificatie 3) geeft geen toegang tot een bachelor, wel tot een graduaat; een 7de leerjaar gericht op het hoger onderwijs opent de (professionele) bachelors4.
De studierichting rond vliegtuigen in het Vlaamse secundair onderwijs heet Vliegtuigtechnieken: een tso-richting met dubbele finaliteit in het studiedomein STEM, in de derde graad11. Je leert er toegepaste wiskunde en wetenschappen (elektriciteit-elektronica, mechanica, fluïdomechanica en thermodynamica) en technieken zoals vliegtuig-elektriciteit-elektronica, elektropneumatica, elektrohydraulica, montage en onderhouds- en diagnosetechnieken voor vliegtuigen11. Onderwijskiezer.be vermeldt drie scholen voor Vliegtuigtechnieken: ZAVO S.O. in Zaventem, De Stemstroom in Antwerpen en VTI Petrus & Paulus in Oostende11. Als aansluitend beroep noemt onderwijskiezer.be onderhoudsmedewerker luchtvaartuigen, en als logische vervolgopleidingen onder meer het 7de leerjaar Vliegtuigtechnieker B1 en de professionele bachelor luchtvaart. Die lijst betekent volgens de site niet dat je geen andere beroepen of studies kan kiezen11. Een vliegtuigtechnicus voert controles en onderhoud op vliegtuigen uit en volgt daarbij inspectieprotocollen en luchtvaartwetgeving12. In het 7de leerjaar Vliegtuigtechnieker B1 leer je onder meer systemen van een vliegtuig preventief onderhouden met een takenkaart en defecten lokaliseren, diagnosticeren en herstellen. Onderwijskiezer.be vermeldt het bij VTI Petrus & Paulus in Oostende en De Stemstroom in Antwerpen13. In de lijsten van onderwijskiezer.be staat Vliegtuigtechnieken bij de richtingen met dubbele finaliteit; bij de doorstroomfinaliteit en de arbeidsmarktfinaliteit komt geen richting rond vliegtuigen of luchtvaart voor, en een richting met de naam Luchtvaarttechnieken bestaat er niet14.
De COMPASS-test kost 245 euro inclusief btw; wie slaagt, krijgt de volgende stappen van de screening betaald door Skywings. Hoofdrekenen trainen met een app kan volgens Skywings helpen2. Elke kandidaat-militair legt bij de Dienst Onthaal en Oriëntatie in Neder-Over-Heembeek ook algemene tests af, met onder meer een basistest van 5 modules, waaronder een getalvaardigheidstest en een redeneertest15.
Skywings, dag 1COMPASS-test van ongeveer 2,5 uur (hand-oog- en voet-oog-coördinatie, multitasking, driedimensionaal inzicht, geheugen, oriëntatie en wiskundig inzicht), plus de wiskunde- en fysicatest2.
Skywings, dag 2Persoonlijkheidstest, Engelse test en een simulatortest van ongeveer 3-4 uur2.
Skywings, dag 3Motivatiegesprek met het selectieteam en een psycholoog2.
Brussels Airlines MPLBasic aptitude testing, een schriftelijke en mondelinge test Engels, psychologische tests, een test wiskunde en fysica en een HR-interview5.
Defensie, pilootOnder meer cognitieve proeven, een leiderschapstest, pilotentesten (aandacht en geheugen, ruimtelijk inzicht, waarneming, coördinatie, multitasking), een motivatie- en persoonlijkheidsinterview, taalexamens Nederlands en Engels, wiskunde, fysica en een bijkomend medisch onderzoek voor piloten3.
De Royal Belgian Air Cadets bieden jongeren vanaf 15 jaar een introductie tot de luchtvaart, met de nadruk op zweefvliegen; cadetten kunnen het brevet van zweefvlieger behalen16. Cadetten krijgen lessen in aerodynamica, meteorologie en zweefvliegtuigtechniek. Informatie over de selectie staat op belgiancadets.com; volgens een bericht van Defensie van 7 februari 2026 liep de kandidaatstelling voor de lichting van 2027 tot 31 juli 202616. De Royal Belgian Air Cadets (Luchtcadetten van België) zijn een vzw die gesteund wordt door de Luchtmacht en jongeren warm wil maken voor de luchtvaart, met de nadruk op een eventuele loopbaan als varend personeel bij de Luchtmacht17. Defensie organiseert jongerenstages voor 16- tot 20-jarigen: vijf dagen op internaat tijdens de schoolvakanties, met per stage eigen leeftijdsvoorwaarden en sommige stages rond luchtvaart. De inschrijvingen openen elk jaar begin maart, je kan je voor één stage per jaar inschrijven en je betaalt een all-in deelnameprijs18. Skywings raadt aan om de selectieprocedure 4 tot 6 maanden voor de start van de opleiding te beginnen, omdat het aantal plaatsen beperkt is2.
Bachelor luchtvaart (VIVES)Aan VIVES in Oostende volg je 3 jaar de bachelor luchtvaart met afstudeerrichting aspirant-lijnpiloot en daarna nog 1 à 2 jaar bij een ATO; na 4 à 5 jaar heb je zo een bachelordiploma en een pilotenbrevet10. Je betaalt het gewone inschrijvingsgeld voor de bachelor, en tijdens het laatste anderhalf jaar de extra kosten voor vlieguren en lessen bij een ATO, tegen commercieel gangbare prijzen10.
Brussels Airlines MPLEen voltijdse opleiding van 19 maanden bij Skywings, waarna je als first officer op de Airbus A320 van Brussels Airlines begint. Het deels gesponsorde programma kost 112.500 euro inclusief btw; solliciteren kan tot 1 november 20265.
DefensieEen minimum startsalaris van 1.901 euro netto. De huidige vacature Piloot - Officier start op 16 augustus 2027; inschrijven kan tot 13 april 20273. Defensie publiceert de vacatures voor officieren elk jaar in september; ze staan open tot april15.
Vliegschool (ATO)Een geïntegreerde opleiding bij een vliegschool duurt volgens BeCA meestal ongeveer 24 maanden voltijds en levert een frozen ATPL op8.
Kan ik piloot worden met tso?Ja, voor zover de toelatingsvoorwaarden van Skywings gaan: de school vraagt minstens een middelbaar diploma en vermeldt daarbij geen onderwijsvorm of studierichting1.
Kan ik piloot worden met bso?Niet rechtstreeks via een bachelor. Een bso-richting met arbeidsmarktfinaliteit levert een diploma secundair onderwijs van onderwijskwalificatie 3 op, waarmee je geen bacheloropleiding kan starten, wel een graduaat. Een 7de leerjaar gericht op het hoger onderwijs geeft wel toegang tot de (professionele) bachelors4.
Kan ik piloot worden zonder wiskunde?Niet zonder basiskennis: Skywings toetst wiskunde en fysica met 20 oefeningen zonder rekentoestel en je hebt minstens 15/20 nodig om te slagen2.
Hoeveel uur wiskunde heb ik nodig om piloot te worden?Skywings noemt geen aantal uren wiskunde in het secundair; het legt het niveau van zijn wiskunde- en fysicatest rond dat van de eerste vier jaren van het aso2.
Moet ik Latijn-wiskunde of wetenschappen-wiskunde volgen?Voor Skywings niet: de school vraagt minstens een middelbaar diploma en noemt geen verplichte studierichting zoals Latijn-wiskunde of wetenschappen-wiskunde1.
Vanaf welke leeftijd kan ik beginnen?Volgens Part-FCL kan je een brevet van privépiloot (PPL) krijgen vanaf 17 jaar en een brevet van beroepspiloot (CPL) of een MPL pas vanaf 18 jaar6.
Moet ik Vliegtuigtechnieken volgen om piloot te worden?Vliegtuigtechnieken is een opleiding voor vliegtuigonderhoud: onderwijskiezer.be noemt als aansluitend beroep onderhoudsmedewerker luchtvaartuigen. Na het 6de leerjaar ben je wel voorbereid op verdere studies, en de professionele bachelor luchtvaart staat bij de logische vervolgopleidingen11.
VERDER IN DE KENNISBANK
- Piloot worden in BelgiëKennisbank: alle Belgische routes→
- Wat is de bachelor luchtvaart van VIVES in Oostende?Kennisbank: hogeschool en pilotenbrevet→
- Hoe word je piloot bij Defensie in België?Kennisbank: de militaire route→
- Wat is het Brussels Airlines MPL Cadet Program?Kennisbank: cadetprogramma→
- Wat kost piloot worden in België?Kennisbank: kosten en financiering→
- Oefenen voor de COMPASS-testOefenen: de test uit de selecties→