skeyes en luchtverkeersleider worden in België: selectie, FEAST, opleiding en loon

skeyes is het autonome Belgische overheidsbedrijf dat de veiligheid van het luchtverkeer verzekert in het luchtruim waarvoor België verantwoordelijk is1. Je wordt er luchtverkeersleider via een vergelijkend wervingsexamen met FEAST-tests, mondelinge rondes, een medisch onderzoek en een veiligheidsscreening, en voorkennis van de luchtvaart is daarvoor niet essentieel2. De opleiding duurt ongeveer twee jaar, wordt volledig in het Engels gegeven, en je bent vanaf de start werknemer van skeyes met een salaris van gemiddeld ongeveer 2500 euro2. Inschrijven kan alleen tijdens een wervingsronde, en de ronde van 2026 liep van 31 augustus tot en met 11 oktober 20263. Wie de volgende ronde niet wil missen, schrijft zich in op de mailinglijst van skeyes op atco.skeyes.be4. Je kunt meedoen als Belg of burger van een EU-lidstaat, met minstens een diploma hoger middelbaar onderwijs, vloeiend Engels en een grondige kennis van het Nederlands of Frans4.

skeyes lanceerde zijn wervingscampagne voor luchtverkeersleiders op maandag 31 augustus 2026, en kandidaten konden zich inschrijven tot en met 11 oktober 20263. De inschrijvingen voor de selectietests zijn nu gesloten; wie op de hoogte wil blijven van een nieuw vergelijkend rekruteringsproces schrijft zich in op de mailinglijst op atco.skeyes.be4. In de ronde van 2026 was je minstens 18 jaar op 31 december 2026 en maximaal 30 jaar op 11 oktober 20264.

skeyes verzorgt het beheer en de controle van het luchtverkeer (ATM), de technische systemen voor communicatie, navigatie, surveillance en weerinformatie, en de meteo- en luchtvaartinlichtingendiensten (AIM)1. Luchtverkeersleiders van skeyes zijn verantwoordelijk voor een veilig en efficiënt inkomend, uitgaand en overvliegend verkeer in het gecontroleerde luchtruim van België en het Groothertogdom Luxemburg4. Ze geven piloten instructies over vlieghoogte en route en zien erop toe dat vliegtuigen een veilige minimumafstand van elkaar houden4. De Belgische Staat heeft skeyes de luchtvaartnavigatiediensten toevertrouwd tot vliegniveau 245, dat is ongeveer 7,5 kilometer boven de grond5. Boven vliegniveau 245 levert het Maastricht Upper Area Control Centre (MUAC) van EUROCONTROL de diensten voor het Belgische luchtruim5. In 2025 beheerde skeyes 1.035.084 vluchten, 4 procent meer dan in 20246. 98,98 procent van de en-route- en aankomende vluchten werd in 2025 stipt beheerd6. skeyes had in 2025 1006 personeelsleden1. In 2025 begonnen 38 kandidaat-luchtverkeersleiders aan hun opleiding bij skeyes6. In 2025 rondden 15 nieuwe luchtverkeersleiders hun opleiding af en gingen aan het werk bij skeyes6.

Je wordt ingezet in een van twee operationele rollen, in een toren of in het luchtverkeersleidingscentrum CANAC 2, en welke rol je krijgt kies je niet zelf: dat hangt af van de operationele behoeften en kan per opleidingsgroep verschillen4. Als torenluchtverkeersleider begeleid je vliegtuigen veilig en efficiënt op de grond, van het starten van de motoren na de pushback tot het taxiën en de toestemming voor het opstijgen, en coördineer je de landingen4. Het torentraject start jaarlijks in november4. Voor de torens van Brussel, Antwerpen en Oostende is een Nederlandstalig profiel vereist, voor Charleroi en Luik en de digitale toren in Namen een Franstalig profiel4. In een digitale toren beheer je het luchthavenverkeer op afstand met camera's met hoge resolutie, sensoren en augmented reality-schermen; het basisprogramma is identiek aan dat van de fysieke toren, met een extra omscholingsmodule4. Het CANAC-traject start tweemaal per jaar, in mei en in september4. Bij CANAC 2 werk je als approach-luchtverkeersleider (APP), die aankomende vliegtuigen tijdens de daling begeleidt en de landingsvolgorde organiseert4. Of als en-route-luchtverkeersleider (ACC), die vliegtuigen begeleidt die het luchtruim doorkruisen en zorgt voor een veilige en efficiënte verkeersstroom tot FL245, dat is 24.500 voet of 7.500 meter4. De approach- en en-route-trainees volgen in de Initial Training hetzelfde programma en splitsen daarna af naar hun eigen opleidingstraject4. skeyes verklaart rollen vacant in de CANAC-units (approach, en-route ACC West en en-route ACC East) en wijst de functie toe op basis van anciënniteit4. Elk van de twee trajecten leidt tot een andere luchtverkeersleiderslicentie; later van traject veranderen is mogelijk, maar vraagt een aanvullende en uitgebreide opleiding4. Je geeft aan of je liever in september of in november start, en de definitieve rangschikking en selectie zijn gebaseerd op je resultaten op de FEAST-assessment4.

skeyes noemt de planning van de ronde van 2026 indicatief4. FEAST I en III duren een halve dag van ongeveer vier uur, FEAST II een halve dag van ongeveer vier uur, de simulatieoefening met het motivatiegesprek twee uur en het competentiegericht interview een uur2. Alle tests vinden plaats op de site van skeyes in Steenokkerzeel, op werkdagen tijdens de kantooruren, en je kunt ze niet thuis online afleggen2. Een andere examendatum of een nieuwe afspraak bij verhindering kan alleen met een geldige reden, als je vooraf verwittigt en als er nog plaats is2. Slaag je niet voor een van de selectiefasen, dan moet je twee jaar wachten voor je opnieuw kunt deelnemen2.

FEAST (First European Air traffic controller Selection Test) is een testbatterij van EUROCONTROL die luchtverkeersdienstverleners helpt de meest geschikte kandidaten voor het beroep van luchtverkeersleider te vinden10. FEAST I bestaat uit cognitieve vermogenstests en een test Engels, duurt minimaal 2,5 uur en bevat een of meer pauzes van 10 minuten10. Sommige tests zijn meerkeuze, bij andere moet je zo snel mogelijk reageren, en je hoeft niet alle items van alle tests te kunnen beantwoorden: dat betekent niet dat je gezakt bent10. FEAST II bestaat uit een of twee werkproeven, de RADAR-test en eventueel de MULTI-PASS-test, die je multitaskingvermogen meten; voorkennis van ATC-procedures is niet nodig, want de tests zijn ontworpen voor beginners10. FEAST III is een persoonlijkheidsvragenlijst gebaseerd op het Big Five-model, die niet eliminerend is: de resultaten bespreek je in het competentiegericht interview2. In de persoonlijkheidsvragenlijst beoordeel je jezelf op een schaal van 1 tot 5, en er zijn geen goede of foute antwoorden10. De tests worden door een computer afgenomen en gescoord, en elke kandidaat legt ze af onder dezelfde voorwaarden10. EUROCONTROL biedt een gratis oefenplatform voor FEAST I; de tests daarop zijn niet identiek aan die van een echte sessie, maar tonen het concept en de principes11. FEAST I is volgens skeyes de enige test waarop je je kunt voorbereiden en je prestaties kunt verbeteren, want voor de andere fases is geen training mogelijk2. skeyes geeft vijf tips: bereid je voor op FEAST, begrijp de organisatie waarvoor je solliciteert, ontwikkel een basiskennis van de luchtverkeersleidingsprincipes, denk na over competenties als concentratie, besluitvaardigheid, stressbestendigheid en teamwork, en bereid een sterke, onderbouwde motivatie voor12. FEAST wordt sinds 2006 aangeboden, en in 2019 gebruikten 50 luchtverkeersdienstverleners in 40 landen de tests en testte EUROCONTROL de honderdduizendste kandidaat13.

De opleiding duurt ongeveer twee jaar: de eerste drie modules duren samen een jaar en vinden plaats in Steenokkerzeel, daarna volgt nog een jaar on-the-job training2. De Initial Training in Steenokkerzeel bestaat uit twee delen, de Basic Training en de Rating Training4. In de Basic Training maak je kennis met de fundamenten van de luchtvaart en de luchtverkeersleiding, met vakken als luchtvaartrecht, vliegtuigtypes, vluchtprincipes, meteorologie en operationele procedures, en pas je de theorie daarna toe in de simulator4. De Rating Training bestaat uit modules die een beperkte hoeveelheid theorie combineren met uitgebreide praktijktraining: eerst de APS-module over het begeleiden van een vlucht in de laatste fases, daarna de ADC-module voor torenluchtverkeersleiders of de ACS-module voor approach en en-route4. Na de Rating Training ontvang je de Student Licence, die toegang geeft tot de rest van de opleiding4. De Unit Training bestaat uit een theoretisch deel (transitional training), een praktisch deel in de simulator (pre-on-the-job-training) en een praktisch deel in de operationele werkomgeving (on-the-job-training)4. Tijdens de on-the-job-training leid je als aspirant-luchtverkeersleider onder begeleiding van een OJTI (On the Job Training Instructor) het echte luchtverkeer, en daarna behaal je een Europese vergunning als luchtverkeersleider4. De volledige opleiding wordt in het Engels gegeven en ook alle schriftelijke en mondelinge evaluaties zijn in het Engels4. Je wordt op verschillende momenten geëvalueerd, en afhankelijk van de resultaten mag je doorgaan, krijg je corrigerende maatregelen of wordt de opleiding stopgezet4. De opleiding loopt van maandag tot en met vrijdag van 8.00 tot 16.00 uur, en vanaf de Unit Training is het rooster gebaseerd op dienstroosters en dus variabeler2. Na bepaalde modules zijn er vakantieperiodes, die niet noodzakelijk samenvallen met de schoolvakanties en aan het begin van het programma worden meegedeeld2. De moeilijkheidsgraad is niet te onderschatten door de grote hoeveelheid leerstof, en aanwezigheid is verplicht zonder vrijstellingen2. Een andere baan naast de opleiding is theoretisch mogelijk, maar skeyes vindt dat de opleiding onverenigbaar is met elke andere baan omdat je ook 's avonds en in het weekend moet studeren2. Het partnerschap tussen skeyes en Entry Point North werd in 2025 met vijf jaar verlengd, en de joint venture Entry Point North Belgium (EPNB) verzorgt de technische en operationele opleidingen6.

Op 2 oktober 1998 werd Belgocontrol het autonome overheidsbedrijf dat de luchtverkeersveiligheid in het Belgische luchtruim verzekert, nadat de Regie der Luchtwegen in twee afzonderlijke delen was opgesplitst7. Op 7 november 2018 veranderde Belgocontrol zijn naam in skeyes, met als motto Nice to guide you7. Voor Belgocontrol heette de organisatie Regie der Luchtwegen, en in de pioniersjaren van de luchtvaart was de luchtverkeersleiding een afdeling van het Bestuur der Luchtvaart7.