Piloot worden verloopt in grote lijnen in zeven stappen: oriënteren op het beroep, class 1 medische keuring, vooropleiding op orde brengen, een opleidingsroute kiezen, de selectie doorlopen, de opleiding tot frozen ATPL volgen en daarna solliciteren, een type rating halen en starten als first officer1.

Tijdens de oriëntatie kan een introductievlucht bij een vliegschool worden gedaan; deze heeft geen vast plan en bestaat meestal uit ongeveer een half uur rondvliegen, uitzicht, wat uitleg en zelf even sturen15. Het hele traject tot vliegen als piloot duurt ongeveer 3,5 jaar16. Als aspirant-verkeersvlieger zijn er drie medische keuringen: de klasse 1-keuring, de keuring voor een loss-of-license-verzekering bij een lening en de keuring door de werkgever17.

Een pilotenselectie bestaat doorgaans uit aptitude tests, kennistoetsen wiskunde en physics op havo/vwo-niveau, een persoonlijkheidsvragenlijst en interviews, soms met een groepsopdracht of simulatorcheck1. Cognitieve tests in pilotenselecties omvatten redeneertesten (logisch, verbaal, numeriek, abstract, ruimtelijk), wiskunde, natuurkunde en luchtvaart-Engels2. Deze tests komen bij vrijwel elke airline voor als onderdeel van de voorselectie2. Tussen de rondes vallen telkens kandidaten af1.

Een werkgever of vliegschool mag social media van sollicitanten alleen raadplegen als dit vooraf in de vacature of procedure is gemeld7.

Selecties van professionele vliegscholen toetsen doorgaans rekenvaardigheid, ruimtelijk inzicht, multitasking en werkgeheugen, aangevuld met persoonlijkheidsvragenlijsten en interviews; de aptitude tests lijken sterk op die van airlines3. De pilotenselectie maakt geen onderscheid naar vooropleiding: kandidaten met mbo 4 en vwo krijgen dezelfde capaciteitentests, wiskundevragen en hetzelfde interview6. Leeftijd is geen formeel selectiecriterium bij pilotenselecties5.

Leden melden dat de tweede selectiefase van het Etihad-cadettenprogramma in 2008 bestond uit psychomotorische tests en een persoonlijkheidstest op dag 1, gevolgd door opnieuw een persoonlijkheidstest, groepsoefeningen en een interview op dag 211. Van 22 kandidaten vielen er 2 af na dag 111.

Volgens een deelnemer in 2025 wil House of Pilots de druk in het traject bewust hoog houden, vergelijkbaar met de druk van theorie en praktijk op de vliegschool17. Bij House of Pilots werk je in 2025 formeel als uitzendkracht, waarbij het bureau iets inhoudt op je loon en het studiefonds wordt gefinancierd door een particuliere investeerder17. Kom je bij een airline in dienst, dan los je maandelijks met rente af17.