KLM laat haar eerste Airbus A350-900, de PH-ZNA De Nachtwacht, deze dagen op en neer vliegen naar het Noorse Stavanger. Volgens een woordvoerder van KLM tegenover Up in the Sky gaat het om vijftien zogeheten exposure flights: vluchten waarmee piloten die al bevoegd zijn op het type, wennen aan het eigen KLM-toestel voordat de commerciële operatie begint. Vluchtvolgdata van FlightAware laten zien dat het toestel op 3 en 4 oktober telkens twee keer heen en weer vloog tussen Schiphol en Stavanger Airport Sola, met vliegtijden van iets meer dan een uur per traject.

Geen simulatortekort

Bij oefenvluchten met een nieuw toestel ligt de gedachte aan een tekort aan simulatorcapaciteit voor de hand, maar daar gaat het hier niet om. De betrokken piloten hebben hun A350-bevoegdheid al. Volgens KLM zijn ze opgeleid bij Air France en Finnair, twee maatschappijen die het type al jaren vliegen, en deden ze daar in 2025 en 2026 ervaring op. Volgens de regels volstaat een simulatorsessie om hen weer inzetbaar te maken, maar KLM kiest bewust voor allebei. "KLM heeft ervoor gekozen om ze zowel een simulatorsessie als een vlucht aan te bieden," zegt de woordvoerder.

De maatschappij wil voorkomen dat bemanningen pas tijdens lijnvluchten voor het eerst langer met het eigen toestel vliegen. "Dit om hen volledig te laten wennen aan de KLM A350, zodat ze vanaf de start van de commerciële operatie veilige vluchten kunnen uitvoeren," aldus KLM. Stavanger is gekozen omdat de route precies de gewenste vluchtduur heeft en goed in het vluchtschema van KLM past.

Wat de regels vragen

Dat een simulator in principe genoeg is, past bij de Europese regels voor recente ervaring. Volgens EASA-regel FCL.060 mag een piloot in het commerciële luchtvervoer alleen als gezagvoerder of copiloot vliegen als hij of zij in de voorgaande negentig dagen minstens drie starts, naderingen en landingen heeft gemaakt op hetzelfde type, of in een full flight simulator die dat type nabootst. Wie een tijd niet op het type heeft gevlogen, kan die ervaring dus ook in de simulator bijwerken. KLM gaat met de echte vluchten verder dan dat minimum.

Zo verloopt een typerating op de A350

Voor piloten die nog geen A350-bevoegdheid hebben, is de route langer. Een typerating begint met grondtheorie over systemen, prestaties en procedures, gevolgd door training in een full flight simulator en een vaardigheidstoets. Daarna volgt bij de maatschappij lijntraining onder supervisie, vaak LIFUS genoemd (line flying under supervision): een trainingsgezagvoerder vliegt mee op gewone lijnvluchten tot de piloot wordt vrijgegeven. Hoe die fasen er in de praktijk uitzien, lees je in het kennisbankantwoord hoe werkt een typerating, met daarnaast de eisen voor een typerating en wat er na een typerating komt.

KLM bereidt haar A350-piloten samen met Air France voor. In een video van KLM uit september trainen KLM- en Air France-piloten samen in een A350-simulator in Parijs, waar ze procedures, systeemkennis en samenwerking in de cockpit oefenen. Meer over simulatoren in Nederland vind je in het simulatoroverzicht.

Wat het betekent voor KLM-piloten

Voor het A350-korps zijn de Stavanger-vluchten de laatste aanloop naar de eerste lijnvlucht. KLM vliegt op 30 oktober voor het eerst met passagiers met de A350, naar Toronto, meldt Simple Flying. Volgens KLM volgen Montreal, Kilimanjaro, Dar es Salaam, Zanzibar en Nairobi zodra er meer toestellen bij komen, en verdwijnt de Airbus A330-200 deze winter uit de vloot. Wie de aankomst van de PH-ZNA heeft gemist, leest er meer over in ons artikel over de eerste A350 van KLM op Schiphol.

Wat de vluchten voor de roosters van individuele piloten betekenen, heeft KLM niet toegelicht. Uit de vluchtdata blijkt wel dat het toestel na elke rotatie dezelfde dag naar Schiphol terugkeerde. Wie wil weten hoe het werk bij KLM eruitziet, leest meer over KLM als werkgever voor piloten, de carrière als KLM-piloot en de actuele vacatures bij KLM.