Air France-KLM wil de meerderheid in het Scandinavische SAS, maar daarvoor moet de Europese Commissie eerst groen licht geven. Nu de groep zich op die toets voorbereidt, komt een nieuwe vraag in beeld: welke concessies zijn nodig, en gaan die verder dan routes binnen Europa? In de internationale vakpers wordt gemeld dat Air France-KLM mogelijk ook kijkt naar toezeggingen op routes over de Atlantische Oceaan, zoals slots afstaan of concurrenten ruimte geven. Air France-KLM, SAS en de Commissie hebben daar zelf niets over bekendgemaakt. Wat wel vaststaat: de overname raakt KLM, Schiphol en de hub in Kopenhagen, en daarmee ook piloten bij beide maatschappijen.

De deal: van 19,9 naar 60,5 procent

Op 4 juli 2025 maakte Air France-KLM bekend dat het zijn belang in SAS wil vergroten van 19,9 naar 60,5 procent. Daarvoor koopt de groep de volledige belangen van investeerders Castlelake (32,0 procent) en Lind Invest (8,6 procent). De Deense staat houdt zijn 26,4 procent en zijn zetels in de raad van bestuur. De prijs wordt pas bij de afronding bepaald, op basis van de laatste financiële prestaties van SAS, waaronder EBITDA en nettoschuld. Met de meerderheid krijgt Air France-KLM zeggenschap over SAS, dat een dochter van de groep wordt. De groep wil SAS daarna op alle terreinen integreren, ook het spaarprogramma 1.

SAS-topman Anko van der Werff sprak toen van "a defining moment for SAS". Volgens hem positioneert de stap Kopenhagen als "our global hub for the region", terwijl SAS sterke operaties in Oslo en Stockholm houdt 2. Air France-KLM-baas Ben Smith sprak tegen dat de deal direct tot banenverlies leidt: "De ambitie voor deze deal voor Air France-KLM en zijn luchtvaartmaatschappijen is groei, ook voor KLM", zei hij volgens de NOS 3.

De weg ernaartoe was lang. SAS vroeg in juli 2022 in de Verenigde Staten Chapter 11-bescherming aan 4. In oktober 2023 werd een consortium van Air France-KLM, Castlelake en Lind Invest gekozen om SAS samen met de Deense staat uit die herstructurering te halen. Air France-KLM investeerde 144,5 miljoen dollar voor maximaal 19,9 procent, met de afspraak dat het belang na minimaal twee jaar kon groeien tot een meerderheid, onder voorwaarden van toezichthouders en financiële prestaties 5. SAS verruilde daarna Star Alliance, dat het zelf mede oprichtte, voor SkyTeam: lid sinds september 2024 16.

Waar staat Brussel nu?

Air France-KLM mikte op afronding in de tweede helft van 2026 1. Bij de halfjaarcijfers op 30 juli zei Smith: "We expect this transaction to close by the end of this year". Financieel directeur Steven Zaat zei dat de groep voor het minderheidsbelang niet door de Europese fusieprocedure ging: "On SAS, we have a minority stake, really a minority stake, and we didn't go to, let's say, the merger process at the EU." 7 Voor de meerderheid is die toets er wel. In februari sprak Air France-KLM al met de Commissie, die volgens de financieel directeur "een volledig beeld van de concurrentiesituatie" moet krijgen 8.

Een formele aanmelding staat nog niet in het openbare zaakregister: tussen de 41 lopende fusiezaken op 22 oktober zit geen zaak van Air France-KLM en SAS 9. Pas na de aanmelding gaat de klok lopen. De Commissie heeft dan 25 werkdagen voor fase 1. Lukt het daar niet om de zorgen weg te nemen, dan volgt een diepgaand onderzoek in fase 2, met 90 werkdagen en mogelijke verlenging. Bedrijven mogen in beide fasen toezeggingen (remedies) aanbieden: aanpassingen die de concurrentie op peil houden 10. Analist Hans Jørgen Elnæs van het Noorse Winair verwacht duidelijkheid dit najaar of uiterlijk begin 2027 11.

In Noorwegen verwachten analisten dat SAS slots op drukke tijden moet afstaan, in de ochtend en de late middag, vooral op Oslo Gardermoen, Kopenhagen en Stockholm Arlanda. Volgens Elnæs is het ook mogelijk dat Air France-KLM slots op Schiphol en Parijs-Charles de Gaulle moet afstaan 11. Norwegian en maatschappijen als Ryanair, Wizz Air, easyJet en Finnair worden genoemd als partijen die vrijgekomen slots kunnen gebruiken 12. SAS zelf houdt het kort: tot de transactie rond is, zijn SAS en Air France-KLM aparte bedrijven en concurrenten, liet de maatschappij weten 11.

Waarom de Atlantische Oceaan in beeld komt

SAS en Air France-KLM werken over de oceaan al nauw samen. Sinds september 2025 staat de code van Air France op de rechtstreekse SAS-vluchten naar de Verenigde Staten: vanuit Kopenhagen naar onder meer Atlanta, Boston, Chicago, Los Angeles, Miami, Newark, New York JFK, San Francisco, Seattle en Washington, vanuit Stockholm naar Newark en Miami, en vanuit Oslo naar Newark en JFK 13. Vanuit alle drie de hoofdsteden vliegt SAS rechtstreeks naar New York 6.

Air France en KLM vormen met Delta en Virgin Atlantic een trans-Atlantische joint venture, waarin ze dienstregelingen en prijzen afstemmen. Van der Werff wilde SAS daar graag aan laten deelnemen: "I'm wired towards joint ventures", zei hij in november 2025. Gesprekken daarover waren toen nog niet begonnen 14. Bij luchtvaartfusies kijkt de Commissie per route of er genoeg keus overblijft, en in 2004 woog ze daarbij ook overstapverbindingen mee 15. Waar SAS en de groep met zijn partners allebei reizigers tussen Scandinavië en de Verenigde Staten vervoeren, ligt die vraag dus voor de hand, zowel voor rechtstreekse vluchten als voor overstappen via Amsterdam, Parijs of Kopenhagen.

Wat eerdere zaken leren

Voor KLM is dit geen onbekend terrein. Toen de Commissie in februari 2004 de fusie van Air France en KLM goedkeurde, moesten de twee 94 start- en landingsslots per dag afstaan. De zorgen gingen over routes binnen Europa, maar ook over Amsterdam-New York, Amsterdam-Atlanta, Parijs-Detroit, Parijs-Lagos en Amsterdam-Lagos. De Nederlandse en Franse overheid beloofden daarnaast verkeersrechten te geven aan maatschappijen die via Amsterdam of Parijs naar de Verenigde Staten willen vliegen 15. Die afspraken werken nog altijd door: voor de zomer van 2026 nodigde de door de Commissie aangestelde trustee maatschappijen opnieuw uit om slots aan te vragen voor onder meer Amsterdam-Atlanta, Parijs-Detroit en Lyon-Amsterdam 16.

Een recent voorbeeld is Lufthansa en ITA Airways. De Commissie keurde die deal in juli 2024 goed onder voorwaarden. Een concurrent kreeg slots op Milaan-Linate en nam routes over tussen Italië en de thuismarkten van Lufthansa. Extra aanvoervluchten vanuit Rome naar hubs van Europese concurrenten moesten zorgen voor meer concurrentie op de lange routes van Rome naar Noord-Amerika 17. Ook dat was dus een trans-Atlantische remedie, al liep die via overstapverbindingen.

Kopenhagen als derde hub

Voor Air France-KLM gaat het om meer dan een extra maatschappij. Kopenhagen kan voor de groep een derde hub worden naast Parijs en Amsterdam, al is het nu nog veel kleiner: SAS biedt er dit jaar 7,9 miljoen stoelen aan, tegen 22,6 miljoen voor Air France op Parijs-Charles de Gaulle 14. SAS bouwt daar flink: het aantal stoelen vanuit Kopenhagen lag in 2025 38 procent hoger dan in 2023, terwijl het aanbod in Oslo licht daalde 14. In juni 2026 kondigde SAS de grootste investering uit zijn geschiedenis aan: tot 40 Airbus-widebodies, nieuwe A330-900neo's en extra A330-300's, met een catalogusprijs van meer dan 10 miljard dollar. Eerder bestelde SAS al 55 Embraer E195-E2's. Als die groei doorgaat, ondersteunt die volgens een analyse van SAS tot 2030 25.000 extra banen in de economie 18. De luchthaven en de lijnen van SAS vind je op onze pagina over Kopenhagen.

Ondertussen wisselt SAS van leiding. Van der Werff vertrekt begin 2027 om topman van Air Canada te worden. Tot die tijd blijft hij aan, en het bestuur zoekt een opvolger 19.

Wat het betekent voor KLM en Schiphol

Voor KLM komt de SAS-deal op een lastig moment. KLM zit midden in het besparingsprogramma Back on Track, en topvrouw Marjan Rintel zei bij de halfjaarcijfers dat één goed halfjaar KLM niet structureel sterk maakt 20. Volgens het ANP verdwenen 250 kantoorbanen en blijft de vacaturestop van kracht 21. Hoe het zover kwam, lees je in ons stuk over de neergang van KLM, en wat Rintel zelf aan boord zag, in ons artikel over haar vlucht naar Johannesburg.

Op Schiphol is ruimte schaars, zoals ook bleek uit het akkoord tussen Schiphol en KLM. Moet de groep voor de SAS-deal slots op Schiphol inleveren, zoals in 2004, dan kost dat KLM capaciteit op een luchthaven waar elk slot telt. Daar staat tegenover dat een groeiend Kopenhagen extra overstapverkeer naar de groep kan brengen. Een tweede uitbreiding in Europa ging intussen niet door: Portugal koos op 14 oktober voor Lufthansa als koper van bijna de helft van TAP Air Portugal 22. Dat maakt SAS voor Air France-KLM nog belangrijker. Het hele verhaal lees je in ons TAP-dossier.

Wat betekent dit voor (aankomende) piloten?

Om te beginnen: SAS werft. Het zoekt captains voor de Embraer E195 en ervaren first officers voor de E195 en de Airbus A320, met bases in Kopenhagen, Oslo, Bergen en Stockholm. Direct-entry-captains op de E195 beginnen volgens de vacature op 67.774 Deense kronen per maand bij een basis in Kopenhagen (in Noorwegen en Zweden in lokale valuta), met een volledig betaalde typerating, een verplicht dienstverband van drie jaar en doorgroei naar de A320, A330 of A350 23. Voor first officers werft SAS voor de zomer van 2027, met de eerste cursussen in het najaar van 2026 24. Bekijk alle vacatures van SAS, de vacature voor captain op de E195 en wat een piloot bij SAS verdient.

De vlootorders zijn het sterkste signaal. Tot 40 widebodies, waaronder nieuwe A330-900neo's, wijzen op meer lange vluchten vanuit Kopenhagen, en de 55 E2's vernieuwen en vergroten de Europese vloot. Een groeiende vloot betekent doorgaans snellere promotie. Elnæs sluit niet uit dat bemanning en toestellen op termijn over de maatschappijen heen worden ingezet 11. Waarom groei zo veel uitmaakt voor je carrière, lees je in ons antwoord over senioriteit en vlootgroei.

Over het samenvoegen van pilotenkorpsen of senioriteitslijsten is niets aangekondigd. SAS zou na goedkeuring een dochter van de groep worden, net als KLM en Air France, en wil volgens Van der Werff "proudly Scandinavian" blijven 2. Lees waarom seniority zo belangrijk is en waarom fusies de werving soms tijdelijk stilleggen.

Wil je bij KLM vliegen, kijk dan bij de vacatures van KLM, lees wat KLM als werkgever voor piloten is en wat een piloot bij KLM verdient. Begin je net, bereid je dan voor met de oefenselectie van de KLM Flight Academy.