Naar aanleiding van het nieuws dat Air France-KLM de komende twee jaar 5.000 banen schrapt, analyseert Arnold Boot de positie van de luchtvaartmaatschappij. Hij reageert op de uitspraak dat het voortbestaan van het bedrijf geen vanzelfsprekendheid is. Volgens Boot geldt dit in principe voor iedereen, maar hebben traditionele, voormalige staatsbedrijven zoals Air France-KLM een bijzondere positie.

De onmisbaarheid van staatsbedrijven

Boot stelt dat oude staatsbedrijven zoals KLM een zekere onmisbaarheid hebben richting de lokale overheid. De Nederlandse overheid is met bijna 10% aandeelhouder in de holding en bijna 6% in KLM zelf, terwijl de Franse staat bijna 30% bezit. De vele bestemmingen die KLM vanaf Schiphol aanbiedt, worden als belangrijk gezien voor de BV Nederland. Deze onmisbaarheid wordt door de luchtvaartmaatschappij uitgebuit door veel tijd te besteden aan lobbyen bij de overheid. Boot vergelijkt dit met de Duitse auto-industrie die via lobbywerk doorgaat met verouderde productiemethoden. De energie die in lobbyen wordt gestoken, gaat volgens hem ten koste van de snelheid waarmee het bedrijf zelf verandert.

Gemiste kansen tijdens de coronacrisis

Tijdens de coronacrisis werd KLM gered met miljarden aan leningen en garanties van de Nederlandse overheid, waarbij ook werd ingegrepen in afspraken tussen werkgever en werknemer. Volgens Boot heeft KLM deze crisis echter niet aangegrepen om te moderniseren en de kostenstructuur aan te pakken. Hij verwijst naar staatsagent Jeroen Kremer, die toezag op de naleving van de voorwaarden. Kremer concludeerde dat KLM gemaakte afspraken over de kostenstructuur niet naleefde; de kosten bleven stijgen. Extra's, zoals het faciliteren van belastingontwijking voor piloten en het verstrekken van gratis tickets, bleven in stand. De ministeries, met name Financiën, hebben volgens Boot hun rug niet recht gehouden.

Machtsposities en financiële zwakte

Boot legt uit dat de verschillende personeelsgroepen binnen de voormalige staatsbedrijven een geweldige machtspositie hebben. Met name piloten en cabinepersoneel zijn sterk georganiseerd. Zij zijn volgens hem alleen bereid tot concessies als er geen winst wordt gemaakt en het voortbestaan van het bedrijf direct wordt bedreigd. De uitspraak van de directie dat het voortbestaan op het spel staat, ziet Boot dan ook als een onderhandelingstactiek voor de nieuwe CAO-gesprekken. Hij gelooft niet dat piloten hiervan wakker liggen, omdat ze weten dat KLM niet zal verdwijnen. Tot slot benadrukt hij de zwakke financiële positie van Air France-KLM. De maatschappij heeft, net als banken, zeer weinig eigen vermogen en de Franse tak heeft veel schulden gemaakt. Hij concludeert dat er een groot risico is en er ingegrepen moet worden.