Hoe werkt de ATPL-theorie?

De opleiding bij de KLM Flight Academy duurt gemiddeld twee jaar en bestaat uit vier fases: grondtheorie (circa negen maanden, met dertien ATPL-vakken), basisvliegtraining (circa zes maanden VFR), gevorderde training (circa zes maanden IFR, multi-engine, CPL) en type rating (circa drie maanden)1. Het EFTA-programma omvat grondschool ATPL-theorie (dertien vakken, circa zes maanden), basisvliegtraining PPL/VFR op Cirrus SR22 (circa vier maanden), gevorderd CPL, IR, ME op Phenom 100 (circa acht maanden) en een eindfase met skill tests en MCC-voorbereiding (circa vier maanden)3. De integrated ATPL-opleiding duurt indicatief zo'n twee jaar: negen tot twaalf maanden ATPL-theorie in dertien vakken, zes tot negen maanden eenmotorige basistraining en zes tot negen maanden gevorderde training (meermotorig, IR, multi-crew)5. De EPST-opleiding duurt gemiddeld achttien tot vierentwintig maanden, met grondtheorie, basisvliegtraining (VFR), gevorderde vliegtraining (IFR) en Multi Crew Cooperation (MCC)6. De integrated ATPL(A)-opleiding van de Wizz Air Pilot Academy omvat ATPL-grondschool, basis- en gevorderde vliegtraining, instrument- en meermotorige bevoegdheden, MCC/JOC en een Airbus A320-type rating, en duurt ongeveer achttien tot tweeëntwintig maanden7.

De theorie van de KLM Flight Academy bestaat uit dertien ATPL-vakken in drie blokken van ongeveer drie maanden; lessen zijn grotendeels in het Nederlands en klassikaal, en aanwezigheid is verplicht1. Het EASA ATPL-theorie-examen bestaat uit dertien vakken met circa 1.300 meerkeuzevragen4. De examenomvang per vak is als volgt: Air Law 44 vragen/60 minuten, Airframes & Systems 80/120, Instrumentation 60/90, Mass & Balance 25/60, Performance 45/120, Flight Planning 43/120, Human Performance 48/604. Daarnaast zijn er de vakken Meteorology 84 vragen/120 minuten, General Navigation 60/120, Radio Navigation 66/90, Operational Procedures 45/75, Principles of Flight 44/60 en Communications 34/604.

De dertien ATPL(A)-theorie-examens neem je af bij het CBR, via een door de ILT erkende opleidingsorganisatie (ATO of DTO) die de vakken voor je vrijgeeft2. Voor een theorie-examen (PPL of ATPL) moet je volgens Part-FCL.025 worden voorgedragen door een DTO of ATO, die ervoor moet zorgen dat je 'exam ready' bent10.

Volgens twee leden in 2025 kostte het converteren van een FAA-CPL/ME/IR naar EASA bij een Zweedse opleider ongeveer 11.000 euro plus de theorie-examens; als ICAO-CPL-houder krijg je een verkorte opleiding maar doe je wel alle theorie-examens9. Leden melden dat bij een overstap naar een andere airline vaak technische vragen uit de ATPL-vakken worden gesteld, en sommige airlines nemen een schriftelijk examen af als onderdeel van de selectie van ervaren piloten8. Volgens twee leden in 2008 was de eerste ronde van de selectie bij Denim Air uitbesteed aan CAE, met een test op ATPL- en Engelse kennis en een simsessie op een Boeing 737-400 of F10011. Het Interpersonal-assessment voor Air Berlin in september 2006 bestond uit 60 ATPL-vragen, redactiesommen, hoofdrekenen, logisch redeneren, een psychologische vragenlijst, kaartjes sorteren, getallenreeksen vergelijken, Engelse grammatica (ongeveer 60 vragen plus tekstbegrip) en geheugentests12.