Het kerncompetentieonderzoek (KCO) van de KLM Flight Academy bestaat uit een gesprek met een psycholoog van het Aviation Medical Center (AMC), persoonlijkheidsonderzoek en individuele en samenwerkingsopdrachten63. Het KCO omvat ook een gedragssimulatie met een collega, gespeeld door een acteur of assessor, en een samenwerkingsopdracht3. Je komt pas bij het KCO als de resultaten van de voorselectie, BCO en SMO aan de eisen voldoen3. Voorafgaand aan het KCO vraagt het AMC documenten aan te leveren, zoals een cv en een biografie, die kandidaten een levensbeschrijving noemen3. Je krijgt het KCO-rapport eerst zelf te zien en bepaalt daarna of het AMC het naar de KLM Flight Academy stuurt3.

Het COVA-gesprek bij de KLM Flight Academy behandelt de selectieresultaten, persoonlijke achtergrond en motivatie2. Kandidaten ontvangen het rapport van het kerncompetentieonderzoek vooraf, zodat zij zich kunnen voorbereiden op dit gesprek2. De levensbeschrijving, die kandidaten een persoonlijk verhaal over zichzelf en hun achtergrond noemen, is een van de documenten die het Aviation Medical Center (AMC) voorafgaand aan het kerncompetentieonderzoek (KCO) vraagt aan te leveren3. Het AMC vermeldt de duur van het KCO niet, maar de totale selectie duurt volgens de school drie tot zes maanden3.

Voorbereiden op het psychologisch onderzoek doe je door jezelf te kennen: schrijf sterke en zwakke punten op met een concreet voorbeeld, denk na over ingrijpende gebeurtenissen en wat je ervan leerde, en vul vragenlijsten in zoals je bent, niet zoals je denkt dat een piloot hoort te zijn3. Ontwikkel zelfinzicht, ken je sterke punten en verbeterpunten, en wees authentiek; airlines waarderen eerlijkheid en zelfreflectie meer dan een glad verhaal4. Wees authentiek in het psychologisch onderzoek van de KLM FA-selectie, want de vragenlijsten zijn ontworpen om inconsistentie te detecteren5. Probeer bij een persoonlijkheidstest geen 'gewenste' antwoorden te geven, aangezien de tests inconsistentie en sociale wenselijkheid detecteren, wat tegen je werkt6.

Voor de voorbereiding op de COVA van de KLM Flight Academy is het raadzaam het KCO-rapport kritisch te lezen en per aandachtspunt een concreet voorbeeld te kiezen van hoe eraan gewerkt wordt2. Ook is het belangrijk het cv en de levensbeschrijving terug te lezen en te bedenken welke vragen een buitenstaander zou stellen, en precies te weten hoe de opleiding is opgebouwd2. In het psychologisch onderzoek van de KLM FA-selectie is authenticiteit belangrijk, want de vragenlijsten zijn ontworpen om inconsistentie te detecteren5. Werk aan zelfreflectie in plaats van gewenste antwoorden te geven5.

De psychologische selectie bij de KLM Flight Academy is verdeeld over twee dagen13. De complete selectieprocedure voor de KLM Flight Academy, inclusief psychologische evaluaties, neemt ongeveer 3 tot 6 maanden in beslag13. De eerste fase van de selectieprocedure van AIS Flight Academy, waarin een psychologisch onderzoek is verwerkt, duurt tussen de 4 tot 6 uur13. Psychologen van Defensie voeren een psychologisch onderzoek uit dat bestaat uit een capaciteitentest, een persoonlijkheidsvragenlijst en een psychologisch gesprek van ongeveer 1,5 tot 2 uur19. Kandidaten meldden in 2025 en 2026 wachttijden van twee tot meer dan drie weken zonder beschikbare datum voor het KCO22.

Het EASA-assessment voor piloten omvat onderzoek naar algemene intellectuele capaciteiten, persoonlijkheid, waaronder emotionele stabiliteit en veerkracht, operationele en professionele competenties, en sociale competenties12. Wat wel helpt, is vooraf vertrouwd raken met de vorm en de tijdsdruk van de tests, zodat je rustig en voorbereid binnenkomt. Dat kan met de assessmenttrainingen op Airwork (van piloot.nl).

De KLM Flight Academy vraagt kandidaten uitdrukkelijk geen selectietraining te volgen voor het KCO, omdat dit kan leiden tot onnatuurlijk of aangeleerd gedrag dat je echte persoonlijkheid verbergt3. Sociaal wenselijke antwoorden geven in de persoonlijkheidstests van de KLM FA-selectie werkt averechts, omdat de tests zijn ontworpen om dat te detecteren8.

Redenen voor afwijzing in het psychologisch onderzoek die volgens ervaringen van leden steeds terugkomen, zijn onder meer te weinig volwassenheid of een onzeker voorkomen, te geforceerd of juist te dominant in de groepsopdracht (2005), een onvoldoende op één competentie zoals analytisch denken (2008), te weinig stressbestendigheid, en sociaal wenselijk invullen van vragenlijsten (2006)3.

Deze cijfers zijn niet te vergelijken met het huidige KCO3. Ongeveer 33% van de sollicitanten wordt afgewezen tijdens de psychologische keuring bij Defensie12. Op een open dag van de toenmalige KLS werd in 2007 volgens een bezoeker gezegd dat van elke 100 kandidaten er ongeveer 55 afvallen na de twee psychologische onderzoeken3. In 2008 werd een slagingspercentage van 60 procent voor het psychologisch onderzoek genoemd3.

De kosten voor de selectie van aspirant-piloten bij AIS Flight Academy bedragen € 300,-37. In België geldt sinds 1 juli 2019 voor alle kandidaat-piloten klasse 1 een verplichte aanvullende psychologische test in een gespecialiseerd centrum in Halle, die € 242 kost23.