Op Miami International Airport in de Verenigde Staten heeft de vleugeltip van een Boeing 737 van Copa Airlines zaterdagavond de neus van een Boeing 767-vrachttoestel van UPS Airlines geraakt. Beide toestellen waren aan het taxiën. Volgens de Amerikaanse luchtvaartautoriteit Federal Aviation Administration (FAA) hadden de luchtverkeersleiders de UPS-bemanning opgedragen om voorrang te geven aan de Copa-vlucht 12. Twee mensen werden ter plekke behandeld voor lichte verwondingen 1.

Wat er gebeurde

De botsing vond volgens de luchthaven plaats rond 21.15 uur plaatselijke tijd (zondag 03.15 uur Nederlandse tijd) op de kruising van twee taxibanen 23. Copa Airlines-vlucht CM427 was rond 21.00 uur geland na een vlucht uit Panama-Stad en taxiede naar de terminal 3. Aan boord van de Boeing 737-800 waren volgens Copa 166 passagiers en zes bemanningsleden 3. Het vrachttoestel van UPS taxiede naar de startbaan voor een vlucht naar Bogotá in Colombia 1.

Volgens de FAA raakte de vleugeltip van de Copa-737 de neus van de UPS-767 1. Copa meldde dat het om de linkervleugeltip van zijn toestel ging 23. De luchthavenautoriteit Miami-Dade Aviation Department liet weten dat het overige verkeer via andere taxibanen werd geleid, zodat het vliegverkeer op de luchthaven geen hinder ondervond 12.

Het radioverkeer

Fox News Digital beluisterde opnames van het radioverkeer met de verkeersleiding. Daarop meldt de vlieger van Copa: “Somebody just hit us” (iemand heeft ons net geraakt). De verkeersleider vraagt daarna: “UPS 358, did you hit that aircraft?” De vlieger van UPS antwoordt: “Yeah, we went too far and he clipped us with his wing.” Hij zegt daarmee dat het vrachttoestel te ver was doorgereden, waarna de vleugel van de 737 het toestel raakte 2. Ook ABC News meldt dat op de opnames “Somebody hit us” te horen is 1.

Passagiers en gewonden

Volgens Copa zijn alle passagiers in de terminal van boord gegaan 2. Twee mensen werden door de brandweer en ambulancedienst Miami-Dade Fire Rescue ter plekke behandeld voor lichte verwondingen. Volgens Copa ging het om twee passagiers. Volgens de luchthaven hoefde geen van beiden naar het ziekenhuis 13. Volgens Copa waren alle andere passagiers en bemanningsleden in goede gezondheid 3. UPS meldde dat de eigen bemanning ongedeerd is 1.

Reacties en onderzoek

De FAA onderzoekt het voorval 1. UPS verklaarde op de hoogte te zijn van een voorval met een van de eigen toestellen op de grond in Miami. Het bedrijf wil met de autoriteiten uitzoeken wat er is gebeurd 13. Copa zegt mee te werken aan het onderzoek en noemt de veiligheid van passagiers en bemanningen zijn prioriteit 4.

Of ook de Amerikaanse onderzoeksraad National Transportation Safety Board (NTSB) een onderzoek opent, is nog niet bekend. Dat hangt onder meer af van de schade. Een voorval geldt in de Amerikaanse regels pas als ongeval wanneer er onder meer ernstige verwondingen of zogeheten substantial damage is. Schade aan alleen een vleugeltip valt daar uitdrukkelijk niet onder 9. Hoe groot de schade aan de neus van de 767 is, hebben de betrokken partijen nog niet gemeld.

Wie bewaakt de ruimte rond de vleugeltip

Een taxi-instructie van de verkeersleiding is geen garantie dat twee toestellen vrij van elkaar blijven. In de Amerikaanse regels is de gezagvoerder rechtstreeks verantwoordelijk voor het gebruik van het toestel en heeft hij daarover het laatste woord 8. Ook SKYbrary, de veiligheidskennisbank waarin onder meer Eurocontrol, ICAO en de Flight Safety Foundation partner zijn, is daar duidelijk over: tijdens het taxiën ligt de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van het toestel volledig bij de gezagvoerder 7.

In Europa staan de voorrangsregels voor taxiënd verkeer in de Europese luchtverkeersregels SERA (SERA.3210). Komen twee toestellen recht op elkaar af, dan stoppen ze allebei of wijken ze waar mogelijk naar rechts uit. Bij kruisende koersen geeft het toestel dat de ander aan de rechterkant heeft voorrang. Wie inhaalt, blijft ruim vrij van het toestel dat wordt ingehaald 10.

Op de middenlijn blijven garandeert volgens SKYbrary niet altijd voldoende ruimte voor de vleugeltip 7. SKYbrary raadt bemanningen aan om bij twijfel over de vrije ruimte te stoppen en alleen te vertrouwen op gekwalificeerde marshallers. Signalen van ander grondpersoneel zijn niet altijd betrouwbaar, omdat niet iedereen weet hoe ver een gepijlde vleugel uitsteekt 7.

Werk met het hoofd omlaag tijdens het taxiën

Waarom de UPS-bemanning te ver doorreed, is nog niet bekend. De FAA wijst in haar richtlijn voor taxiprocedures wel op een bekend risico. Volgens de FAA gebeuren veel fouten van vliegers wanneer een van hen niet naar de radio luistert of met het hoofd omlaag werkt, bijvoorbeeld bij het programmeren van de FMS. De FAA raadt aan om zulk werk alleen te doen als het toestel stilstaat of rechtuit taxiet, zonder wachtposities of hot spots in de buurt 5. Wie tijdelijk niet naar de verkeersleiding luistert, meldt dat aan de collega. Bij complexe kruisingen spreken beide vliegers samen af welke kruising het is 5. Dat sluit aan bij de stof over samenwerking in de cockpit en aandacht uit de vakken Human Performance en Operational Procedures.

Hot spots

De FAA markeert op luchthavenkaarten zogeheten hot spots. Dat zijn plekken op de rij- en startbanen waar al eerder botsingen of baanincidenten plaatsvonden of waar dat risico bestaat. Vliegers en bestuurders moeten daar extra alert zijn 6. De FAA raadt bemanningen aan om voor het taxiën de luchthavenkaart en de hot spots door te nemen en kritieke punten op de route vooraf te bespreken 5. Of de plek van de botsing in Miami als hot spot op de kaart staat, hebben de autoriteiten niet gemeld.

Eerdere botsingen op de grond

Het is niet de eerste botsing tussen taxiënde verkeersvliegtuigen op een grote Amerikaanse luchthaven. Ruim een maand eerder, op 6 oktober, raakte op Los Angeles International Airport de vleugel van Delta Air Lines-vlucht 7, een Airbus A350-900 op weg naar Tokio, de staart van een Boeing 777-200LR van Air Canada die net uit Toronto was aangekomen 11. Wij schreven daar eerder over in ons artikel over de botsing op LAX.

Op 1 oktober 2025 botsten op LaGuardia Airport in New York twee CRJ-900's van Endeavor Air, die voor Delta vliegt, met lage snelheid. Volgens de FAA had de verkeersleiding een van beide bemanningen opgedragen om te wachten en voorrang te geven aan het andere toestel. Een cabinemedewerker raakte licht gewond. De NTSB stuurde een team en haalde beide vluchtrecorders op 12. Op 10 september 2024 raakte op de luchthaven van Atlanta de vleugeltip van een taxiënde A350 van Delta een ander Delta-toestel. Ook daar startten de FAA en de NTSB een onderzoek 13.

Miami International Airport was in september al het toneel van het dodelijke ongeval met een vrachttoestel dat van de baan schoot. Over botsingen op de grond met ernstiger afloop gaan ook het ongeluk op LaGuardia met een brandweerwagen en de botsing op Haneda in 2024.

Wat nog niet bekend is

De autoriteiten hebben niet gezegd op welke kruising de botsing plaatsvond. Ook is niet bekend hoe groot de schade aan beide toestellen is en waarom het vrachttoestel te ver doorreed. De botsing gebeurde een dag na de landelijke grondstop in de Verenigde Staten, die volgens minister Duffy begon bij onderhoud aan het telecomnetwerk van de FAA. Er is geen aanwijzing dat beide voorvallen met elkaar te maken hebben.

De regels voor voorrang op de grond en de verantwoordelijkheid van de gezagvoerder staan in de ATPL-theorie over luchtrecht. De standaardfraseologie voor taxi-instructies komt aan bod in de ATPL-theorie over communicatie. Oefenvragen over deze vakken staan in de ATPL-theoriesets.