Een Airbus A350 van Delta Air Lines heeft dinsdagochtend 6 oktober op Los Angeles International Airport met de linker vleugeltip de staart van een Boeing 777 van Air Canada geraakt. Het Delta-toestel, vlucht DL7 naar Tokio Haneda, taxiede rond 10.30 uur lokale tijd (19.30 uur in Nederland) naar de startbaan. Het toestel van Air Canada, vlucht AC785, was net uit Toronto aangekomen en werd naar de gate gesleept. Er raakte niemand gewond. De Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA onderzoekt het incident en beide toestellen zijn uit dienst genomen voor inspectie en reparatie.

Volgens de voorlopige informatie van de FAA raakte de linker vleugeltip van DL7 de horizontale stabilisator van AC785, het horizontale vlak aan de staart. De FAA zegt dat het Air Canada-toestel werd gesleept en vóór zijn gate tot stilstand was gekomen. De luchthavenbeheerder Los Angeles World Airports benadrukte dat het gebeurde op een taxibaan en niet op een startbaan, en dat het vliegverkeer op LAX normaal doorging.

Wat er gebeurde

Aan boord van de A350 zaten volgens Delta 275 passagiers en 15 bemanningsleden. Air Canada-woordvoerder Sean Davidson bevestigde dat AC785 uit Toronto kwam en op weg naar de gate was toen "een toestel van een andere maatschappij contact maakte met de staart". Volgens FlightAware landde AC785 die ochtend om 10.20 uur lokale tijd, zo'n tien minuten voor de aanrijding. Of er op dat moment nog passagiers in de 777 zaten, is niet bekendgemaakt.

In radioverkeer met de grondverkeersleiding, dat ATC.com vastlegde en CNN citeert, vroeg de Air Canada-piloot: "We voelden net een schok. Ziet alles er goed uit?" De Delta-piloot meldde daarna: "Het lijkt erop dat we een probleem hebben met de vleugeltip. Ik weet niet of u het vanaf uw positie kunt zien." Uit dezelfde opnames blijkt volgens CNN dat de brandweer beide toestellen controleerde en geen problemen vond.

Op foto's die op sociale media rondgingen, is te zien dat de winglet van de A350 is afgebroken en in de stabilisator van de 777 vastzit, meldden ABC7 en Simple Flying. CNN noemde de schade op basis van dezelfde soort foto's beperkt. Een officiële beschrijving van de schade is er nog niet. Volgens Simple Flying gaat het om de A350-900 N512DN en de 777-200LR C-FIVK en gebeurde het op een taxibaan bij Terminal 6.

Gevolgen voor de passagiers

Delta bood excuses aan: "Niets is belangrijker dan de veiligheid van onze klanten en medewerkers, en we bieden onze klanten onze excuses aan voor de ervaring en de vertraging van hun reis." Volgens FlightAware vertrok DL7 pas om 18.09 uur lokale tijd naar Haneda, volgens Simple Flying met een ander toestel. De terugvlucht van Air Canada naar Toronto, AC786, werd volgens Simple Flying geannuleerd.

Over hoe de toestellen precies ten opzichte van elkaar stonden, lopen de verslagen uiteen. De FAA en Air Canada spreken van een toestel dat werd gesleept. Een passagier op een ander vliegtuig schreef op sociale media dat de A350 een geparkeerd toestel raakte, meldt de Los Angeles Times. Een passagier van Delta vertelde ABC7 dat het Air Canada-toestel juist in beweging leek te komen. Welke instructies de verkeersleiding aan de Delta-bemanning en het sleepteam gaf, hebben de FAA en de maatschappijen niet gezegd. Airwork doet geen uitspraak over de oorzaak; dat is aan de onderzoekers.

Hoe raken twee vliegtuigen elkaar op de grond?

De A350-900 en de 777-200LR hebben allebei een spanwijdte van bijna 65 meter. Daarmee vallen ze in de grootste gangbare categorie voor taxibanen en opstelplaatsen, code E. Taxibanen en platforms zijn zo ontworpen dat twee toestellen elkaar veilig passeren zolang ze netjes op de gele middellijn rijden en op de plek staan waarvoor de markering bedoeld is. Wie wil weten waarom grote widebodies daarom niet overal tegelijk kunnen taxiën, leest deze uitleg over code E-toestellen en het verschil tussen een taxiway en een taxilane.

Vanuit de cockpit van een widebody zijn de vleugeltips en de staart niet te zien. Bij taxiën op eigen kracht vertrouwt de bemanning op de markeringen, de taxiklaring en het eigen uitkijken. Een taxiklaring is toestemming om een route te volgen, geen garantie dat er overal ruimte genoeg is: de gezagvoerder blijft verantwoordelijk om vrij te blijven van obstakels en andere toestellen. Bij pushback en slepen ligt een groot deel van het werk bij het grondpersoneel. De trekkerchauffeur rijdt, en bij krappe ruimte lopen er vaak wing walkers mee die de vleugeltips en de staart in de gaten houden en kunnen laten stoppen. Hoe druk het daarbij op een platform kan zijn, staat in dit antwoord over pushback en de indeling van platforms. Wat hiervan in Los Angeles een rol speelde, is niet bekend.

Grondbotsingen tussen verkeersvliegtuigen zijn relatief zeldzaam, maar ze komen geregeld voor. Eind juli raakten in Charlotte een CRJ900 van Delta-dochter Endeavor Air en een Airbus A320neo van Frontier elkaar tijdens een pushback, waarna beide vluchten werden geannuleerd. Simple Flying schreef toen dat dat incident volgde op meer opvallende grondbotsingen in de maanden ervoor, waaronder een met een toestel van Southwest Airlines en een waarbij een Boeing 787 van Saudia in Manila een A320 van Philippine Airlines raakte tijdens het taxiën. Zelfs bij lage snelheid leidt zo'n aanraking bijna altijd tot inspecties, reparaties en geschrapte vluchten.

Wat er in het onderzoek gebeurt

De FAA onderzoekt het incident en noemt haar informatie voorlopig. Volgens LAX zijn de FAA en de Amerikaanse onderzoeksraad NTSB op de hoogte gebracht. Of de NTSB een eigen onderzoek opent, is nog niet bekend. Dat hangt onder meer af van de vraag of het voorval als ongeval of als incident geldt. Volgens de Amerikaanse regels is een ongeval een voorval met doden, ernstig gewonden of "substantial damage", schade die de sterkte of de vliegeigenschappen van het toestel aantast en normaal een grote reparatie vraagt. Schade aan alleen een vleugeltip telt daar uitdrukkelijk niet als zodanig. Of de schade aan de staart van de 777 die grens haalt, moeten de onderzoekers vaststellen.

Bij onderzoek naar een grondbotsing kunnen onder meer de radio-opnames, grondradargegevens en de cockpitrecorders worden bekeken en de bemanningen, het sleepteam en de verkeersleiders worden gehoord. Delta en Air Canada laten hun toestellen intussen door de eigen technische dienst inspecteren. Wie wil weten hoe het is om als piloot voor een van beide maatschappijen te vliegen, vindt meer bij Delta Air Lines als werkgever en Air Canada als werkgever.