FNV-rapport: KLM niet in crisis, bij bezuinigen eerst naar piloten kijken
Door Loes, met de Airwork-redactie
11 bronnen · 20 nov 2026, 13:28

- De FNV stelt op basis van een Profundo-rapport dat KLM nog winstgevend is en niet in een crisis zit. De bond wil een betere strategie in plaats van ontslagen.12
- Volgens schattingen van Profundo zijn piloten goed voor 41 procent van de stijging van de loonkosten sinds 2017, terwijl zij ongeveer 12 procent van het personeel vormen.2
- Uitbesteden van de grondafhandeling levert volgens het rapport hooguit 40 miljoen euro per jaar op. De FNV wil dat het werk bij KLM blijft.12
- KLM noemt de winstmarge te laag en wil het jaarlijkse resultaat met 1 miljard euro verbeteren. Bijna 15 procent van de arbeidsplaatsen verdwijnt.34
- Pilotenbond VNV wil eerst een solide totaalplan zien. Het cao-akkoord voor KLM-vliegers van juni loopt tot en met februari 2027.67
KLM kan zijn financiële positie verbeteren zonder werknemers op straat te zetten. Dat stelt vakbond FNV op basis van een onderzoek van het bureau Profundo, dat de bond liet uitvoeren 12. Volgens het rapport is KLM nog steeds winstgevend en is er geen sprake van een crisis 12. De FNV vindt daarom dat de directie eerst werk moet maken van een betere bedrijfsstrategie 1. Bij de gestegen loonkosten wijst het rapport vooral naar de groei van het aantal piloten en hun hoge gemiddelde beloning 12.
Het rapport heet 'A stronger KLM for a stronger Netherlands' en is gedateerd 18 november 2. Het is een reactie op de toekomstscenario's die KLM zelf liet opstellen 211. KLM maakte op 5 november bekend dat het aantal arbeidsplaatsen met bijna 15 procent daalt. Circa 5.000 banen zijn of worden op een andere manier georganiseerd 3. Een reactie van KLM op het FNV-rapport was bij publicatie van dit artikel niet bekend. Het meest recente standpunt van KLM staat in die aankondiging van 5 november 3.
Wat de FNV wil
"De KLM-directie doet alsof er maar één oplossing is: snijden in personeel en kosten. Maar dat is veel te makkelijk", zegt een bestuurder van FNV KLM Grondpersoneel 1. Volgens de bond zijn er genoeg mogelijkheden om meer te verdienen aan bestaande vluchten, de dienstverlening te verbeteren en het vluchtschema beter af te stemmen op de vraag 1.
Concreet vraagt de FNV vier dingen. Ten eerste moet KLM het netwerk meer richten op reizigers die in Nederland beginnen of eindigen. Zij vormen volgens Profundo naar schatting bijna twee derde van de klanten van KLM Group 12. Overstappers blijven belangrijk, maar vluchten toevoegen om vooral overstappers te vervoeren levert volgens de bond niet vanzelf genoeg op. KLM moet kritisch kijken naar vluchten die te vaak worden aangeboden of te weinig opleveren 1.
Ten tweede wil de FNV dat de grondafhandeling onderdeel van KLM blijft. Verdere uitbesteding aan onderaannemers noemt de bond een slechte keuze 1. Ten derde moet de directie volgens de FNV eerlijk kijken naar de loonkosten en niet automatisch bij het grondpersoneel uitkomen als zij kosten wil besparen 1. Ten vierde moet KLM blijven investeren in zuinigere vliegtuigen en aantoonbaar duurzamere brandstof. Meer korte vluchten kunnen volgens de bond plaatsmaken voor goede treinverbindingen, die reizigers samen met hun vlucht kunnen boeken 1.
De FNV wil dat de directie deze mogelijkheden samen met werknemers en hun vakbonden uitwerkt. Het uitgangspunt moet volgens de bond een toekomstplan zijn dat KLM financieel sterker maakt, niet een reorganisatie met ontslagen 1.
Profundo: winst lager, maar geen crisis
Profundo vergeleek KLM met andere grote netwerkmaatschappijen in Europa. Volgens die analyse had KLM in 2019 een bedrijfsmarge van 7,7 procent en in 2025 van 3,2 procent 2. Het gewogen gemiddelde van de vergeleken maatschappijen lag in beide jaren rond de 7,1 procent 2. KLM stond daarmee in 2019 op de vijfde plaats van dertien en in 2025 op de negende plaats van veertien. Volgens Profundo hoort KLM nog altijd bij de middengroep 2.
Het bureau kijkt ook naar het geld dat KLM uit de eigen bedrijfsvoering haalt. In 2025 was dat 1,18 miljard euro, meer dan de netto 1,05 miljard euro die KLM investeerde 2. Het rendement op geïnvesteerd vermogen kwam in 2025 uit op 8,0 procent. Dat is lager dan in 2019, maar boven de vermogenskosten van 6,9 procent 2. "KLM is not in crisis", concludeert het rapport 2.
Wel ziet Profundo een zwakke plek in hoe KLM het aanbod afstemt op de vraag. De bezettingsgraad van KLM daalde tussen 2019 en 2025 met 1,71 procentpunt. Daarmee eindigde KLM op de tiende plaats van twaalf vergeleken maatschappijen 2. Volgens het bureau verklaren havengelden, brandstofprijzen en geopolitieke onrust niet goed waarom KLM het slechter doet dan de concurrentie 2.
Het rapport plaatst ook vraagtekens bij het winstdoel van KLM. Volgens de scenariorapportage van KLM moet de maatschappij in 2026 tot en met 2028 jaarlijks 1,15 miljard euro bedrijfsresultaat halen. In 2025 was dat 416 miljoen euro 2. Volgens Profundo onderbouwt KLM niet waarom precies dat niveau nodig is 2.
KLM: "voortbestaan geen vanzelfsprekendheid"
KLM zelf ziet de situatie anders. In het derde kwartaal van 2026 haalde de KLM Groep een bedrijfsresultaat van 458 miljoen euro, 106 miljoen euro meer dan een jaar eerder 45. Over de eerste negen maanden kwam de marge uit op 4,8 procent 5. Maar volgens KLM blijft de winstgevendheid onvoldoende om de nodige investeringen in klanten, medewerkers en de operatie te betalen 4. Ook moederbedrijf Air France-KLM schrijft dat de verbeteringen nog niet genoeg zijn om het groepsdoel van een bedrijfsmarge boven de 8 procent te halen 5.
"Het derde kwartaal is traditioneel ons sterkste kwartaal", zegt de financieel directeur van KLM 4. "Maar zelfs in een zeer gunstige markt, met hoge ticketopbrengsten en met de resultaten van Back on Track, blijft onze winstmarge te laag." 4 Met het verbeterprogramma Back on Track realiseerde KLM al een structurele verbetering van ruim 750 miljoen euro. Volgens KLM moet het jaarlijkse resultaat nog met 1 miljard euro stijgen, naar 1,4 miljard euro 3. Dat geld is volgens de maatschappij nodig om te investeren in de vloot, in het aanbod voor klanten en in de mensen van KLM 3.
"Het voortbestaan van KLM is geen vanzelfsprekendheid", zegt de president-directeur van KLM 3. Ze noemt onrust in de wereld, hoge brandstofprijzen en druk op de luchtvaart als redenen voor de maatregelen 3. Over de gevolgen voor het personeel zegt ze: "Tegelijkertijd zou niets doen nog veel pijnlijker gevolgen hebben, zowel voor de werkgelegenheid als voor de verbinding van ons land met de wereld." 3
De plannen raken alle onderdelen van het bedrijf 3. Sinds dit voorjaar wordt het werk van 1.250 banen bij KLM Catering Services uitgevoerd met gategroup. Naar schatting 800 banen bij Ground Services gaan in de toekomst naar een externe partij. Verder verhuizen 2.000 banen naar Air France-KLM, waarvan 1.500 bij klantcontactcentrum Cygnific. Door een hogere productiviteit verdwijnen nog eens circa 1.000 banen 3. KLM verwacht de gevolgen op te vangen met natuurlijk verloop, vrijwillige regelingen en herplaatsing 3. Meer over de opbouw van de banen staat in ons artikel over de 5.000 banen bij KLM, de cijfers in onze analyse van het kwartaal.
Scenario's als aanloop
De maatregelen volgden op een scenariorapport dat KLM in september presenteerde. Daarin schetsen 37 deelnemers, onder wie cabinepersoneel, vliegers en technici van KLM, vier mogelijke toekomstbeelden voor 2030 9. Uitkomsten zijn onder meer het afstoten van onderdelen of een flinke banenreductie 9. Volgens een woordvoerster van KLM waren de scenario's geen voorspellingen of actieplannen 9. "Wachten is geen optie. Uitstel heeft gevolgen", schreef de president-directeur in het voorwoord 9.
Profundo vindt dat KLM daarna snel handelde, sneller dan in sommige scenario's stond 2. Volgens het bureau is niet duidelijk of KLM vooraf een samenhangende bedrijfsstrategie had uitgewerkt 2.
Loonkosten: het rapport wijst naar de cockpit
Profundo besteedt in het rapport een apart hoofdstuk aan de loonkosten. Het bureau zette de personeelsaantallen uit de jaarverslagen van KLM op een rij 2. Het aantal piloten (fte) groeide van 3.251 in 2017 naar 3.868 in 2025, een stijging van 19,0 procent. Het grondpersoneel groeide in dezelfde periode met 2,3 procent, het cabinepersoneel met 7,9 procent 2.
KLM maakt niet bekend hoeveel elke personeelsgroep kost. Profundo maakte daarom een eigen schatting op basis van de totale personeelskosten, de aantallen en de cao's 2. Het bureau noemt dat zelf een benadering, geen exacte weergave 2. Volgens die schatting kost een piloot KLM gemiddeld zo'n 365.000 euro per jaar aan totale werkgeverslasten. Voor de andere vaste medewerkers is dat ongeveer 91.000 euro 2. Piloten vormen ongeveer 12 procent van het personeel, maar zijn volgens de schatting goed voor 34 procent van de personeelskosten 2. Van de stijging van de loonkosten tussen 2017 en 2025 komt volgens Profundo 41,3 procent voor rekening van piloten 2.
Het bureau adviseert KLM daarom om bij besparingen op personeel eerst te kijken naar het aantal piloten en hun beloning 2. De FNV neemt dat over: de directie moet volgens de bond eerst goed kijken naar de personeelsbehoefte en natuurlijk verloop de ruimte geven 1. Al op 5 november zei de FNV te willen dat bij oplossingen "ook de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen" 8. Over de beloning van KLM-piloten verscheen eerder deze maand ook een opiniestuk over inleveren door piloten.
De VNV wil een totaalplan
De pilotenvakbond VNV reageerde op 5 november op de plannen van KLM. De VNV vraagt de directie al langer om "een heldere visie, met duidelijke keuzes en realistische maatregelen" 6. "Arbeidsvoorwaarden kunnen onderdeel zijn van een breder pakket aan maatregelen als onderdeel van een solide totaalplan", schrijft de bond 6. De VNV beoordeelt naar eigen zeggen of de plannen samen realistisch en uitvoerbaar zijn. Ook kijkt de bond of de gevraagde inzet van medewerkers in verhouding staat tot de andere maatregelen 6. De VNV zegt zich constructief op te stellen 6.
Op 1 juni bereikten de VNV en KLM een principeakkoord over een nieuwe cao voor KLM-vliegers. Volgens dat akkoord loopt de cao van 1 maart 2025 tot en met 28 februari 2027 7. In plaats van loonsverhoging met terugwerkende kracht is een eenmalige bruto-uitkering van 1 procent afgesproken. Per 1 januari 2027 volgt 1,5 procent loonsverhoging, gekoppeld aan afspraken over productiviteit 7. KLM wil met alle vakbonden nieuwe cao-afspraken maken, met minstens 8 procent meer productiviteit in 2028 en een zeer gematigde loonontwikkeling 3.
Grondafhandeling uitbesteden of niet
Over de grondafhandeling verschillen KLM en de FNV duidelijk van mening 13. KLM wil dat externe partners het werk onder de vleugel bij KLM Cityhopper en het bagagewerk in de Oosthal gaan doen 3. Volgens KLM kunnen gespecialiseerde grondafhandelaars meer en sneller investeren en het werk efficiënter doen tegen lagere kosten 3.
Profundo rekent anders. KLM heeft volgens het bureau ongeveer 4.250 fte aan eigen grondafhandelaars in dienst 2. Als KLM de hele grondafhandeling zou uitbesteden, zou dat volgens de schatting hooguit 40 miljoen euro per jaar opleveren. Dat is zo'n 0,3 procentpunt extra marge 2. Voor het deel dat KLM nu wil uitbesteden, komt Profundo op minder dan 10 miljoen euro per jaar 2. "Grondpersoneel is geen kostenpost die je zomaar buiten de deur kunt zetten", zegt de FNV-bestuurder 1.
De FNV vreest ook dat de concurrentie tussen grondafhandelaars op Schiphol weer toeneemt 8. Schiphol koos eind juni voor drie afhandelaars: Viggo, KLM en dnata. Voor Menzies, Swissport en Aviapartner betekent dat het einde van hun werk op Schiphol vanaf 2027 10. Luchtvaartmaatschappijen mogen hun bagage ook zelf blijven afhandelen 10. Volgens Profundo gaan de nieuwe concessies op 28 maart 2027 in 2. Verdere uitbesteding staat volgens de FNV haaks op de wens van Schiphol, de ILT, de Nederlandse Arbeidsinspectie en de Tweede Kamer om meer grip te krijgen op de kwaliteit en veiligheid van de grondafhandeling 1.
Gevolgen voor piloten en cabinepersoneel
De aankondiging van KLM noemt geen aantallen voor cockpit- of cabinepersoneel 3. Het tekort aan vliegers en onderhoudspersoneel is volgens KLM grotendeels opgelost 3. Wel verandert de vloot. Volgens KLM komen er in plaats van de geplande Airbus A320's kleinere Embraer E195-E2's, waardoor KLM Cityhopper een grotere rol krijgt. De Boeing 737 en de Embraer E190 verdwijnen de komende jaren uit de vloot 3. Meer over die keuze staat in ons artikel over de E195-E2 bij KLM Cityhopper.
Martinair komt in de aankondiging niet apart voor. Wel gaat KLM Cargo alle vracht in de eigen vrachtloods op Schiphol afhandelen, zowel uit passagiers- als uit vrachtvliegtuigen 3. Het cabinepersoneel groeide volgens Profundo tussen 2019 en 2025 met 3,6 procent tot 8.807 fte 2.
Profundo adviseert om bij besparingen op personeel eerst naar het aantal piloten en hun beloning te kijken 2. Het cao-akkoord voor KLM-vliegers loopt volgens de VNV tot en met februari 2027 7. Wat de reorganisatie betekent voor de opleiding in Eelde, staat in ons artikel over de KLM Flight Academy. Hoe KLM piloten selecteert, staat op onze pagina over KLM als werkgever.
Hoe het nu verder gaat
De FNV wil dat de directie de voorstellen uit het rapport serieus uitwerkt, samen met werknemers en vakbonden 1. De bond gaat ook in gesprek met de eigen leden over de plannen van KLM 8. De VNV wil met KLM praten over de toekomst van de maatschappij en de gevolgen voor de vliegers 6.
KLM zegt de voortgang van de maatregelen op de voet te volgen. "Verdere aanpassingen in de organisatie, arbeidsvoorwaarden, productiviteit en werkgelegenheid kunnen alsnog op tafel komen als dat nodig is", zegt de president-directeur 3. Volgens KLM gebeurt alles in dialoog met de medezeggenschap, vakbonden, partners en stakeholders 3.
Praat mee
Nog geen reacties. Wat vind jij ervan?
Meer over airlines en werkgevers
NIEUWS · AIRLINES EN WERKGEVERSFilipijnen: Philippine Airlines bestelt 15 Boeing 787-10's, Witte Huis noemt 12 miljard dollar

