De bemanning van KLM-vlucht KL642 bracht op maandag 19 oktober een verkeersleider op de New Yorkse luchthaven JFK even in verwarring met een vraag die de toren eerder ook van een andere bemanning had gekregen 1. De vraag bleek een grap. Daarna kreeg de Boeing 787-10 de startklaring voor baan 4L 1.

Twee keer dezelfde vraag

Op de opname krijgt eerst Condor 17 de instructie om zich op baan 4L op te stellen en te wachten 1. De bemanning wil bevestigd krijgen dat ze "number one" is, waarop de verkeersleider antwoordt: "Number one to who?" 1 Waarom die bemanning dat vroeg, blijkt niet uit de opname. Condor 17 krijgt daarna de startklaring 1.

Vervolgens krijgt KLM 642 dezelfde instructie. De bemanning vraagt: "KLM 642, are we number one?" 1 De verkeersleider reageert: "I'm confused. This is the second time somebody's asked me this question." En: "There's nobody in front of you. Who would be number one?" 1

De KLM-bemanning legt op de opname uit: "No, sir. That was a joke." Ze had de eerdere vraag ook gehoord: "We were confused as well." 1 De verkeersleider antwoordt met "Oh, okay", "That was funny" en "Yeah, you got me", waarna de startklaring volgt 1.

Geen zichtbaar gevolg voor de vlucht

De opname staat op het YouTube-kanaal You can see ATC, dat radioverkeer van LiveATC gebruikt 1. Het is een montage: volgens de maker zijn overbodige berichten weggeknipt en kan de positie van het toestel in beeld afwijken 1. De maker noemt als toestel de PH-BKC en als vertrektijd 16.55 uur plaatselijke tijd 1. Openbare vluchtvolgdata laten dezelfde registratie en vertrektijd zien, met een landing op Schiphol op dinsdag 20 oktober om 05.04 uur.

Uit de opname blijken geen gevolgen voor de veiligheid. De KLM-bemanning noemt zelf de oorzaak van de verwarring: een grap. KLM en de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA hebben voor zover bekend geen verklaring over dit gesprek gegeven. Van een onderzoek is niets bekend.

Opstellen is nog geen vertrekken

Met "line up and wait" stelt een toestel zich op de baan op, klaar voor vertrek. De FAA schrijft die instructie voor als de startklaring wegens ander verkeer nog niet kan worden gegeven 2. De klaring volgt daarna apart; die kregen beide bemanningen op de opname ook 1.

Taaleisen voor radiotelefonie: Level 4 en hertoetsing

Voor Engels op de radio gelden voor piloten eisen van ICAO en EASA. Level 4, het operationele niveau, is het minimum 34. In de ICAO-schaal staat dat iemand op dat niveau adequaat omgaat met schijnbare misverstanden door te controleren, te bevestigen of te verduidelijken 3. ICAO beveelt aan Level 4 minstens eens per drie jaar te toetsen, Level 5 eens per zes jaar 3.

In Europa geldt een andere termijn voor Level 4. Volgens FCL.055 van EASA is hertoetsing nodig na vier jaar op Level 4 en na zes jaar op Level 5, terwijl Level 6 is vrijgesteld 4. De taalaantekening op het brevet mag gelden voor Engels of voor de taal die tijdens de vlucht op de radio wordt gebruikt 4. Volgens ICAO verloopt radiotelefonie in de taal die het grondstation normaal gebruikt of in het Engels, terwijl Engels op verzoek beschikbaar moet zijn bij stations die aangewezen internationale luchthavens en routes bedienen 3.

Meer over de opleiding en de eisen staat in de gids piloot worden en in het antwoord op de vraag hoe je piloot wordt.