Onhandelbare passagier: waarom de gezagvoerder uitwijkt en wie betaalt
Door Loes, met de Airwork-redactie
14 bronnen · 22 nov 2026, 23:43

- Een Ryanair-vlucht van Manchester naar Tenerife Zuid week op 10 juni 2026 uit naar Faro, waar de politie twee ordeverstorende passagiers van boord haalde.1
- Volgens het Verdrag van Tokio mag de gezagvoerder alle redelijke maatregelen nemen, ook vrijheidsbeperking. Een verdachte mag hij of zij overdragen aan de autoriteiten van het land waar het toestel landt.6
- Ryanair kreeg in februari 2026 een vonnis van 15.224 euro tegen een passagier door wie een vlucht naar Lanzarote in 2024 naar Porto moest uitwijken.1012
- IATA telde in 2025 één incident met een ordeverstorende passagier op elke 355 vluchten; in Nederland gaat het om gemiddeld 2 à 3 incidenten per dag.813
- Nederlandse maatschappijen, de Marechaussee en het ministerie werken met een roadmap voor 2026 en 2027 aan onder meer alcoholbeleid, de-escalatie en het delen van zwarte lijsten.1314
Een Ryanair-vlucht van Manchester naar Tenerife Zuid moest op 10 juni uitwijken naar Faro in Portugal, omdat twee passagiers zich aan boord misdroegen 1. De gezagvoerder besloot de vlucht om te leiden 2. De bemanning vroeg vooraf om politie, die het toestel op Faro opwachtte en de twee van boord haalde 1. Daarna vloog het toestel door naar Tenerife 1. Het was niet de eerste keer dat een Ryanair-vlucht van of naar de Canarische Eilanden om die reden in Faro landde. In mei 2025 gebeurde hetzelfde met een vlucht van Tenerife Zuid naar Glasgow Prestwick 5.
Filmpjes van medepassagiers werden in juni duizenden keren bekeken 34.
Wat er in juni gebeurde
Volgens beelden die passagiers online zetten, liep een van de twee mannen zingend en dansend door het middenpad 34. Medepassagiers riepen dat hij moest gaan zitten 1. Volgens Canarian Weekly, dat zich baseerde op de Britse krant Daily Mail, werden er voorwerpen gegooid en eisten meerdere passagiers dat de betrokkenen van boord gingen 2. De bemanning meldde het probleem vooraf aan de grond. Volgens La Voz de Lanzarote gaf de luchtverkeersleiding het toestel voorrang om de route in te korten 3.
"Deze vlucht van Manchester naar Tenerife Zuid (10 juni) week uit naar Faro nadat twee passagiers zich ordeverstorend gedroegen", aldus een woordvoerder van Ryanair 1. "De bemanning vroeg vooraf om bijstand van de politie, die het toestel bij aankomst op Faro Airport opwachtte en deze passagiers van boord haalde, waarna de vlucht doorging naar Tenerife." Ryanair zegt een strikt nultolerantiebeleid te hebben voor wangedrag aan boord 14.
Of de twee zijn aangehouden of vervolgd, is niet bekendgemaakt 3. Ook het vluchtnummer en het toestel zijn in de berichtgeving niet genoemd.
Wat een gezagvoerder mag
De bevoegdheden van de gezagvoerder staan in het Verdrag van Tokio uit 1963, zoals gewijzigd door het Protocol van Montreal uit 2014 6. Heeft de gezagvoerder redelijke gronden om aan te nemen dat iemand aan boord een strafbaar feit begaat of de veiligheid of de goede orde in gevaar brengt, dan mag hij of zij alle redelijke maatregelen nemen, vrijheidsbeperking daaronder begrepen 6. Dat mag om de veiligheid van het toestel en de mensen aan boord te beschermen, om de orde en discipline te handhaven of om iemand aan de autoriteiten over te dragen of van boord te laten gaan 6.
De gezagvoerder mag daarbij hulp van de andere bemanningsleden vorderen 6. Passagiers mag de gezagvoerder om hulp vragen, maar niet verplichten 6. Iemand die aan boord naar het oordeel van de gezagvoerder een ernstig strafbaar feit heeft gepleegd, kan worden overgedragen aan de autoriteiten van het land waar het toestel landt 6. De gezagvoerder moet die autoriteiten dan zo snel mogelijk inlichten, zo mogelijk nog voor de landing 6. De gezagvoerder, de bemanning en passagiers die op grond van het verdrag optreden, kunnen niet aansprakelijk worden gesteld voor de behandeling van de persoon tegen wie die maatregelen waren gericht 6.
Waarom uitwijken in plaats van doorvliegen
Bij de vlucht naar Tenerife was het de gezagvoerder die besloot uit te wijken 2. Het Europese agentschap voor luchtvaartveiligheid EASA legt uit waarom ordeverstoring een veiligheidsprobleem is. Iemand die dronken is, kan bij een noodgeval de veiligheidsinstructies niet opvolgen 9. Agressief gedrag haalt het cabinepersoneel weg bij zijn eigenlijke taken 9. Raakt een bemanningslid gewond, dan kan het bij een noodgeval minder doen 9.
Volgens EASA wordt binnen de EU elke drie uur de veiligheid van een vlucht bedreigd door een ordeverstorende passagier 9. In minstens 70 procent van die gevallen is er sprake van een vorm van agressie 9. Eens per maand loopt het zo uit de hand dat een toestel een noodlanding moet maken 9. Die cijfers komen uit de meldingen die maatschappijen uit de EASA-landen doen bij de Europese centrale databank voor voorvallen 9.
Een uitwijking heeft ook nadelen voor iedereen aan boord. Bij een uitwijking naar Porto in april 2024 moesten het toestel, de bemanning en meer dan 160 passagiers daar overnachten, omdat de bemanning door de regels voor diensttijden niet meer verder mocht 11. Ryanair moest ook een extra toestel en bemanning inzetten voor de vertraagde terugvlucht van Lanzarote naar Dublin 11.
Wie de rekening betaalt
Ryanair probeert de kosten van zulke uitwijkingen op de veroorzaker te verhalen. In januari 2025 begon de maatschappij een civiele zaak in Ierland tegen de passagier van vlucht FR7124 van Dublin naar Lanzarote, die op 9 april 2024 naar Porto moest uitwijken 10. Volgens Ryanair kostte die uitwijking 15.000 euro aan overnachtingen, onkosten van passagiers en landingsgelden 10. De Portugese aanklager had de strafzaak volgens Ryanair aan Ierland overgedragen, omdat zowel het toestel als de passagier Iers was 11.
In februari 2026 kreeg Ryanair gelijk. De passagier reageerde niet op de zaak, waarna hij werd veroordeeld tot het betalen van 15.224 euro plus de proceskosten van Ryanair 12. Het Protocol van Montreal bepaalt uitdrukkelijk dat niets in het verdrag het recht in de weg staat om volgens nationaal recht schadevergoeding te eisen van iemand die van boord is gezet of is overgedragen 6.
Ook strafrechtelijk kan het gevolgen hebben. Volgens Ryanair veroordeelde een rechtbank in het Franse Toulouse twee passagiers die vlucht FR9251 van Londen Stansted naar Ibiza op 17 mei 2025 verstoorden 12. Zij kregen voorwaardelijke straffen tot 10 maanden en moesten samen meer dan 10.000 euro betalen 12.
Welk land vervolgt
Lange tijd was het lastig om ordeverstorende passagiers in het buitenland te vervolgen. Onder het oorspronkelijke verdrag uit 1963 was vooral het land waar het toestel is ingeschreven bevoegd 8. Volgens IATA, de internationale branchevereniging van luchtvaartmaatschappijen, mag de lokale politie op een buitenlandse luchthaven daardoor vaak niets doen met wat er aan boord van een buitenlands toestel gebeurde 8. Maatschappijen noemen dat de reden waarom in ongeveer 60 procent van de zaken geen vervolging volgt 8.
Het Protocol van Montreal geeft ook het land waar het toestel landt rechtsmacht, als de verdachte dan nog aan boord is 6. Het protocol geldt sinds 1 januari 2020 7. Portugal is er vanaf die datum bij aangesloten 7. Voor Nederland geldt het sinds 1 mei 2021 7. België, Ierland en het Verenigd Koninkrijk staan niet op de lijst van landen die het protocol hebben bekrachtigd 7. IATA wijst er ook op dat een land als Frankrijk een systeem van bestuurlijke boetes heeft, waarbij de politie na de landing direct een boete kan opleggen 8.
Hoe vaak het gebeurt
IATA telde in 2025 wereldwijd één incident met een ordeverstorende passagier op elke 355 vluchten 8. In 2024 was dat nog één op elke 307 vluchten 8. Die cijfers zijn gebaseerd op 93.107 meldingen van meer dan 140 maatschappijen 8. Het niet opvolgen van instructies van de bemanning is volgens IATA het vaakst gemelde gedrag 8.
In Nederland gaat het volgens het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat om gemiddeld 2 à 3 incidenten per dag en 75 tot 100 per maand 13. Bij KLM lag het aantal ordeverstorende passagiers in oktober 2024 52 procent hoger dan in oktober 2022 13. Voor Transavia noemt het ministerie een stijging van 168 procent in 2024 ten opzichte van 2022 13. Het aantal strafzaken nam in die periode met ongeveer 110 procent toe 13. Ook de ILT kreeg meer meldingen: in 2024 ongeveer 27 procent meer dan in 2023 13. De cijfers over 2025 laten volgens het ministerie een stabieler beeld zien 13. Uit een belevingsonderzoek komt alcohol naar voren als een van de belangrijkste oorzaken van ordeverstorend gedrag 13.
Zwarte lijst en alcoholbeleid in Nederland
In juli stuurde minister Karremans de Tweede Kamer een plan van aanpak: de Roadmap unruly passengers 2026-2027 1314. Daaraan werken onder meer Corendon, KLM, Transavia, TUI, de Koninklijke Marechaussee, het Openbaar Ministerie, Schiphol, de regionale luchthavens en de bonden van piloten en cabinepersoneel mee 14. Er komt onderzoek naar het alcoholbeleid in de hele reisketen, betere training in de-escalatie voor grond- en cabinepersoneel en een eenvoudiger aangifteproces voor personeel 14. Ook wordt verkend of maatschappijen civielrechtelijke boetes kunnen opleggen, naast strafrechtelijke vervolging 13.
Een taskforce onderzoekt of maatschappijen hun zwarte lijsten kunnen delen 13. KLM en Transavia doen dat sinds september 2022 al onderling 13. In juni riep Nederland samen met Hongarije, Estland en Polen in de Europese Transportraad op om te onderzoeken hoe Europese maatschappijen zwarte lijsten kunnen uitwisselen 13. Frankrijk, België en Roemenië steunden die oproep 13. Eerder pleitte de Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers voor een internationale zwarte lijst. Het doel van de minister is dat het aantal incidenten vanaf 2027 daalt 13.
Lees ook: dronken passagier dwingt TUI-vlucht tot uitwijking.
Praat mee
Nog geen reacties. Wat vind jij ervan?
Meer over veiligheid en incidenten
NIEUWS · VEILIGHEID EN INCIDENTENFilipijnen: Air Niugini-767 landt in Davao na brandmelding in motor

