In Nigeria beschuldigt de broer van een omgekomen sergeant van de luchtmacht (Nigerian Air Force, NAF) de luchtmacht ervan een onvolledig beeld te geven van de crash van de ATR 42 met registratie NAF 931. Dat toestel stortte op maandag 5 oktober neer in een moerasgebied bij Igbokoda, in de deelstaat Ondo. In een video die sinds zondag 11 oktober op sociale media rondgaat, zegt hij dat zijn zus hem vlak voor de vlucht vertelde dat het toestel een technisch probleem had. De luchtmacht zegt dat de punten die hij aandraagt worden meegenomen in het lopende onderzoek. Zij bevestigt of ontkent de storing niet.

Zijn zus is sergeant Aisekegbe Esther Ani. Zij stond als Sergeant Ani A.E. op de lijst van 25 inzittenden die de luchtmacht op 6 oktober bekendmaakte. Alle 25 kwamen om: vijf bemanningsleden en twintig passagiers. De oorzaak van het ongeval is niet bekend.

Wat de broer zegt

Volgens de luchtmacht was het toestel op een routinevlucht van Benin City naar Lagos. De broer bestrijdt dat. Volgens hem kwam het toestel uit de hoofdstad Abuja, met Lagos als bestemming, en stond het op zondagavond 4 oktober in Benin City nadat er een "snag" was ontstaan, een technisch mankement dat eerst moest worden nagekeken. De inzittenden moesten volgens hem in Benin City wachten tot het probleem was verholpen. "Ik heb bewijs dat dit toestel helemaal uit Abuja kwam. Het stopte zondagavond in Benin om gerepareerd te worden", zegt hij volgens SaharaReporters in de video.

In de video toont hij een schermafbeelding van berichten van zijn zus, meldt Leadership. Hij wil die berichten als bewijs aanbieden. Volgens SaharaReporters zegt hij dat zijn zus hem in een telefoongesprek vertelde dat ze niet wist wat er met het toestel aan de hand was. Enkele minuten voor het vertrek maakte hij op haar verzoek geld naar haar over. Hij vraagt de chef van de luchtmachtstaf, Air Marshal Sunday Kelvin Aneke, wie opdracht gaf om met het toestel naar Lagos door te vliegen. "Waarom brengt de luchtmacht een vals verhaal naar buiten om het minder ernstig te laten lijken?", vraagt hij volgens Leadership. Hij spreekt van "damage control". Tegenover de krant The Nation bevestigde hij dat de video van hem is.

Zijn verhaal over de storing is niet onafhankelijk bevestigd. In de video toont hij een schermafbeelding, maar de volledige berichten zijn niet vrijgegeven en niet onafhankelijk gecontroleerd. De broer klaagt ook over de communicatie: als naaste familie had hij vijf dagen na het ongeval naar eigen zeggen nog niets gehoord over de berging, het onderzoek of de opvang van families. Het lichaam van zijn zus was volgens hem toen nog niet geborgen.

Eerder bericht over een motorstoring

De nieuwssite SaharaReporters meldde op 7 oktober al iets vergelijkbaars, op basis van meerdere bronnen, onder wie volgens de site een passagier die in Benin City was uitgestapt. Volgens die bronnen vloog het toestel op zondag van Abuja naar Lagos en zou het in Benin City passagiers afzetten. Daar zou een motorstoring zijn ontstaan, waarna technici de hele nacht aan het toestel werkten. Nadat zij het probleem verholpen zouden hebben, vertrok het toestel maandagochtend naar Lagos. Kort na de start ging het mis. SaharaReporters vroeg de woordvoerder van de luchtmacht om een reactie, maar kreeg die niet. Ook dit is niet officieel bevestigd. Leadership meldde op 8 oktober daarnaast dat een vriend van een andere omgekomen sergeant op sociale media schreef dat die hem had laten weten dat het toestel een technisch mankement had, waardoor de reis van Benin City naar Lagos eerst werd uitgesteld. Ook dat is niet officieel bevestigd.

De reactie van de luchtmacht

Op de beschuldiging van de broer reageerde Air Commodore Ehimen Ejodame, directeur public relations en informatie van de luchtmacht, tegenover SaharaReporters. "Er loopt een grondig onderzoek naar het ongeval. De omstandigheden, inclusief de punten die zijn aangedragen, worden in dat onderzoek bekeken", zei hij. Volgens hem wordt verdere informatie gedeeld "waar dat passend is", en zijn conclusies over de oorzaak afhankelijk van wat het onderzoek oplevert. Of het toestel voor vertrek een storing had, bevestigde of ontkende hij niet direct.

Eerder sprak een militaire bron tegenover de krant Punch speculatie over de ouderdom van het toestel tegen. Volgens die bron was het een relatief modern toestel, rond 2010 geleverd, en goed onderhouden. Volgens Premium Times stond de NAF 931 vanaf 2022 lange tijd voor groot onderhoud bij Rheinland Air Service in Duitsland en keerde het eind 2024 terug in Nigeria. Hoe het onderhoud er sindsdien uitzag, heeft de luchtmacht niet bekendgemaakt.

Ejodame gaf in een interview op 10 oktober wel uitleg over twee andere vragen die na het ongeval waren gerezen, meldt PM News. De burgers aan boord waren familieleden van militairen die naar dezelfde bestemming reisden. En aan boord waren 25 mensen, niet 32: vijf bemanningsleden die dienst hadden en twintig passagiers, onder wie twee bemanningsleden die als passagier meereisden. Het hogere getal kwam volgens hem mogelijk door een misverstand over de melding "25 souls on board, inclusive of seven crew": de zeven bemanningsleden zitten in die 25 en komen er niet bij. Waar de vlucht begon, heeft de luchtmacht in haar reacties niet toegelicht.

Het onderzoek

Luchtmachtchef Aneke bezocht op 8 oktober de plek van het ongeval. Hij zei dat hij zijn superintendent voor veiligheid en evaluatie opdracht had gegeven een onderzoeksgroep op hoog niveau samen te stellen, met militaire en civiele veiligheidsdeskundigen, het civiele onderzoeksbureau NSIB, gepensioneerde hoge officieren en ervaren luchtmachtofficieren. "Dit is niet het moment om te speculeren", zei hij. Volgens een verklaring van de luchtmacht wordt al het relevante bewijs veiliggesteld, vastgelegd en onderzocht voordat er een conclusie volgt.

Op 9 oktober zei Ebimobo Ebiowe, superintendent voor standaarden en evaluatie van de luchtmacht, op de plek van het ongeval dat de onderzoekers zoeken naar de flight data recorder en de cockpit voice recorder. Het wrak ligt in een moeilijk bereikbaar, troebel moeras. De marine zette sonarapparatuur in om het onder water te lokaliseren. Dat de vluchtrecorders zijn gevonden, was bij het schrijven van dit artikel niet bekendgemaakt. Wanneer het onderzoek klaar is en of het rapport openbaar wordt, heeft de luchtmacht niet gezegd.

Ook buiten de familie klinkt kritiek op het onderzoek. Omoyele Sowore, presidentskandidaat van de oppositiepartij African Action Congress, bezocht de plek van het ongeval op 9 oktober en vroeg om een onafhankelijk onderzoek. Wie verantwoordelijk is voor onderhoud en aanschaf, moet volgens hem niet zelf onderzoeken wat er gebeurde. Over het toestel, de eerste uren na het ongeval en eerdere ongevallen van de Nigeriaanse luchtmacht lees je in ons eerste artikel. De namen van alle inzittenden staan in ons tweede artikel. Meer nieuws over militaire luchtvaart vind je op de onderwerppagina defensie.