Rusland: 19 doden bij crash van militaire An-12 in Siberië
Door Loes, met de Airwork-redactie
11 bronnen · 18 nov 2026, 10:34

- Een militaire Antonov An-12 is dinsdagavond 17 november neergestort in de regio Kemerovo in Siberië.1
- Volgens het Russische ministerie van Defensie kwamen alle 19 mensen aan boord om, onder wie de bemanning.1
- Het ministerie noemt een technisch mankement als oorzaak. Een commissie van de luchtmacht onderzoekt de crash.12
- Militaire onderzoekers van het Onderzoekscomité hebben een strafzaak geopend wegens het overtreden van de regels voor vluchten.4
In Rusland is dinsdagavond 17 november een militair transportvliegtuig van het type Antonov An-12 neergestort in de regio Kemerovo in Siberië. Volgens het Russische ministerie van Defensie kwamen alle 19 mensen aan boord om, onder wie de bemanning 1. Het toestel voerde volgens het ministerie een geplande vlucht uit. Het stortte neer in een onbewoond gebied 1. Het ministerie noemt een technisch mankement als oorzaak. Een commissie van de Russische luchtmacht (VKS) is ter plaatse aan het werk 12.
Neergestort bij een dorp ten zuiden van Kemerovo
Gouverneur Ilja Seredjoek van de regio Kemerovo bevestigde dat het toestel neerkwam bij het dorp Jagoenovo, ongeveer 5 kilometer ten zuiden van de regionale hoofdstad Kemerovo 2. Hij meldde de crash rond 21.30 uur lokale tijd 3. Bij de plek van de crash werd volgens de gouverneur een crisiscentrum ingericht, met medisch personeel, politie, hulpdiensten en de Nationale Garde 3.
De eerste berichten over het aantal doden liepen uiteen. Lokale autoriteiten en de Russische staatszender Ren TV meldden eerst 17 doden 3. Volgens The Moscow Times gingen onbevestigde berichten uit van 13 tot 17 mensen aan boord 2. Later op de avond bevestigde het ministerie van Defensie dat alle 19 inzittenden waren omgekomen 21. Volgens de Oekraïense nieuwssite The Kyiv Independent was het toestel onderweg van Novosibirsk naar Kansk in de regio Krasnojarsk 3.
Strafzaak door militaire onderzoekers
Militaire onderzoekers van het Onderzoekscomité van Rusland hebben een strafzaak geopend 4. Die valt onder artikel 351 van het Russische Wetboek van Strafrecht, over het overtreden van de regels voor vluchten of de voorbereiding daarop 4. Dat artikel gaat over overtredingen bij het gebruik van militaire luchtvaartuigen die door nalatigheid de dood van een mens of andere ernstige gevolgen veroorzaken. De maximale straf is zeven jaar cel 5. Volgens het Onderzoekscomité kwamen alle bemanningsleden en passagiers om. Alle omstandigheden worden onderzocht 4.
Ook na een ongeval in de burgerluchtvaart opende het Onderzoekscomité eerder een strafzaak. Dat gebeurde na de crash van een An-12 van een Wit-Russisch vrachtbedrijf bij Irkoetsk in november 2021. De regionale afdeling van het comité onderzocht toen het overtreden van regels voor transportveiligheid 6.
Waarom de civiele regels voor ongevalsonderzoek hier niet gelden
Bij een ongeval met een burgerluchtvaartuig in Rusland doet het Interstatelijk Luchtvaartcomité MAK onafhankelijk onderzoek. Dat comité werkt volgens de standaarden en aanbevelingen van de ICAO en onderzoekt ongevallen en ernstige incidenten met burgerluchtvaartuigen in de deelnemende staten 7. Voor een militair toestel werkt dat anders. Het Verdrag van Chicago, het verdrag over de internationale burgerluchtvaart, is volgens artikel 3 alleen van toepassing op burgerluchtvaartuigen en niet op staatsluchtvaartuigen 8. Toestellen in militaire dienst, douanedienst of politiedienst gelden als staatsluchtvaartuigen 8. De verdragsstaten beloven wel dat ze bij hun regels voor staatsluchtvaartuigen rekening houden met de veiligheid van de burgerluchtvaart 8.
In Europa is dat onderscheid ook vastgelegd. De Europese verordening over onderzoek naar luchtvaartongevallen geldt niet voor ongevallen met toestellen in militaire dienst, douanedienst of politiedienst, tenzij een lidstaat dat zelf bepaalt 9. Civiel ongevalsonderzoek heeft volgens die verordening maar één doel: toekomstige ongevallen voorkomen, zonder schuld of aansprakelijkheid vast te stellen 10. Is bij een civiel ongeval in het buitenland een Amerikaanse maatschappij of een in de VS ontworpen, gebouwd of geregistreerd toestel betrokken, dan stuurt de Amerikaanse NTSB een geaccrediteerde vertegenwoordiger op grond van ICAO Annex 13 11. Bij deze militaire crash ligt het onderzoek bij de commissie van de VKS en bij de militaire onderzoekers van het Onderzoekscomité 14. Hoe het Verdrag van Chicago in de ATPL-theorie wordt behandeld, lees je in de Academy-les Luchtrecht (010).
Een transportvliegtuig uit de jaren vijftig
De An-12 is een viermotorig turbopropvliegtuig dat in de Sovjet-Unie werd ontworpen en in de jaren vijftig werd ontwikkeld. Het toestel wordt veel gebruikt voor het vervoer van troepen, militair materieel en vracht 3. Volgens officiële Russische gegevens kan de An-12 tot 20 ton vervoeren. Het toestel is bedoeld voor het vervoer en het afwerpen van mensen, vracht en militair materieel. De bemanning bestaat uit zes mensen 1. Hoe een turbopropmotor werkt, lees je in de Academy-les Vliegtuigkennis (021).
Antonov-toestellen uit de Sovjettijd vliegen in de voormalige Sovjet-Unie nog altijd voor civiel en militair transport. Ze waren de afgelopen jaren bij meerdere ongevallen betrokken 6. Bij de crash bij Irkoetsk in 2021 maakte de bemanning volgens het Wit-Russische ministerie van Transport een doorstart bij moeilijke weersomstandigheden 6. Eerdere ongevallen en onderzoeken vind je in het overzicht van luchtvaartongevallen.
Praat mee
Nog geen reacties. Wat vind jij ervan?
Meer over defensie
NIEUWS · DEFENSIEIerland: man in VS aangeklaagd voor vernielen C-130H op Shannon Airport

