Mijn accountAccount
Nieuws
NIEUWS · DEFENSIE

Archeologen graven autowrakken op bij voormalige vliegbasis Soesterberg

Door , met de Airwork-redactie
6 bronnen · 20 nov 2026, 09:53

Lege start- en landingsbaan van de voormalige vliegbasis Soesterberg onder een wolkenlucht, met heide en rechts in de verte het museumgebouw
De startbaan van de voormalige vliegbasis Soesterberg (archieffoto, 2021). Foto: MPhernambucq via Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
IN HET KORT
  • Archeologen hebben op de voormalige vliegbasis Soesterberg twee autowrakken opgegraven; er liggen er nog twee in de grond.1
  • De auto's stonden waarschijnlijk in 1940 als blokkade op de landingsbaan, zodat Duitse vliegtuigen er niet konden landen. Dat is nog niet bevestigd.1
  • Een van de wrakken is mogelijk een Mercedes-Benz 630, een luxeauto van zo'n honderd jaar geleden.13
  • Soesterberg is de bakermat van de Nederlandse militaire luchtvaart: de luchtvaartafdeling werd er in 1913 opgericht, in 2008 ging de basis dicht.4

Op de voormalige vliegbasis Soesterberg hebben archeologen twee autowrakken opgegraven 12. Volgens RTV Utrecht zijn de wagens waarschijnlijk in 1940 op de landingsbaan gezet, zodat Duitse vliegtuigen er niet konden landen 1. Een van de wrakken lijkt een Mercedes uit de jaren twintig te zijn 1. Onder de grond liggen nog twee auto's 1. Op dit vliegveld werd in 1913 de luchtvaartafdeling van de landmacht opgericht, de voorloper van de Koninklijke Luchtmacht 4.

Gevonden bij de zoektocht naar bommen

De Mercedes en drie andere voertuigen werden in februari al ontdekt. Explosievenzoekers van KWS OCE zochten toen met metaaldetectoren naar bommen in de bodem en kwamen zo op de auto's uit 1. Archeologen van onderzoeksbureau BAAC legden de wrakken deels bloot. Daarna dekten ze die weer toe, omdat het werk moest stoppen voor het broedseizoen van de beschermde veldleeuwerik 13.

Opgegraven2 autowrakken
Ontdektfebruari
Vermoedelijk merkMercedes-Benz 630
Vliegbasis1913 tot 2008

Nu komen de wrakken alsnog uit de grond, omdat ten zuiden van de oude landingsbaan woningen worden gebouwd 1. Onder de auto's wordt ook gemeten of er nog explosieven liggen 1. Twee auto's zijn inmiddels uitgegraven. Een derde wordt nog blootgelegd. De vierde kan in de bodem blijven, omdat die buiten het terrein voor de woningbouw ligt 1.

Luxewagen zonder wielen en motor

Om welke auto's het precies gaat, weten de archeologen nog niet zeker. Ze vonden geen merktekens of nummers 1. Mogelijk is een van de wagens een Mercedes-Benz 630. Dat was zo'n honderd jaar geleden een grote luxeauto, een topmodel uit de beginjaren van het Duitse automerk 13. Van de andere personenauto lagen de panelen plat onder de aarde, als het ware uitgevouwen 1.

Een archeoloog van BAAC vermoedt dat de wrakken in 1940 al waren gestript. De interieurs waren leeg en er zijn geen wielen, motorblokken of zittingen gevonden 1. Volgens hem dienden de wrakken tijdens de mobilisatie als blokkade op de landingsbaan, in afwachting van de Duitse inval 1. Dat is een vermoeden. Er zijn historische bronnen waarin staat dat een autosloper wrakken naar de vliegbasis bracht, maar die bronnen moeten nog worden gecontroleerd 1. In maart hield RTV Utrecht nog een andere mogelijkheid open: dat de auto's na verloop van tijd zijn afgedankt, zijn ontdaan van bruikbare onderdelen en als afval zijn begraven 3. "Dit is wel een unicum", zegt de archeoloog over het opgraven van auto's 1.

Duitsers breidden het vliegveld uit

Volgens het Nationaal Militair Museum kwam het vliegveld in de Tweede Wereldoorlog vrijwel onbeschadigd in Duitse handen 4. De Duitsers pasten de start- en landingsbanen aan, zodat zware bommenwerpers vanaf Soesterberg richting Londen konden opstijgen. De geallieerden bombardeerden de basis daarna regelmatig 4.

In 1940 dwongen de Duitse bezetters omwonenden en ondernemers om het terrein te verlaten, zodat de vliegbasis groter kon worden 3. Ze maakten de huizen met de grond gelijk 1. Bij het egaliseren van de bodem groeven ze volgens RTV Utrecht waarschijnlijk grote kuilen voor zandwinning. De wrakken die van de landingsbaan af moesten, zijn vermoedelijk in die kuilen gedumpt 1.

De archeologen vonden eerder dit jaar meer sporen. Er kwamen een stuk landingsbaanverlichting en vliegtuigonderdelen boven 3. Ook zijn funderingen en kelders van de huizen van voor de oorlog blootgelegd 3. In een afvalkuil achter het vroegere theehuis Soesterdal lagen onder meer menuplaten, een pan, flessen en porseleinen kopjes 3.

Bakermat van de militaire luchtvaart

Het Nationaal Militair Museum noemt Soesterberg de bakermat van de Nederlandse militaire luchtvaart 4. Op de plek waar nu het museum staat, werd op 1 juli 1913 de luchtvaartafdeling van de landmacht opgericht. Daaruit groeide de latere Koninklijke Luchtmacht 4. Tot halverwege de jaren dertig was de Nederlandse militaire luchtvaart volgens Defensie op Soesterberg geconcentreerd 6.

Na de oorlog werd Soesterberg een belangrijke basis voor de luchtmacht. In de Koude Oorlog was het vliegveld ook de thuisbasis van het Amerikaanse 32nd Tactical Fighter Squadron, met toestellen als de F-100 Super Sabre, de F-4 Phantom en de F-15 Eagle 4. In 1994 vertrokken de laatste Amerikanen. Vanwege bezuinigingen ging de vliegbasis in 2008 dicht 4. Het terrein is nu Park Vliegbasis Soesterberg, met het Nationaal Militair Museum in een deel van de oude hangars 4. Zweefvliegers gebruiken er nog een eigen landingsbaan 4.

Wat er met de wrakken gebeurt

Wat er met de roestige wrakken gebeurt, is volgens RTV Utrecht aan de eigenaar van de grond en het archeologisch depot 1. De archeoloog van BAAC denkt dat de auto's niet meer kunnen worden gerestaureerd 1. Na afloop van het onderzoek maken de archeologen een eindrapport over alle vondsten 3.

Langs de oude landingsbaan komt de woonwijk De Vliegbasis 15. Volgens RTV Utrecht gaat het om ongeveer 550 woningen 1. De provincie Utrecht noemde in 2025 nog 400 tot 450 woningen 5. De bouw start begin 2028 en de eerste woningen zijn begin 2029 klaar 1. Op Park Vliegbasis Soesterberg zelf is detecteren en graven verboden 4. De zuidelijke landingsbaan is elk jaar van 15 maart tot en met 15 augustus dicht voor het broedseizoen 4.

Praat mee

Reageren kan met een account; je volgt het gesprek daarna automatisch.

Nog geen reacties. Wat vind jij ervan?

Meer over defensie

NIEUWS · DEFENSIEOostenrijkse legerpiloten gaan vanaf 2028 deels voor Austrian vliegen
NIEUWS · DEFENSIERusland: 19 doden bij crash van militaire An-12 in Siberië
NIEUWS · DEFENSIEIerland: man in VS aangeklaagd voor vernielen C-130H op Shannon Airport
Stel een vraag over dit artikel
NIEUWS · DEFENSIE

Archeologen graven autowrakken op bij voormalige vliegbasis Soesterberg

De auto's stonden waarschijnlijk in 1940 op de landingsbaan om Duitse vliegtuigen tegen te houden. Een van de wrakken lijkt een Mercedes uit de jaren twintig. Ze komen nu boven omdat op die plek een nieuwe woonwijk komt.

Door , met de Airwork-redactie · op basis van 6 bronnenGepubliceerd vr 20 nov 2026, 09:53 · 4 min lezen
Lege start- en landingsbaan van de voormalige vliegbasis Soesterberg onder een wolkenlucht, met heide en rechts in de verte het museumgebouw
De startbaan van de voormalige vliegbasis Soesterberg (archieffoto, 2021). Foto: MPhernambucq via Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
IN HET KORT
  • Archeologen hebben op de voormalige vliegbasis Soesterberg twee autowrakken opgegraven; er liggen er nog twee in de grond.1
  • De auto's stonden waarschijnlijk in 1940 als blokkade op de landingsbaan, zodat Duitse vliegtuigen er niet konden landen. Dat is nog niet bevestigd.1
  • Een van de wrakken is mogelijk een Mercedes-Benz 630, een luxeauto van zo'n honderd jaar geleden.13
  • Soesterberg is de bakermat van de Nederlandse militaire luchtvaart: de luchtvaartafdeling werd er in 1913 opgericht, in 2008 ging de basis dicht.4

Op de voormalige vliegbasis Soesterberg hebben archeologen twee autowrakken opgegraven 12. Volgens RTV Utrecht zijn de wagens waarschijnlijk in 1940 op de landingsbaan gezet, zodat Duitse vliegtuigen er niet konden landen 1. Een van de wrakken lijkt een Mercedes uit de jaren twintig te zijn 1. Onder de grond liggen nog twee auto's 1. Op dit vliegveld werd in 1913 de luchtvaartafdeling van de landmacht opgericht, de voorloper van de Koninklijke Luchtmacht 4.

Gevonden bij de zoektocht naar bommen

De Mercedes en drie andere voertuigen werden in februari al ontdekt. Explosievenzoekers van KWS OCE zochten toen met metaaldetectoren naar bommen in de bodem en kwamen zo op de auto's uit 1. Archeologen van onderzoeksbureau BAAC legden de wrakken deels bloot. Daarna dekten ze die weer toe, omdat het werk moest stoppen voor het broedseizoen van de beschermde veldleeuwerik 13.

Nu komen de wrakken alsnog uit de grond, omdat ten zuiden van de oude landingsbaan woningen worden gebouwd 1. Onder de auto's wordt ook gemeten of er nog explosieven liggen 1. Twee auto's zijn inmiddels uitgegraven. Een derde wordt nog blootgelegd. De vierde kan in de bodem blijven, omdat die buiten het terrein voor de woningbouw ligt 1.

Luxewagen zonder wielen en motor

Om welke auto's het precies gaat, weten de archeologen nog niet zeker. Ze vonden geen merktekens of nummers 1. Mogelijk is een van de wagens een Mercedes-Benz 630. Dat was zo'n honderd jaar geleden een grote luxeauto, een topmodel uit de beginjaren van het Duitse automerk 13. Van de andere personenauto lagen de panelen plat onder de aarde, als het ware uitgevouwen 1.

Een archeoloog van BAAC vermoedt dat de wrakken in 1940 al waren gestript. De interieurs waren leeg en er zijn geen wielen, motorblokken of zittingen gevonden 1. Volgens hem dienden de wrakken tijdens de mobilisatie als blokkade op de landingsbaan, in afwachting van de Duitse inval 1. Dat is een vermoeden. Er zijn historische bronnen waarin staat dat een autosloper wrakken naar de vliegbasis bracht, maar die bronnen moeten nog worden gecontroleerd 1. In maart hield RTV Utrecht nog een andere mogelijkheid open: dat de auto's na verloop van tijd zijn afgedankt, zijn ontdaan van bruikbare onderdelen en als afval zijn begraven 3. "Dit is wel een unicum", zegt de archeoloog over het opgraven van auto's 1.

Duitsers breidden het vliegveld uit

Volgens het Nationaal Militair Museum kwam het vliegveld in de Tweede Wereldoorlog vrijwel onbeschadigd in Duitse handen 4. De Duitsers pasten de start- en landingsbanen aan, zodat zware bommenwerpers vanaf Soesterberg richting Londen konden opstijgen. De geallieerden bombardeerden de basis daarna regelmatig 4.

In 1940 dwongen de Duitse bezetters omwonenden en ondernemers om het terrein te verlaten, zodat de vliegbasis groter kon worden 3. Ze maakten de huizen met de grond gelijk 1. Bij het egaliseren van de bodem groeven ze volgens RTV Utrecht waarschijnlijk grote kuilen voor zandwinning. De wrakken die van de landingsbaan af moesten, zijn vermoedelijk in die kuilen gedumpt 1.

De archeologen vonden eerder dit jaar meer sporen. Er kwamen een stuk landingsbaanverlichting en vliegtuigonderdelen boven 3. Ook zijn funderingen en kelders van de huizen van voor de oorlog blootgelegd 3. In een afvalkuil achter het vroegere theehuis Soesterdal lagen onder meer menuplaten, een pan, flessen en porseleinen kopjes 3.

Bakermat van de militaire luchtvaart

Het Nationaal Militair Museum noemt Soesterberg de bakermat van de Nederlandse militaire luchtvaart 4. Op de plek waar nu het museum staat, werd op 1 juli 1913 de luchtvaartafdeling van de landmacht opgericht. Daaruit groeide de latere Koninklijke Luchtmacht 4. Tot halverwege de jaren dertig was de Nederlandse militaire luchtvaart volgens Defensie op Soesterberg geconcentreerd 6.

Na de oorlog werd Soesterberg een belangrijke basis voor de luchtmacht. In de Koude Oorlog was het vliegveld ook de thuisbasis van het Amerikaanse 32nd Tactical Fighter Squadron, met toestellen als de F-100 Super Sabre, de F-4 Phantom en de F-15 Eagle 4. In 1994 vertrokken de laatste Amerikanen. Vanwege bezuinigingen ging de vliegbasis in 2008 dicht 4. Het terrein is nu Park Vliegbasis Soesterberg, met het Nationaal Militair Museum in een deel van de oude hangars 4. Zweefvliegers gebruiken er nog een eigen landingsbaan 4.

Wat er met de wrakken gebeurt

Wat er met de roestige wrakken gebeurt, is volgens RTV Utrecht aan de eigenaar van de grond en het archeologisch depot 1. De archeoloog van BAAC denkt dat de auto's niet meer kunnen worden gerestaureerd 1. Na afloop van het onderzoek maken de archeologen een eindrapport over alle vondsten 3.

Langs de oude landingsbaan komt de woonwijk De Vliegbasis 15. Volgens RTV Utrecht gaat het om ongeveer 550 woningen 1. De provincie Utrecht noemde in 2025 nog 400 tot 450 woningen 5. De bouw start begin 2028 en de eerste woningen zijn begin 2029 klaar 1. Op Park Vliegbasis Soesterberg zelf is detecteren en graven verboden 4. De zuidelijke landingsbaan is elk jaar van 15 maart tot en met 15 augustus dicht voor het broedseizoen 4.

STEL EEN VRAAG

Bronnen

  1. 1RTV Utrecht · Archeologen graven auto's op bij vliegbasis Soesterberg20 nov 2026
  2. 2NU.nl · Archeologen graven auto's uit jaren veertig op bij oud-vliegbasis Soesterberg20 nov 2026
  3. 3RTV Utrecht · Verrassende vondst onder vliegbasis Soesterberg10 mrt 2026
  4. 4Nationaal Militair Museum · Park Vliegbasis Soesterberg
  5. 5Provincie Utrecht · De Vliegbasis16 jun 2025
  6. 6Defensie · Terug naar Toen13 mei 2026
WIJZIGINGENvr 20 nov 2026 · 09:53 · Gepubliceerd.Hoe wij werken

Praat mee

Reageren kan met een account; je volgt het gesprek daarna automatisch.

Nog geen reacties. Wat vind jij ervan?

Meer over defensie