Nieuws
NIEUWS · VEILIGHEID EN INCIDENTEN

Brandweerwagen op Aalsmeerbaan: startklaring Embraer 190 ingetrokken

Door , met de Airwork-redactie
6 bronnen · 18 nov 2026, 14:05

Lege start- en landingsbaan op Schiphol onder een lichtbewolkte lucht
De Zwanenburgbaan op Schiphol (archieffoto, los van het incident). Foto: Milliped via Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0
IN HET KORT
  • Op Schiphol trok de luchtverkeersleiding op 25 juli de startklaring van een Embraer 190 op baan 18L in.1
  • Een brandweerwagen die niet van Schiphol was, reed op weg naar een autobrand over het luchthaventerrein.1
  • Na het oversteken van de brandweerwagen kreeg de Embraer een nieuwe startklaring en vertrok hij zonder problemen.1
  • De Onderzoeksraad voor Veiligheid onderzoekt het voorval als runway incursion; het onderzoek loopt nog.12

Op Schiphol heeft de luchtverkeersleiding op 25 juli de startklaring van een Embraer 190 op baan 18L ingetrokken, omdat de route van een brandweerwagen over het luchthaventerrein en de baan liep 1. Baan 18L is de Aalsmeerbaan 6. Het toestel stond op het punt te vertrekken en had de startklaring al gekregen 1. Nadat de brandweerwagen de baan was overgestoken, kreeg de Embraer een nieuwe startklaring. Het vliegtuig is daarna zonder problemen opgestegen 1. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) onderzoekt het incident 1.

Brandweerwagen op weg naar een autobrand

De brandweerwagen was niet van Schiphol. Hij was opgeroepen voor een auto die in de buurt van de luchthaven in brand stond 1. De geplande route van de wagen bleek recht over het luchthaventerrein te lopen. De luchtverkeersleiding trok daarop de startklaring van de Embraer 190 in 1. Of de brandweer van een luchthaven ook uitrukt naar incidenten aan de landside, lees je in dit antwoord over de luchthavenbrandweer.

Datumzaterdag 25 juli
ToestelEmbraer 190
Baan18L (Aalsmeerbaan)
Voertuigbrandweerwagen
OnderzoekOVV, lopend

De OVV begon het onderzoek op de dag van het incident zelf. Het onderzoek loopt nog 1. Welke maatschappij met de Embraer 190 vloog, noemt de Raad niet. Over de oorzaak heeft de OVV nog geen conclusies gepubliceerd 1.

Runway incursion: een voertuig op de baan

In de Engelse versie van de onderzoekspagina noemt de OVV het voorval een runway incursion 2. Volgens de definitie van ICAO is dat elk voorval op een luchthaven waarbij een vliegtuig, een voertuig of een persoon ten onrechte aanwezig is op het beschermde gebied van een baan voor starts en landingen 3. Zo'n situatie kan volgens SKYbrary ontstaan door een fout van de verkeersleiding, van een bemanning of van de bestuurder van een voertuig 3. Een runway incursion vergroot het risico op een botsing. Op de baan kan minstens een van de betrokken toestellen met hoge snelheid rijden, waardoor de gevolgen van een botsing ernstiger zijn 3. Hoe een busje in 2018 in de Verenigde Staten een baan kruiste bij een Embraer 145, lees je in dit antwoord over een runway incursion op Springfield-Branson.

Startklaring intrekken met een vaste frase

Voor het intrekken van een startklaring bestaat standaardfraseologie. Het Britse handboek voor radiotelefonie CAP 413 beschrijft het zo: staat een vliegtuig op het punt te starten of is het al aan de startrol begonnen en moet de start worden afgebroken, dan krijgt het de instructie de start te annuleren of direct te stoppen. Die instructie wordt herhaald 5. Voor de startrol klinkt het als "hold position, cancel take-off, I say again cancel take-off", waarop de bemanning antwoordt met "holding". Rolt het toestel al, dan luidt de instructie "stop immediately", met als antwoord "stopping" 5. Zo'n instructie is volgens het handboek af en toe nodig bij onverwachte verkeerssituaties 5.

Voor het oversteken van een baan die in gebruik is, geldt volgens hetzelfde handboek dat de toestemming normaal pas wordt gegeven als er geen conflict met ander verkeer is 5. Breekt een bemanning de start af, dan meldt ze dat zo snel mogelijk aan de toren. Daarna geeft ze de reden door en vraagt ze om verdere instructies 5. Radiotelefonie is een vak in de ATPL-theorie. Meer daarover lees je in de Academy-les Communicatie (090).

Verschil met een afgebroken start en de rol van V1

Volgens de OVV stond de Embraer op het punt te vertrekken toen de klaring werd ingetrokken 1. Dat is iets anders dan een rejected takeoff, waarbij de bemanning de start afbreekt en het toestel tijdens de startrol tot stilstand brengt 4. Bij zo'n afgebroken start speelt V1 een hoofdrol, de beslissnelheid die vooraf wordt berekend. Verkeersvliegtuigen in prestatiecategorie A moeten een start veilig kunnen afbreken als de beslissing valt bij een snelheid die niet hoger is dan V1. Dat geldt ook als de verkeersleiding opdracht geeft om te stoppen 4. Na V1 gaat de start in principe door, tenzij er sterke aanwijzingen zijn dat het toestel niet zal vliegen 4.

De meeste fabrikanten hanteren een controlesnelheid van 80 of 100 knopen. Die markeert de overgang van het lage naar het hoge snelheidsdeel van de startrol 4. Bij hoge snelheid wordt een start meestal alleen afgebroken bij ernstige storingen, zoals motoruitval of brand 4. Hoe V1 verandert op een natte baan, lees je in dit antwoord over V1 bij een natte of besmette baan. Wat er operationeel gebeurt na een afgebroken start met hete remmen, staat in dit antwoord over een rejected takeoff. De berekening van startprestaties komt aan bod in de Academy-les Prestaties (032).

Aalsmeerbaan alleen voor starts naar het zuiden

De Aalsmeerbaan is 3.400 meter lang en 45 meter breed 6. In zuidelijke richting, als baan 18L, mag hij niet worden gebruikt om te landen. In noordelijke richting mag er niet van worden gestart 6. Hoewel de baan formeel secundair is, verwerkt hij volgens Wikipedia evenveel starts als de Polderbaan 6. Meer over de banen en frequenties van Schiphol vind je op de luchthavenpagina van Schiphol.

Praat mee

Reageren kan met een account; je volgt het gesprek daarna automatisch.

Nog geen reacties. Wat vind jij ervan?

Meer over veiligheid en incidenten

NIEUWS · VEILIGHEID EN INCIDENTENVerenigde Staten: piloten American Airlines zetten motor uit na vertrek en wijken uit naar Orlando
ACHTERGROND · VEILIGHEID EN INCIDENTENNederland: zo schat een analyse de bron van de gps-verstoring boven de Noordzee
NIEUWS · VEILIGHEID EN INCIDENTENBrazilië: familie stapt uit LATAM-toestel en laat zoontje van 7 aan boord achter
Stel een vraag over dit artikel
NIEUWS · VEILIGHEID EN INCIDENTEN

Brandweerwagen op Aalsmeerbaan: startklaring Embraer 190 ingetrokken

Op Schiphol trok de luchtverkeersleiding op 25 juli de startklaring van een Embraer 190 op baan 18L in, omdat een brandweerwagen over het luchthaventerrein moest. Na het oversteken kreeg het toestel een nieuwe klaring en vertrok het zonder problemen. De Onderzoeksraad voor Veiligheid onderzoekt het incident.

Door , met de Airwork-redactie · op basis van 6 bronnenGepubliceerd wo 18 nov 2026, 14:05 · 4 min lezen
Lege start- en landingsbaan op Schiphol onder een lichtbewolkte lucht
De Zwanenburgbaan op Schiphol (archieffoto, los van het incident). Foto: Milliped via Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0
IN HET KORT
  • Op Schiphol trok de luchtverkeersleiding op 25 juli de startklaring van een Embraer 190 op baan 18L in.1
  • Een brandweerwagen die niet van Schiphol was, reed op weg naar een autobrand over het luchthaventerrein.1
  • Na het oversteken van de brandweerwagen kreeg de Embraer een nieuwe startklaring en vertrok hij zonder problemen.1
  • De Onderzoeksraad voor Veiligheid onderzoekt het voorval als runway incursion; het onderzoek loopt nog.12

Op Schiphol heeft de luchtverkeersleiding op 25 juli de startklaring van een Embraer 190 op baan 18L ingetrokken, omdat de route van een brandweerwagen over het luchthaventerrein en de baan liep 1. Baan 18L is de Aalsmeerbaan 6. Het toestel stond op het punt te vertrekken en had de startklaring al gekregen 1. Nadat de brandweerwagen de baan was overgestoken, kreeg de Embraer een nieuwe startklaring. Het vliegtuig is daarna zonder problemen opgestegen 1. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) onderzoekt het incident 1.

Brandweerwagen op weg naar een autobrand

De brandweerwagen was niet van Schiphol. Hij was opgeroepen voor een auto die in de buurt van de luchthaven in brand stond 1. De geplande route van de wagen bleek recht over het luchthaventerrein te lopen. De luchtverkeersleiding trok daarop de startklaring van de Embraer 190 in 1. Of de brandweer van een luchthaven ook uitrukt naar incidenten aan de landside, lees je in dit antwoord over de luchthavenbrandweer.

De OVV begon het onderzoek op de dag van het incident zelf. Het onderzoek loopt nog 1. Welke maatschappij met de Embraer 190 vloog, noemt de Raad niet. Over de oorzaak heeft de OVV nog geen conclusies gepubliceerd 1.

Runway incursion: een voertuig op de baan

In de Engelse versie van de onderzoekspagina noemt de OVV het voorval een runway incursion 2. Volgens de definitie van ICAO is dat elk voorval op een luchthaven waarbij een vliegtuig, een voertuig of een persoon ten onrechte aanwezig is op het beschermde gebied van een baan voor starts en landingen 3. Zo'n situatie kan volgens SKYbrary ontstaan door een fout van de verkeersleiding, van een bemanning of van de bestuurder van een voertuig 3. Een runway incursion vergroot het risico op een botsing. Op de baan kan minstens een van de betrokken toestellen met hoge snelheid rijden, waardoor de gevolgen van een botsing ernstiger zijn 3. Hoe een busje in 2018 in de Verenigde Staten een baan kruiste bij een Embraer 145, lees je in dit antwoord over een runway incursion op Springfield-Branson.

Startklaring intrekken met een vaste frase

Voor het intrekken van een startklaring bestaat standaardfraseologie. Het Britse handboek voor radiotelefonie CAP 413 beschrijft het zo: staat een vliegtuig op het punt te starten of is het al aan de startrol begonnen en moet de start worden afgebroken, dan krijgt het de instructie de start te annuleren of direct te stoppen. Die instructie wordt herhaald 5. Voor de startrol klinkt het als "hold position, cancel take-off, I say again cancel take-off", waarop de bemanning antwoordt met "holding". Rolt het toestel al, dan luidt de instructie "stop immediately", met als antwoord "stopping" 5. Zo'n instructie is volgens het handboek af en toe nodig bij onverwachte verkeerssituaties 5.

Voor het oversteken van een baan die in gebruik is, geldt volgens hetzelfde handboek dat de toestemming normaal pas wordt gegeven als er geen conflict met ander verkeer is 5. Breekt een bemanning de start af, dan meldt ze dat zo snel mogelijk aan de toren. Daarna geeft ze de reden door en vraagt ze om verdere instructies 5. Radiotelefonie is een vak in de ATPL-theorie. Meer daarover lees je in de Academy-les Communicatie (090).

Verschil met een afgebroken start en de rol van V1

Volgens de OVV stond de Embraer op het punt te vertrekken toen de klaring werd ingetrokken 1. Dat is iets anders dan een rejected takeoff, waarbij de bemanning de start afbreekt en het toestel tijdens de startrol tot stilstand brengt 4. Bij zo'n afgebroken start speelt V1 een hoofdrol, de beslissnelheid die vooraf wordt berekend. Verkeersvliegtuigen in prestatiecategorie A moeten een start veilig kunnen afbreken als de beslissing valt bij een snelheid die niet hoger is dan V1. Dat geldt ook als de verkeersleiding opdracht geeft om te stoppen 4. Na V1 gaat de start in principe door, tenzij er sterke aanwijzingen zijn dat het toestel niet zal vliegen 4.

De meeste fabrikanten hanteren een controlesnelheid van 80 of 100 knopen. Die markeert de overgang van het lage naar het hoge snelheidsdeel van de startrol 4. Bij hoge snelheid wordt een start meestal alleen afgebroken bij ernstige storingen, zoals motoruitval of brand 4. Hoe V1 verandert op een natte baan, lees je in dit antwoord over V1 bij een natte of besmette baan. Wat er operationeel gebeurt na een afgebroken start met hete remmen, staat in dit antwoord over een rejected takeoff. De berekening van startprestaties komt aan bod in de Academy-les Prestaties (032).

Aalsmeerbaan alleen voor starts naar het zuiden

De Aalsmeerbaan is 3.400 meter lang en 45 meter breed 6. In zuidelijke richting, als baan 18L, mag hij niet worden gebruikt om te landen. In noordelijke richting mag er niet van worden gestart 6. Hoewel de baan formeel secundair is, verwerkt hij volgens Wikipedia evenveel starts als de Polderbaan 6. Meer over de banen en frequenties van Schiphol vind je op de luchthavenpagina van Schiphol.

STEL EEN VRAAG

Bronnen

  1. 1Onderzoeksraad voor Veiligheid · Baan niet vrij voor vertrekkende Embraer, Amsterdam Airport Schiphol
  2. 2Dutch Safety Board · Runway incursion for departing Embraer, Amsterdam Airport Schiphol
  3. 3SKYbrary (EUROCONTROL) · Runway Incursion30 sep 2026
  4. 4SKYbrary (EUROCONTROL) · Rejected Takeoff7 feb 2026
  5. 5UK Civil Aviation Authority · CAP 413 Radiotelephony Manual, Edition 241 jul 2026
  6. 6Wikipedia · Aalsmeerbaan
WIJZIGINGENwo 18 nov 2026 · 14:05 · Gepubliceerd.Hoe wij werken

Praat mee

Reageren kan met een account; je volgt het gesprek daarna automatisch.

Nog geen reacties. Wat vind jij ervan?

Meer over veiligheid en incidenten