03 · UITLEG
Prestaties
Prestaties gaat over de vraag hoeveel baan een vliegtuig nodig heeft, welke snelheden de start bepalen en hoe gewicht, hoogte en temperatuur de prestaties beperken. Kernbegrippen zijn de snelheden V1, VR en V2, de balanced field length en de WAT-limieten. Veel vragen zijn kwantitatief en vragen om het effect van een verandering.
Definitie
De startbaanlengtes worden onderscheiden in TORA, TODA en ASDA, waarbij TODA gelijk is aan TORA plus de clearway en ASDA gelijk is aan TORA plus de stopway. De beslissingssnelheid V1 is de maximumsnelheid waarbij de start nog veilig kan worden afgebroken binnen de accelerate-stop distance. VR is de rotatiesnelheid en V2 is de startveiligheidssnelheid die op 35 ft moet zijn bereikt met een motor uit.
Hoe het werkt
Bij de balanced field length is V1 zo gekozen dat de accelerate-stop distance gelijk is aan de one-engine-inoperative takeoff distance, wat de kortst mogelijke veldlengte oplevert. Density altitude vat de invloed van hoogte, temperatuur en druk samen: een lagere luchtdichtheid vermindert zowel de stuwkracht als de lift en verlengt daardoor de startafstand. De WAT-limieten begrenzen het gewicht op basis van hoogte en temperatuur.
Rekenvoorbeeld
De vereiste klimgradient in het tweede segment met een motor uit is 2,4 procent voor een tweemotorig vliegtuig, 2,7 procent voor drie motoren en 3,0 procent voor vier motoren. Voor de landing van een straalvliegtuig mag de ongefactoreerde landingsafstand niet meer dan zestig procent van de beschikbare landingsafstand bedragen, wat neerkomt op een factor 1,67. Op een natte baan komt daar doorgaans nog vijftien procent bij.
Veelgemaakte fouten
Een veelgemaakte fout is denken dat een hogere temperatuur of hogere drukhoogte de prestaties verbetert, terwijl de lagere luchtdichtheid juist meer baan vraagt. Ook wordt de invloed van baanhelling verkeerd ingeschat: een oplopende baan verlengt de startafstand met ongeveer vijf procent per procent helling, maar verkort juist de landingsafstand. Verwar het net flight path niet met het gross flight path.