In Australië krijgen ongeveer 1.700 langeafstandspiloten van Qantas er 25 procent salaris bij. Van de piloten stemde 61 procent voor de nieuwe arbeidsovereenkomst, meldt Australian Aviation 12. Het akkoord valt in een moeilijk jaar: IATA verwacht dat de nettowinst van de wereldwijde luchtvaart in 2026 halveert, van 45 naar 23 miljard dollar 3. De Britse site The Aviation Hub ziet in zulke akkoorden een blijvende verschuiving in de kosten van maatschappijen 4. De cijfers van IATA laten wel zien dat de grootste klap dit jaar van kerosine komt.

Tweeënhalf jaar onderhandelen bij Qantas

Het akkoord geldt voor piloten op de 787, de A330 en de A380. Van de 25 procent gaat 11,1 procent tussen nu en juli 2027 in. Daarnaast verbeteren de roosters en de arbeidsvoorwaarden, na tweeënhalf jaar onderhandelen zonder staking. De vorige overeenkomst liep in 2024 af 1. In april wezen de piloten nog een eerder voorstel af: 66 procent stemde tegen bij een opkomst van 95 procent. Vakbond AFAP had aangeraden tegen te stemmen. Volgens directeur Simon Lutton zouden de lonen met dat voorstel de inflatie naar verwachting niet bijhouden en zat er een loonstop van twee jaar in 5.

Gezagvoerder Andrew Marshall, voorzitter van vakbond AIPA, spreekt nu van de grootste loonsverhogingen in de geschiedenis van deze overeenkomst. Hij wijst ook op flinke verhogingen voor de volgende generatie piloten en op drie vrije dagen die golden leave days heten. Qantas zegt dat het akkoord zekerheid geeft bij de grootste vlootvernieuwing uit zijn geschiedenis en bij Project Sunrise, de ultralange vluchten met de A350-1000ULR. De kortere vluchten vallen onder een andere overeenkomst: de piloten op die vluchten stemden vorig jaar in met 9 procent meer loon over drie jaar, na een loonstop van twee jaar 1.

Kerosine weegt veel zwaarder dan loon

De prognose die IATA in juni publiceerde, laat de kosten sneller stijgen dan de omzet. De kosten groeien met 13 procent naar 1.117 miljard dollar, de omzet met 9,4 procent naar 1.165 miljard dollar. De nettomarge zakt van 4,2 naar 2,0 procent en de winst per passagier van 9,10 naar 4,50 dollar 3.

De rekening voor kerosine loopt op van 252 naar 350 miljard dollar, 98 miljard dollar extra. Kerosine wordt gemiddeld bijna 70 procent duurder, tot 152 dollar per vat. Loon blijft de grootste post naast brandstof, met 271 miljard dollar, maar die post stijgt veel minder hard: 4,0 procent 3. Die stijging bedraagt ruim 10 miljard dollar. The Aviation Hub stelt dat brandstofprijzen weer kunnen dalen en afgesproken lonen niet 4.

Boston Consulting Group schreef in januari dat de bemanningskosten in 2025 met 5 tot 7 procent stegen na grote nieuwe contracten in Europa en Noord-Amerika. Het bureau verwacht dat de arbeidskosten blijven stijgen 6. IATA noemt de loonkosten in Noord-Amerika hoog na recente loonsverhogingen 3. BCG rekende in januari nog op 5,8 procent groei van het passagiersvervoer in 2026 6. In de latere prognose van IATA, na het begin van de oorlog in het Midden-Oosten, is dat 2,1 procent 3.

KLM kwam uit op 4,75 procent

Ook bij KLM is over salaris onderhandeld. Begin juni werd bekend dat KLM en de vakbonden een akkoord hadden voor de ongeveer 3.600 piloten van de maatschappij: 4,75 procent meer loon over twee jaar plus een ruimere regeling voor goedkope tickets. KLM wilde eerst helemaal geen loonsverhoging geven, omdat de winstgevendheid ver achterblijft bij die van zusterbedrijf Air France. VNV-voorzitter Ruud Stegers noemde het een evenwichtig akkoord, gezien de situatie van KLM, de hoge kosten van Schiphol en de gestegen brandstofprijzen. De bonden moesten het toen nog aan hun leden voorleggen 7.

Air Canada zette een grotere stap. De maatschappij sprak in 2024 met ruim 5.200 piloten een loonsverhoging van 26 procent met terugwerkende kracht af, gevolgd door 4 procent per jaar tot en met 2026 8.

Europese maatschappijen maken dit jaar minder winst: IATA verwacht voor Europa 9,6 miljard dollar, tegen 13,0 miljard vorig jaar, met een marge van 3,1 procent 3. Wizz Air bood in oktober first officers op Luton een vrijwillige vertrekregeling aan.

De vraag naar nieuwe piloten blijft groot

Voor aspirant-piloten in Nederland en België geeft Boeing een beeld van de vraag op langere termijn. De vliegtuigbouwer verwacht dat er tot 2045 wereldwijd 674.000 nieuwe piloten nodig zijn, van wie 153.000 in de regio Eurazië. Twee derde van het nieuwe luchtvaartpersoneel dat volgens Boeing nodig is, moet collega's vervangen die met pensioen gaan 9.

Lees wat een piloot bij KLM verdient, bij Transavia en bij Qantas. Bekijk ook hoe je piloot wordt of ga gratis oefenen voor de selectie.