Een HEMS-piloot is een traumahelikopterpiloot die gespecialiseerd is in het vliegen van helikopters voor medische noodhulp3. Er bestaat geen specifieke opleiding voor deze functie2.

De kosten voor een Private Pilot License (PPL(H)) opleiding bedragen ongeveer € 40.000,- in Nederland4. Voor een Private Helicopter Pilot Licence (PPL(H)) zijn volgens EASA minimaal 45 vlieguren vereist4. De Commercial Pilot License (CPL(H)) opleiding, volgend op het PPL(H), heeft een kostenindicatie van € 32.000,-4.

Voor het commerciële helikopterbrevet (CPL(H)) zijn ten minste 155 vlieguren in helikopters vereist voordat de opleiding begint, inclusief 50 uur als gezagvoerder (PIC) en 10 uur overlandvlieguren5. Een EASA Private Pilot License (Helicopter), afgekort PPL(H), vereist een minimum van 45 vlieguren in een helikopter, waarvan 25 uur duale instructie en 10 uur gesuperviseerde solovlucht5. Het European Helicopter Center (EHC) in Noorwegen, dat is samengegaan met Helicentre in Nederland, biedt een geïntegreerde opleiding voor het commerciële helikopterbrevet (CPL(H)) met ATPL VFR-theorie, een EC135-type rating en MCC VFR voor ruim een ton, exclusief extra kosten zoals skill tests1. Deze opleiding omvat training op R44 en EC135 helikopters1.

De ervaring voor een HEMS-piloot wordt opgebouwd via andere trajecten, omdat een specifieke opleiding door de hoge ureneis onhaalbaar is voor een opleider2. De SAR-unit van Bristow in de Golf van Mexico, die als abonnementsdienst voor offshore-bedrijven werkt, zet piloten in die gemiddeld 3 tot 4 keer per dienst van 14 dagen worden opgeroepen1. Deze piloten doen minimaal een trainingsvlucht met drie offshore-landingen met nachtzichtkijker1. De Dutch Heli Day in 2013, georganiseerd door de JHP, trok bijna 20 helikopters, waaronder de Lifeliner-traumahelikopter3.

Deze piloten vliegen met S92A, AW139 (beide met winch en rescue swimmer) en S76 (alleen medevac) helikopters1. Volgens een piloot in 2025 doen zij minimaal een trainingsvlucht met drie offshore-landingen met nachtzichtkijker1. Volgens een piloot in 2009 is een werkdag als offshore helikopterpiloot doorgaans geen standaard 8-tot-17-dag, maar kan deze variëren van bijvoorbeeld 6 tot 15 uur of 12 tot 21 uur, vastgelegd in specifieke regels6. De roosters verschillen per bedrijf en omvatten patronen zoals 5 op 2 af, 4 op 2 af en 3 op 2 af, omdat er ook in het weekend wordt doorgevlogen6.

Een helikopterpiloot is iemand die beroepsmatig mensen of goederen per helikopter vervoert5. Helikopterpiloten vinden vaak werk in diverse sectoren, zoals medisch transport, zoek- en reddingsoperaties, toerisme, of bij overheidsdiensten zoals de politie of brandweer5.

Volgens een piloot in 2013 mag men met een Private Pilot License, afgekort PPL(H), alleen recreatief vliegen, waarbij passagiers mee mogen als iedereen, inclusief de piloot, een gelijk deel van de kosten betaalt8. Het aannemen van geld of diensten is dan niet toegestaan8. Met een Commercial Pilot License, afgekort CPL(H), mag men betaald voor een bedrijf vliegen onder de regelgeving van dat bedrijf8.