Naast de Boeing VC-25, bekend als Air Force One, heeft de Amerikaanse president een minder bekend toestel tot zijn beschikking: de Boeing E-4B, het Doomsday-vliegtuig. Het toestel is bedoeld voor een kernoorlog en moet de leiding over een oorlog vanuit de lucht mogelijk maken. Het kanaal neo maakte een digitale reconstructie van het interieur om uit te leggen hoe het werkt.

Waarom een vliegende commandopost

In de Koude Oorlog bouwden de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie grote voorraden kernwapens op. Alleen de president mag een nucleaire aanval goedkeuren. Dat bevel liep via het Strategic Air Command op Offutt Air Force Base in Nebraska, midden in het land. Van daaruit kan een aanval worden uitgevoerd met de nucleaire triade: raketten vanaf land, onderzeeboten en bommenwerpers. Bij een vijandelijke aanval kunnen elektromagnetische pulsen van een kernexplosie echter het stroomnet en verbindingen uitschakelen. Ook kunnen commandocentra zelf doelwit zijn. Daarom begon in 1961 Operation Looking Glass: omgebouwde EC-135's die de nucleaire commandotaak kunnen overnemen. Volgens neo was er 29 jaar lang, tot 1990, op elk moment minstens één zo'n toestel in de lucht. In de jaren zeventig kwamen er omgebouwde Boeing 747-200's, die als E-4B nog altijd in gebruik zijn.

Een rondgang door de E-4B

Voorin zit een kantoorsuite, waarschijnlijk voor de president in noodgevallen. In de praktijk gebruikt de minister van Defensie het toestel vaak op buitenlandse reizen. Daarachter liggen een kombuis, een vergaderruimte voor negen personen en een briefingruimte die ook als persruimte dient. De ruimste afdeling is het werkgebied voor de militaire staf, met computers, telefoons en printers. In de communicatieafdeling bewaken specialisten meerdere reservesystemen, waaronder een satellietverbinding in de bult op het dak. Onder de vloer zit een haspel met een antennekabel die tijdens de vlucht tot ongeveer acht kilometer achter het toestel uitrolt. Met die zeer lage frequentie kan het toestel ook onderzeeboten onder water bereiken. Het toestel vliegt dan in rustige bochten om de kabel stabiel te houden.

Een week in de lucht

Dankzij bijtanken in de lucht kan de E-4B volgens neo een week in de lucht blijven. Daarna raakt de smering van de motoren op. Veel systemen zijn beschermd tegen elektromagnetische pulsen: de ramen hebben gaas en de meeste bedieningsorganen zijn nog analoog. Er zijn vier E-4B's bij de Air Force en zestien E-6 Mercury's bij de Navy met deels vergelijkbare taken.