Een dag bij de technische dienst op De Kooy

In de laatste aflevering van dit seizoen van Dumpert Filmt Je Werkplek lopen Gina en René een dag mee met Maarten. Hij werkt bij de technische dienst van Defensie op Vliegkamp De Kooy in Den Helder, waar de NH90-helikopters in de hangar staan voor onderhoud. Maarten begint met een rondgang van de neus naar de staart. De grijze kleur is bewust gekozen: hoog in de lucht valt een grijze helikopter minder op dan een zwarte. Voorin zit een infraroodcamera die zichzelf kan draaien om de lens te beschermen tegen zout water en die bij het inschakelen eerst koelt, zodat je er heel ver mee kunt kijken. Verder laat hij de flotation bags zien, ballonnen die met sensoren automatisch opblazen als het toestel in het water terechtkomt, zodat het blijft drijven, en de fast rope beam waaraan een touw komt waarlangs bijvoorbeeld mariniers kunnen afdalen.

Bewapening, flight recorder en vouwen

Volgens Maarten kan de NH90 een MAG of een M3M meenemen, een wapen in kaliber .50, en met heavy store carriers ook torpedo's. Achter een zwart paneel zit de flight recorder, die alle vluchtdata opslaat, na een crash een signaal uitzendt zodat hij gevonden kan worden en daarna voor het onderzoek wordt uitgelezen. Over een paar andere onderdelen en antennes zegt hij niets. De helikopter kan ook gevouwen worden: de mainrotorbladen gaan naar achteren en de staart klapt om. Aan boord van een schip is weinig ruimte, en zo past het toestel wel naar binnen.

Onderhoud: blokinspecties en basisonderhoud

In deze hangar staan vier helikopters op een rij, de vliegende toestellen staan in de stallingsboxen erachter. Op De Kooy gebeuren de blokinspecties en het kleinere faseonderhoud. Die inspecties gaan op vlieguren, op cycles, waarbij landingsgestel omhoog en weer omlaag één cycle is, en op kalenderdagen. Voor groot onderhoud gaan de toestellen naar Woensdrecht, waar ze helemaal uit elkaar gaan en weer worden opgebouwd. In Italië worden ze geproduceerd en opgeleverd, en ook daar gebeurt groot onderhoud. Een kleine onderhoudsbeurt duurt soms twee weken. Maarten legt uit dat de motoren een gearbox aandrijven, die op zijn beurt pompen, alternators en de rotor aandrijft. Na een groot onderhoudsblok verandert de gewichtsverdeling door de nieuwe onderdelen. Dan halen ze de trillingen uit de mainrotor en de staartrotor, want hoe meer trillingen, hoe meer onderhoud er later bij komt.

Een rotorblad van 112 kilo eraf

Dan gaan Gina en René zelf aan de slag. Het rotorblad weegt volgens Maarten 112 kilo en hangt aan de bovenloopkraan, die 1.000 kilo kan tillen. Eerst gaat de connector los, daarna de borgmiddelen: borgdraad en splitpennen. Maarten haalt de borgdraad het liefst in één stuk eruit. Knip je hem in vier stukken, dan heb je vier keer de kans dat een stukje wegspringt of ergens tussen valt; één groot stuk zie je meteen liggen. Daarna gaan de moeren los en zoeken ze met de kraan het punt waarop er geen spanning meer op de bouten staat, zodat de pennen eruit kunnen. Na ongeveer twee uur is het blad eraf. Volgens Maarten kan het sneller, maar gaat het erom dat het veilig en goed gebeurt. Alles wat eraf komt krijgt een label met het toesteltype NH90, het partnummer en het serienummer, zodat onderdelen van verschillende toestellen niet door elkaar raken.

Van MBO-opleiding tot typetraining

Maarten deed MBO 4 luchtvaarttechniek en haalde daarna zijn Part-66-certificaten, de papieren die je als onderhoudstechnicus in de luchtvaart nodig hebt. Daarna volgde de typetraining voor de NH90, waarin je alles over deze helikopter leert. Het liefst staat hij de hele dag met een steeksleutel in zijn handen, maar ook het werk aan boord vindt hij fantastisch. Met het schip was hij onder meer in het Caribisch gebied, bij Curaçao, deed hij noodhulp op Haïti en bezocht hij volgens eigen zeggen zo'n zestien landen.

Marshallen op het platform

Aan het eind gaat er een NH90 de lucht in. Gina en René krijgen gehoorbescherming en een geel hesje en moeten steeds achter Maarten blijven, wat er ook gebeurt. Maarten doet het marshallen: de bemanning geeft vanuit de cockpit een teken, hij controleert of starten veilig kan, en dan gaat eerst de ene motor aan en daarna de andere voordat de helikopter wegrijdt. Aan boord van een schip doet een vliegdekofficier dit werk, op De Kooy doet de technische dienst het zelf.