In de Verenigde Staten hebben passagiers van Frontier Airlines op dinsdagavond 6 oktober na aankomst in Atlanta vastgezeten in het toestel, omdat de vliegtuigslurf niet meer goed op de cabinedeur aansloot. Een video van dertien seconden, waarop een steward een vrouw bij de voorste deur tegenhoudt, ging daarna rond op sociale media en kwam via onder meer HLN ook in België terecht. Frontier zegt dat volledig uitstappen pas weer mogelijk was nadat technici de slurf hadden hersteld, en biedt excuses aan voor het ongemak.

Wat er gebeurde

Het ging om vlucht 2052 van New Orleans naar Hartsfield-Jackson Atlanta International Airport. Volgens de reisnieuwssite Paddle Your Own Kanoo werd die uitgevoerd met de Airbus A321 met registratie N670FR, volgens het Amerikaanse luchtvaartuigregister een A321-271NX, een A321neo. Het toestel vertrok rond 17.37 uur lokale tijd uit New Orleans en landde rond 19.38 uur in Atlanta, ongeveer twintig minuten eerder dan gepland. Aan de gate waren de eerste passagiers al aan het uitstappen toen er volgens Frontier een mechanisch probleem optrad, waardoor de slurf niet meer goed tegen de cabinedeur stond. Daarna kon niemand meer uitstappen tot technici het probleem hadden verholpen.

Frontier verklaarde tegenover onder meer TMZ dat "a mechanical issue caused the jet bridge to become misaligned with the cabin door, thus precluding a full deplaning until maintenance personnel could address the issue." Volgens de maatschappij werden de passagiers via omroepberichten op de hoogte gehouden en ging het uitstappen verder zodra de slurf was hersteld en opnieuw was aangesloten. Dat duurde volgens Frontier 27 minuten. "We sincerely apologize for the inconvenience and discomfort that arose during this process", aldus de maatschappij, die tegenover TMZ zei nog meer informatie te verzamelen.

Wat de video laat zien

De video werd op TikTok gezet door het account @tavi.dinero, van iemand die aan boord zat. In de schemerige cabine roept een vrouw in een grijze hoodie bij de gesloten voorste deur "Open the door!". Een steward slaat zijn armen om haar heen en duwt haar terug. Een andere passagier roept daarop: "Don't put your hands on her!" Het gaat niet om oude beelden die opnieuw rondgaan: Frontier bevestigt het slurfprobleem op vlucht 2052 van 6 oktober, en de video verscheen een dag later op TikTok.

Volgens de maker van de video probeerde de vrouw niet zomaar de deur te forceren. "That girl is panicking bc her mother was unresponsive for 5-8 mins and they STILL DIDN'T OPEN THE DOOR", luidt een van de berichten van de maker. Volgens de maker probeerde de vrouw op de deur te bonken om de aandacht te trekken van een medewerker aan de andere kant, niet om hem te openen, schrijft Paddle Your Own Kanoo. De maker schreef ook dat na dertig minuten zonder lucht, water of licht een vrouw begon te hyperventileren en flauwviel. Frontier heeft die beschrijving niet bevestigd en ze is niet onafhankelijk gecontroleerd.

Over de duur lopen de lezingen uiteen. Volgens een bijschrift bij de video, dat TMZ citeert, zaten passagiers een uur zonder lucht; tegen Paddle Your Own Kanoo schreef de maker "We were landed for 35/50 mins". Frontier houdt het op 27 minuten voor het herstel van de slurf. HLN spreekt in zijn videobericht van ongeveer een uur.

Welke regels gelden als je aan boord vastzit

In de Verenigde Staten gelden voor wachten aan boord de regels voor tarmac delays van het ministerie van Transport. Een tarmac delay is volgens 14 CFR 259.3 de periode waarin een toestel met passagiers aan de grond staat en zij niet kunnen uitstappen. Bij binnenlandse vluchten moeten Amerikaanse maatschappijen passagiers vóór drie uur de kans geven om uit te stappen, tenzij de gezagvoerder bepaalt dat dat de veiligheid in gevaar brengt. Uiterlijk na twee uur moeten er voldoende eten en drinkwater zijn, een werkend toilet en zo nodig medische hulp moeten er de hele tijd zijn, en zodra de wachttijd langer duurt dan dertig minuten moeten passagiers horen hoe het ervoor staat. De wachttijd op vlucht 2052 bleef volgens alle lezingen ruim onder de grens van twee uur; Frontier zegt dat er omroepberichten waren.

Voor vluchten binnen, vanuit of naar Europa geldt de Europese verordening 261/2004, beter bekend als EU261. Die is op deze binnenlandse Amerikaanse vlucht niet van toepassing: de Europese passagiersrechten gelden voor vluchten binnen de EU, voor vluchten die vanuit de EU vertrekken en voor vluchten naar de EU met een Europese maatschappij. Wie onder EU261 valt en met drie uur of meer vertraging op de eindbestemming aankomt, heeft recht op compensatie, tenzij de vertraging door buitengewone omstandigheden kwam. Belangrijk bij vastzitten na de landing: het Europese Hof van Justitie besliste in 2014 in de zaak Germanwings (C-452/13) dat de werkelijke aankomsttijd het moment is waarop ten minste één deur van het toestel opengaat, in de veronderstelling dat passagiers dan mogen uitstappen. Wachten aan boord na de landing telt dus mee voor de vertraging, tot het moment dat er een deur opengaat om uit te stappen.

Wat cabinepersoneel wel en niet mag

Wie aan boord van een Amerikaans lijntoestel bemanningsleden bij hun werk hindert, overtreedt FAA-regel 14 CFR 121.580: "No person may assault, threaten, intimidate, or interfere with a crewmember in the performance of the crewmember's duties". De federale strafbepaling 49 U.S.C. 46504, met maximaal twintig jaar cel voor wie bemanningsleden door aanvallen of intimidatie hindert, geldt voor een toestel "in flight": vanaf het sluiten van de deuren tot er een deur opengaat om passagiers te laten uitstappen. Bij deze vlucht was het uitstappen al begonnen, en geen enkele bron meldt dat de vrouw van een strafbaar feit wordt beschuldigd. De FAA hanteert volgens haar eigen website een zerotolerancebeleid en kan per overtreding een boete van maximaal 43.658 dollar voorstellen. Ook het Europese agentschap EASA noemt in zijn campagne Not on my flight het niet opvolgen van instructies van de bemanning uitdrukkelijk als onhandelbaar gedrag.

Bemanningsleden mogen ingrijpen als de veiligheid dat vraagt, maar binnen grenzen. Het internationale Verdrag van Tokio uit 1963 geeft de gezagvoerder de bevoegdheid om "reasonable measures including restraint" op te leggen als dat nodig is voor de veiligheid van het toestel of de mensen aan boord. Bemanningsleden en passagiers mogen volgens het verdrag ook zonder toestemming redelijke voorzorgsmaatregelen nemen als dat onmiddellijk nodig is voor die veiligheid. Het verdrag rekent een toestel daarvoor als "in flight" vanaf het sluiten van alle buitendeuren tot er een deur opengaat om uit te stappen. Op deze vlucht was dat uitstappen al begonnen, en de bevoegdheden uit het verdrag gelden bovendien niet voor een vlucht die volledig binnen het land van registratie blijft, zoals deze binnenlandse vlucht van een Amerikaans toestel. Of het optreden van de steward in dit geval passend was, is niet publiek beoordeeld.

Meer achtergrond staat in onze antwoorden over de bevoegdheden van cabin crew bij een verstorende passagier, over je rechten onder EU261 bij meer dan drie uur vertraging en over hoe je steward wordt.