Een Boeing 777 van KLM die vrijdag op weg was van Amsterdam naar Panama-Stad, heeft zijn bestemming niet gehaald. Door een zware aardbeving in Panama werden alle vluchten op de luchthaven Tocumen in Panama-Stad uit voorzorg stilgelegd. Vlucht KL757 week daarop uit naar Curaçao. Omdat er op het eiland niet genoeg hotelcapaciteit was voor alle passagiers, vloog het toestel na een tussenstop door naar San José, de hoofdstad van Costa Rica. Dat heeft een woordvoerder van KLM bevestigd tegenover het ANP en Curaçao.nu.

Wat er gebeurde

KL757 vertrok vrijdag van Schiphol en zou volgens het AD om 16.50 uur lokale tijd (23.50 uur Nederlandse tijd) landen op Tocumen International Airport in Panama-Stad. Volgens FlightAware steeg het toestel om 13.59 uur Nederlandse tijd op. Terwijl de vlucht boven de Atlantische Oceaan was, werd Panama getroffen door een aardbeving met een kracht van 7,7. Tocumen sloot daarop beide banen en evacueerde passagiers en personeel.

Boven de Caribische Zee boog KL757 af naar Curaçao International Airport, waar het toestel volgens FlightAware om 22.57 uur Nederlandse tijd landde (16.57 uur lokale tijd). Volgens Curaçao.nu was het eerst de bedoeling de passagiers op het eiland op te vangen; de stationmanager van KLM liet de nieuwssite weten dat de maatschappij voor de reizigers zou zorgen. Vanwege een tekort aan hotelcapaciteit besloot KLM het toestel toch door te laten vliegen naar San José. Het vertrok om 01.42 uur Nederlandse tijd van Curaçao en landde om 03.52 uur (19.52 uur lokale tijd) op Juan Santamaría International Airport bij San José.

Voor veel passagiers was San José al de eindbestemming. Zij zouden vanaf Panama-Stad doorvliegen naar de Costa Ricaanse hoofdstad, liet de woordvoerder van KLM weten. Voor de passagiers die naar Panama moesten, is een overnachting in San José geregeld. Zij worden volgens KLM zo snel mogelijk omgeboekt op vluchten naar Panama-Stad. Hoeveel passagiers aan boord waren en hoeveel van hen in Panama moesten zijn, heeft KLM niet bekendgemaakt.

Welk toestel het was

Het toestel was volgens openbare ADS-B-gegevens van het netwerk adsb.lol de Boeing 777-300ER PH-BVK, dezelfde registratie die Up in the Sky noemt. KLM heeft de registratie in de berichtgeving niet genoemd. Waarom KLM voor Curaçao koos en waarom het toestel later niet alsnog naar Panama-Stad vloog, heeft de maatschappij niet toegelicht.

Aardbeving en gesloten luchthaven

De aardbeving vond vrijdag plaats om 12.56 uur lokale tijd (19.56 uur Nederlandse tijd). Volgens het Amerikaanse geologische instituut USGS had de beving een kracht van 7,7. Het epicentrum lag op het schiereiland Azuero in het zuiden van het land. Het geowetenschappelijk instituut van de Universiteit van Panama kwam volgens Curaçao.nu uit op 7,2. Later volgden volgens de USGS nog zware naschokken, waaronder een beving van 6,6.

Tocumen is de grootste luchthaven van Panama en de thuisbasis van Copa Airlines. Volgens de luchthaven werden de terminal en de administratieve ruimtes uit voorzorg ontruimd en zouden de vluchten pas worden hervat nadat de veiligheid van de terminal en de verkeerstoren was gecontroleerd. Later op vrijdag ging de luchthaven weer open. Volgens een verklaring van Tocumen, die de Panamese zender TVN publiceerde, waren de banen, taxibanen, gebouwen en verkeerstoren geïnspecteerd en waren er geen gebreken die het hervatten van de vluchten in de weg stonden.

Ook andere vluchten naar Panama-Stad moesten uitwijken. Volgens The Tico Times meldde de Panamese luchtvaartautoriteit dat vluchten naar Panama-Stad uitweken naar Cartagena en Barranquilla in Colombia. AERIS, de exploitant van de luchthaven van San José, verwachtte volgens de krant zeven uitgeweken vluchten uit Panama te ontvangen.

Waarom een vlucht uitwijkt

Als de luchthaven van bestemming dichtgaat, moet een vlucht ergens anders landen. Welke luchthaven dat wordt, hangt onder meer af van de resterende brandstof, het weer en van de vraag of een luchthaven het toestel en zijn passagiers kan verwerken. Voor een groot toestel als de 777 zijn niet alle luchthavens geschikt, en een internationale vlucht moet ergens landen waar passagiers de grens over kunnen. Ook de opvang telt mee: in dit geval waren er volgens KLM op Curaçao niet genoeg hotelkamers.

Wat passagiers kunnen verwachten

Omdat KL757 vanaf Schiphol vertrok, gelden voor deze vlucht de Europese passagiersrechten uit verordening 261/2004. Bij een annulering of een lange vertraging verplicht die verordening een maatschappij om passagiers te verzorgen, met maaltijden en verfrissingen en zo nodig een hotel en vervoer daarnaartoe. Bij een annulering hebben passagiers ook recht op een andere vlucht naar hun eindbestemming of op terugbetaling van het ticket. Volgens het Hof van Justitie van de Europese Unie geldt die zorgplicht ook als de verstoring het gevolg is van buitengewone omstandigheden, zoals bleek in de zaak over de aswolk van de IJslandse vulkaan Eyjafjallajökull in 2010.

Voor compensatie in geld ligt dat anders. Een maatschappij hoeft die volgens de verordening niet te betalen als de verstoring het gevolg is van buitengewone omstandigheden die ook met alle redelijke maatregelen niet te voorkomen waren. Of dat hier zo is, staat niet in de berichtgeving; KLM heeft zich er niet over uitgesproken.

Meer op Airwork

Wie er beslist over een uitwijklanding, lees je in wie beslist of een vlucht uitwijkt en wie beslist waar een vlucht naartoe uitwijkt bij een gesloten luchthaven. Waarom niet elke luchthaven geschikt is, staat in waarom een luchthaven niet zomaar elk type toestel kan aannemen en waarom grenscontrole telt bij een uitwijkhaven. Over de rechten van passagiers gaan de zorgplicht bij een uitwijklanding en wanneer iets een buitengewone omstandigheid is.

Airwork werkt dit artikel bij als er meer bekend wordt over de verdere reis van de passagiers. Al het nieuws over veiligheid en incidenten staat op één plek.