Update 9 oktober, 08.49 uur: de helikopter was volgens NH Nieuws onderweg van Texel naar Heiloo. Het toestel staat nog in het weiland; technici van Heli Holland bekijken vrijdag hoe ze het daar weg kunnen krijgen. Ook ooggetuigen en de directeur van het bedrijf komen aan het woord.

Een helikopter van Heli Holland heeft donderdagmiddag een noodlanding gemaakt in een weiland bij de Zwarteweg in Callantsoog, tussen Julianadorp en Groote Keeten. De helikopter was volgens NH Nieuws onderweg van Texel naar Heiloo. Volgens het bedrijf ging het om een voorzorgslanding na problemen met de motor. Geen van de vijf inzittenden raakte gewond. Omdat omstanders rook zagen en eerst werd gedacht aan een crash, rukten de hulpdiensten groot uit. De Dienst Luchtvaart van de politie onderzoekt wat er met het toestel aan de hand was.

Wat er gebeurde

De hulpdiensten kregen rond 15.49 uur een melding van een mogelijk luchtvaartongeval. Mensen gaven aan zwarte rookwolken te zien, zei een woordvoerder van de veiligheidsregio tegen NH Nieuws. "Zo kwam de melding bij ons binnen. Daarom gingen we uit van een crash." Volgens het AD zagen omstanders een helikopter naar beneden komen en rook uit het toestel komen.

Ter plaatse bleek de piloot het toestel zelf veilig aan de grond te hebben gezet. Volgens het ANP maakte de helikopter de landing omdat er iets aan de motor gehoord zou zijn. "Iedereen is oké, de kist is oké, de mensen zijn oké", zei de directeur van Heli Holland tegen het persbureau. Tegenover NH Nieuws zei de directeur dat er geen schade is en dat niemand gewond is geraakt. Een woordvoerder van het bedrijf vertelde het AD dat de inzittenden werden opgevangen bij een boer, waar ze koffie dronken, en dat een andere helikopter onderweg was om hen op te halen.

Tegenover NH Nieuws legde directeur René van der Haring van Heli Holland vrijdag uit wat er gebeurde: "Er was niks aan de hand. De piloot hoorde iets aan de motor en maakte een voorzorgslanding. Er is niemand gewond geraakt en de helikopter heeft geen schade." Volgens NH Nieuws was hij niet blij met de grote inzet van de hulpdiensten.

Groot alarm

Omdat de eerste meldingen op een neergestorte helikopter wezen, schaalden de hulpdiensten direct op. "We namen het zekere voor het onzekere en hebben daarom groots opgeschaald", zei een woordvoerder van de brandweer tegen het AD. Volgens het AD kwamen vier ambulances en zes brandweerwagens naar het gebied. Brandweereenheden uit Den Helder, Schagen en Alkmaar rukten uit, meldt Rodi. Er werden twee traumahelikopters gealarmeerd: een daarvan kwam ter plaatse, de andere kon onderweg terugkeren. Het incident werd opgeschaald naar GRIP 1, een coördinatieniveau waarbij de hulpdiensten ter plaatse samenwerken onder één leiding.

Wat omstanders zagen

Een man die aan het weiland woont en daar een restaurant heeft, stond te koken toen hij zwaailichten zag en sirenes hoorde, vertelde hij aan NH Nieuws. "Ik deed de deur open om te kijken, omdat het zó hard was. Ik zag drie brandweerwagens, vier ambulances en een hele grote spuitwagen van de marine. Zo druk hebben we het nog nooit gehad hier." Pas toen hij ging kijken, zag hij de helikopter in het weiland staan. "Ik heb de piloot ook gezien en er was niks met hem en de andere passagiers aan de hand."

Een andere getuige zei tegen NH Nieuws: "Er was heel veel brandweer. Het zag helemaal blauw. Raar gezicht, dat zie je niet elke dag hier." Hij verbaasde zich er ook over hoe snel de hulpdiensten weer weg waren.

Wat er met de helikopter gebeurt

De omgeving werd donderdag ruim afgezet voor onderzoek, berging en hulpverlening, en de Zwarteweg werd deels afgesloten. Vrijdagochtend stond de helikopter volgens NH Nieuws nog in het weiland. Technici van Heli Holland gaan volgens Van der Haring vrijdag kijken hoe ze het toestel daar weg kunnen krijgen.

Welke helikopter het was

Heli Holland, de eigenaar, en de politie hebben de registratie van de helikopter niet bekendgemaakt. Op de foto's van de landingsplek is een rood-witte helikopter van het type Bell 206 te zien. Heli Holland heeft volgens de eigen website zowel de Bell 206 JetRanger als de langere Bell 206 LongRanger in de vloot.

Openbare vluchtgegevens wijzen op een van die toestellen. De Bell 206B JetRanger II PH-HWH van Heli Holland werd donderdagmiddag tussen 15.37 en 15.40 uur gevolgd langs de kust ten westen van Den Helder, in zuidelijke richting. De laatste positie, om 15.40 uur, lag op minder dan een kilometer van de Zwarteweg, op ongeveer 1.500 voet hoogte en dalend. Daarna ving het netwerk geen posities meer op. Dat de PH-HWH het toestel in het weiland is, heeft Heli Holland niet bevestigd.

Wat de vluchtgegevens wel en niet laten zien

De posities op de kaart komen niet uit het toestel zelf. Het netwerk ving van deze helikopter geen ADS-B-posities op, alleen de gewone transpondersignalen. Ontvangers op de grond bepalen de positie dan door te meten wanneer zo'n signaal bij verschillende antennes aankomt. Die techniek heet multilateratie, of MLAT. Ze is minder nauwkeurig dan een gewone ADS-B-positie en geeft geen snelheid en koers door. Bij lage hoogte valt een toestel bovendien vaak buiten het bereik van de ontvangers. Dat er na 15.40 uur geen posities meer zijn, zegt dus niets over het precieze moment van de landing.

Volgens dezelfde gegevens vloog de PH-HWH donderdagochtend vanuit de omgeving van Lelystad Airport, waar Heli Holland een vestiging heeft, naar de kop van Noord-Holland. Volgens NH Nieuws was de helikopter 's middags onderweg van Texel naar Heiloo. Dat past bij de route op de kaart: het toestel vloog vanaf de kant van Texel langs de kust naar het zuiden. Het doel van de vlucht is niet bekendgemaakt.

Onderzoek naar de oorzaak

De Dienst Luchtvaart van de politie gaat onderzoek doen naar de oorzaak van de technische storing. Volgens het AD bevestigde de politie dat het om een voorzorgslanding ging en dat er geen gewonden zijn. Volgens de directeur hoorde de piloot iets aan de motor. Wat er precies met de motor aan de hand was en waardoor omstanders rook zagen, is nog niet bekend.

Een voorzorgslanding is een landing buiten een vliegveld die een piloot maakt terwijl het toestel nog bestuurbaar is, omdat doorvliegen een groter risico zou zijn. Een helikopter kan daarvoor een weiland of andere open plek gebruiken. De Bell 206B JetRanger is een lichte helikopter met één turbinemotor en plaats voor de piloot en vier passagiers.

Over Heli Holland

Heli Holland bestaat sinds 1976 en voert zakelijke vluchten, rondvluchten en onderhoud uit en leidt helikopterpiloten op. Het bedrijf heeft volgens de eigen website vestigingen in Emmer-Compascuum, op Lelystad Airport en in Den Helder. Meer over de opleidingen en de vloot lees je op de pagina van Heli Holland op Airwork.

Airwork werkt dit artikel bij zodra er meer bekend is over de oorzaak. Eerdere incidenten en de uitkomsten van onderzoeken vind je in het overzicht van luchtvaartongevallen. Al het nieuws over veiligheid en incidenten staat op één plek.