Wie deze herfst met easyJet naar Portugal vliegt, moet rekening houden met geschrapte vluchten. Het cabinepersoneel van de Portugese vestiging van de maatschappij heeft twee stakingsperiodes aangekondigd: van 2 tot en met 6 oktober en van 19 tot en met 23 december 2026. Omdat de acties de bases Lissabon, Porto en Faro treffen, kunnen ook verbindingen tussen die steden en Schiphol of Eindhoven uitvallen, zo meldt het Engelstalige expatplatform IamExpat.

Wat is er aan de hand?

De staking is uitgeroepen door SNPVAC, de Portugese vakbond voor vliegend personeel in de burgerluchtvaart. Leden stemden op 17 september tijdens een extra algemene vergadering unaniem in met de acties, volgens het Portugese persbureau Lusa met 188 stemmen voor. De actie geldt voor stewards en stewardessen in dienst van de Portugese vestiging van easyJet, niet voor piloten.

De vakbond zegt dat de arbeidsomstandigheden van het cabinepersoneel in Portugal steeds verder achteruitgaan en dat easyJet weinig heeft gedaan met eerdere signalen. Als concrete punten noemt SNPVAC het gebrek aan stabiele roosters, een ongelijke behandeling ten opzichte van piloten bij vergoedingen uit het bedrijfsakkoord en druk om extra uren te maken. Volgens de bond liggen de salarissen ook lager dan bij andere maatschappijen in Portugal en lager dan bij easyJet in andere landen. Een eerdere staking van het Portugese cabinepersoneel vond plaats op 3 juni.

easyJet heeft inhoudelijk nog niet op die punten gereageerd. De maatschappij bevestigde tegenover Portugese media dat de stakingen zijn aangekondigd en liet weten dat over minimumdiensten later zou worden onderhandeld.

Welke dagen en welke vluchten?

De Portugese overheid heeft op 25 september in een officieel besluit vastgelegd dat het cabinepersoneel staakt op 2, 3, 4, 5 en 6 oktober en op 19, 20, 21, 22 en 23 december. Het ministerie verplicht easyJet en de vakbond daarbij tot minimumdiensten. Het gaat om een beperkt aantal dagelijkse retourvluchten naar onder meer Madeira en Porto Santo, Genève, Bazel, Zürich, Londen, Luxemburg en een aantal Franse steden. In december komen daar vluchten naar Kaapverdië bij, omdat de overheid rond kerst extra drukte verwacht van families en Portugezen die uit het buitenland terugkeren. Verbindingen met Nederland staan niet op de lijst van minimumdiensten.

SNPVAC schat dat in de oktoberperiode ongeveer 500 geplande vluchten geraakt worden. Voor december durft de bond nog geen aantal te noemen, maar verwacht hij er door de kerstdrukte flink meer. Welke vluchten precies vervallen, maakt easyJet zelf bekend.

Pilotenstaking in Frankrijk ingetrokken

Naast de Portugese acties dreigde ook een staking van easyJet-piloten in Frankrijk op 1 en 2 oktober, die volgens IamExpat vluchten tussen Nederland en onder meer Parijs, Lyon, Nice, Nantes en Bordeaux kon raken. Die gaat niet door. De Franse pilotenbond SNPL heeft op 25 september laten weten dat het overleg met de directie van easyJet France tot een akkoord heeft geleid. De bond heeft de stakingsaanzegging daarom ingetrokken. De piloten van easyJet France moeten nog over het akkoord stemmen. De onvrede ging vooral over roosters die vaak op korte termijn worden gewijzigd; de bond wilde stabielere planningen en een betere balans tussen werk en privé. Eerder aangekondigde actiedagen in september waren al uitgesteld.

Wat kun je doen als passagier?

Heb je een easyJet-vlucht van of naar Lissabon, Porto of Faro op een van de stakingsdagen? Houd dan je boeking en je mail goed in de gaten. Volgens IamExpat informeert easyJet getroffen reizigers per e-mail, sms of via de app. Zorg dat je contactgegevens in je boeking kloppen en ga niet op de bonnefooi naar het vliegveld als je vlucht is geschrapt.

Wordt je vlucht geannuleerd, dan geldt de Europese verordening 261/2004. Je mag dan kiezen tussen een andere vlucht naar je bestemming bij de eerste gelegenheid, een vlucht op een later moment dat jou uitkomt, of je geld terug. Moet je wachten, dan heeft de maatschappij een zorgplicht: eten en drinken in redelijke hoeveelheden, twee telefoongesprekken of e-mails en zo nodig een hotelovernachting met vervoer ernaartoe. Maak je zelf redelijke kosten, bewaar dan de bonnetjes, want de maatschappij hoort die te vergoeden.

Daarnaast kun je recht hebben op een financiële compensatie. Een staking van eigen personeel geldt niet als buitengewone omstandigheid. Dat oordeelde het Hof van Justitie van de Europese Unie op 23 maart 2021 in de zaak Airhelp tegen SAS (C-28/20), over een staking van SAS-piloten. Ook de Rijksoverheid noemt een staking van eigen personeel uitdrukkelijk als situatie waarin compensatie mogelijk is. Dat is anders bij bijvoorbeeld een staking van luchtverkeersleiders of grondpersoneel op een luchthaven.

Vluchten tussen Nederland en Lissabon, Porto of Faro zijn allemaal langer dan 1.500 kilometer. Als je recht hebt op compensatie, gaat het daarom om 400 euro per persoon. Er gelden wel voorwaarden. Hoor je meer dan twee weken van tevoren dat je vlucht vervalt, dan heb je geen recht op compensatie. Bij een kortere termijn kan het bedrag lager uitvallen of vervallen als de maatschappij je een vervangende vlucht aanbiedt die niet veel eerder vertrekt of later aankomt dan je oorspronkelijke vlucht. Het recht op omboeken of geld terug blijft altijd bestaan.

Een claim dien je in bij easyJet zelf. De ILT-Luchtvaartautoriteit ziet in Nederland toe op de naleving van passagiersrechten, maar behandelt geen individuele compensatieverzoeken. Krijg je een terugbetaling niet, dan kun je volgens de Rijksoverheid binnen twee jaar na de vluchtdatum naar de kantonrechter.

Wat betekent dit voor bemanningen?

De acties gaan over cabinepersoneel dat in dienst is van de Portugese vestiging van easyJet en, in het geval van de ingetrokken Franse staking, over piloten van easyJet France. Uit de beschikbare informatie blijkt niet dat bemanningsleden die vanuit Nederland werken bij het conflict betrokken zijn. Wie zich als piloot oriënteert op easyJet, vindt meer over de maatschappij als werkgever in Wat is easyJet als werkgever voor piloten?, over het selectietraject in Hoe verloopt de sollicitatie als piloot bij easyJet? en een vergelijking in easyJet of Transavia: wat is het verschil?. Actuele functies staan bij de pilotenvacatures.