Air France AF4590: ongeval (La Patte d'Oie, Gonesse, nabij luchthaven Parijs Charles de Gaulle, 2000)

Wat gebeurde er

Air France-vlucht 4590, een Concorde met 109 inzittenden op een chartervlucht van Parijs naar New York, verongelukte op 25 juli 2000 kort na de start van Charles de Gaulle. Tijdens de startaanloop reed een band over een metalen strip die een DC-10 van Continental Airlines vijf minuten eerder had verloren; stukken band beschadigden brandstoftank 5 en de lekkende brandstof vatte vlam. Twee motoren verloren stuwkracht en het landingsgestel kon niet worden ingetrokken, waardoor het toestel niet kon stijgen of versnellen. Ongeveer een minuut na het loskomen stortte het neer op een hotel in Gonesse; alle inzittenden en vier mensen op de grond kwamen om.

Oorzaak en analyse

Volgens het BEA: het met hoge snelheid overrijden van een onderdeel dat een vijf minuten eerder gestart toestel had verloren, waardoor een band werd vernield; het losscheuren van een groot stuk van tank 5 door de overdracht van de energie van een inslaand stuk band; en het ontbranden van de lekkende brandstof door een elektrische boog in de landingsgestelruimte of contact met hete motordelen, met een grote brand en stuwkrachtverlies op motor 2 en daarna motor 1.

Eindrapport · BEA (Bureau d'Enquêtes et d'Analyses pour la sécurité de l'aviation civile) · 16 januari 2002 · Accident on 25 July 2000 at La Patte d'Oie in Gonesse (95) to the Concorde registered F-BTSC operated by Air France →

Bijdragende factoren

•Het landingsgestel kon niet worden ingetrokken, wat waarschijnlijk bijdroeg aan het in stand blijven van de vlam tijdens de hele vlucht.
•De slijtstrip op de DC-10 van Continental Airlines was niet volgens de procedures van de fabrikant gemaakt en aangebracht.
•Concordebanden waren kwetsbaar voor losse voorwerpen; eerdere bandklappers hadden al tot tankschade geleid, maar nooit tot brand.
•Door brand en stuwkrachtverlies zat het toestel in een configuratie waarin stijgen of versnellen onmogelijk was.

Betekenis voor de luchtvaartveiligheid

Het ongeluk liet zien dat een losliggend voorwerp op de baan via een bandklapper tot een catastrofale tankbreuk en brand kan leiden; het leidde tot ingrijpende aanpassingen aan de Concorde en tot meer aandacht voor de preventie en detectie van losse voorwerpen (FOD) op banen. Het was het enige dodelijke ongeluk met de Concorde en droeg bij aan de uitfasering van het toestel in 2003.

Wat er daarna veranderde

•Schorsing van de luchtwaardigheidsbewijzen van alle Concordes door DGAC en CAA vanaf augustus 2000. (BEA (Bureau d'Enquêtes et d'Analyses pour la sécurité de l'aviation civile))
•Flexibele voeringen in tanks 1, 4, 5, 6, 7 en 8 (volgens de FAA van Kevlar), om de uitstroom van brandstof bij tankschade te beperken. (Federal Aviation Administration (FAA))
•Versterkte elektrische bekabeling in de ruimtes van het hoofdlandingsgestel. (BEA (Bureau d'Enquêtes et d'Analyses pour la sécurité de l'aviation civile))
•Michelin Near Zero Growth (NZG)-banden die bij schade in kleinere stukken uiteenvallen, plus een aangepaste anti-skidcomputer. (Federal Aviation Administration (FAA))
•Aangepaste vorm van de waterdeflector, verbod op vluchtige brandstoffen en een hogere minimale brandstofhoeveelheid voor een doorstart. (BEA (Bureau d'Enquêtes et d'Analyses pour la sécurité de l'aviation civile))
•Terugkeer van de Concorde in dienst op 7 november 2001, gevolgd door definitieve uitfasering in 2003 (Air France 31 mei, British Airways 24 oktober). (Wikipedia)
•Luchtwaardigheidsbewijzen van de Concorde schorsen tot het risico van bandvernieling voldoende is beheerst (BEA en AAIB, 16 augustus 2000). (aanbeveling BEA/AAIB 4.1)
•Autoriteiten, fabrikanten en operators versterken de analyse van systeemwerking en voorvallen bij de Concorde. (aanbeveling BEA 4.2.1)
•Air France laat de noodprocedures in haar Operations Manual aansluiten op het Flight Manual. (aanbeveling BEA 4.2.2)
•Air France rust haar Concordes uit met recorders die motorparameters minstens elke seconde vastleggen. (aanbeveling BEA 4.2.3)
•De DGAC voert een audit uit van operatie en onderhoud van de Concorde bij Air France. (aanbeveling BEA 4.2.4)
•Strengere certificatie-eisen voor vliegtuigbanden onderzoeken. (aanbeveling BEA 4.3.1)
•Certificatie-eisen aanpassen aan de risico's van tankschade en ontbranding van brandstoflekken. (aanbeveling BEA 4.3.2)
•Programma's tegen losse voorwerpen op luchthavens snel invoeren; ICAO onderzoekt automatische detectie van voorwerpen op banen. (aanbeveling BEA 4.3.3)
•De FAA licht het onderhoud van Continental Airlines en haar buitenlandse onderaannemers door. (aanbeveling BEA 4.3.4)

Over Concorde-ramp

Wat gebeurde er met de Concorde van Air France in 2000? →

Bronnen

Accident on 25 July 2000 at La Patte d'Oie in Gonesse (95) to the Concorde registered F-BTSC operated by Air France (report translation f-sc000725a) → BEA (Bureau d'Enquêtes et d'Analyses pour la sécurité de l'aviation civile), 2002-01-16
Lessons Learned from Civil Aviation Accidents: Concorde F-BTSC, Air France Flight 4590 → Federal Aviation Administration (FAA), 2026
Continental 'responsible' for Concorde crash in 2000 → BBC News, 2010-12-06
Concorde crash: Continental Airlines killings verdict quashed → BBC News, 2012-11-29
Paris Court Finds Continental Responsible for Concorde Crash → Voice of America, 2010-12-06
French Concorde bids farewell → BBC News, 2003-05-31
Could Concorde ever fly again? No, says British Airways → BBC News, 2013-10-24
Air France Flight 4590 → Wikipedia, 2026
Concorde operational history → Wikipedia, 2026
https://en.wikipedia.org/wiki/2000_in_aviation →

Air France AF4590

Vergelijkbare ongevallen