Wat gebeurde er

Martinair-vlucht MP495, een DC-10 met 340 inzittenden van Amsterdam naar Faro, maakte op 21 december 1992 tijdens een naderende onweersbui en zware regenbuien een harde landing op baan 11 van Faro. Het rechter hoofdlandingsgestel brak, de rechtervleugel scheurde los, het toestel gleed van de baan, brak in twee delen en vloog in brand. Er kwamen 56 mensen om (2 bemanningsleden en 54 passagiers) en 106 inzittenden raakten zwaargewond. De Portugese en Nederlandse onderzoekers verschilden van mening over de rol van windshear, wat decennia later tot rechtszaken leidde.

Oorzaak en analyse

Het Portugese eindrapport (DGAC) noemt als waarschijnlijke oorzaken een hoge daalsnelheid in de laatste fase van de nadering met een landing op het rechterlandingsgestel, en zijwind boven de limieten van het toestel, die samen de structurele grenzen overschreden. De Nederlandse Raad voor de Luchtvaart stelde in zijn commentaar dat het ongeval werd ingeleid door een plotselinge, onverwachte windshear; dat standpunt werd niet in het eindrapport overgenomen.

Eindrapport · Direcção-Geral da Aviação Civil (DGAC), Portugal; commentaar Raad voor de Luchtvaart (NASB) en NTSB · 1 januari 1994 · Final Report on the Accident Occurring at Faro Airport, Portugal on 21 December 1992 (niet-officiële Engelse vertaling, Raad voor de Luchtvaart, november 1994) →

Wat er daarna veranderde

• •Procedures voor het gebruik van autothrottle (ATS) en CWS tijdens nadering en landing in slecht weer herzien. (aanbeveling DGAC Portugal 4.1)
• •Martinair herziet wanneer bij slecht weer of marginale omstandigheden de copiloot landingen en starts mag uitvoeren. (aanbeveling DGAC Portugal 4.2.1)
• •Martinair herziet de windsheartraining van bemanningen, vooral het herkennen van het verschijnsel. (aanbeveling DGAC Portugal 4.3)
• •Naderingslichtsysteem installeren op luchthaven Faro. (aanbeveling DGAC Portugal 4.4)
• •Alle meteo-informatie in de verkeerstoren registreren voor ongevalsonderzoek, en windsensoren van baan 11 volgens internationale regels plaatsen. (aanbeveling DGAC Portugal 4.6 en 4.9)
• •Toegangswegen voor de brandweer naar de baan en de noodplannen van nationale luchthavens verbeteren. (aanbeveling DGAC Portugal 4.13)

Bronnen

• Final Report on the Accident Occurring at Faro Airport, Portugal on 21 December 1992 (McDonnell Douglas DC-10-30F, Martinair Holland, PH-MBN), rapport nr. 22/Accid/GD1/92, met commentaar van NASB en NTSB als bijlage → Direcção-Geral da Aviação Civil (DGAC), Portugal; niet-officiële Engelse vertaling door de Raad voor de Luchtvaart, 1994
• Comments of the Kingdom of the Netherlands, by the Aviation Safety Board, on the Final Report of the Portuguese Government concerning the Aircraft Accident with Martinair Flight MP495 (bijlage bij het eindrapport) → Raad voor de Luchtvaart (Netherlands Aviation Safety Board), 1994-09-06
• ECLI:NL:RBDHA:2020:4, vonnis van 8 januari 2020 (C/09/434236 / HA ZA 13-17): Staat aansprakelijk voor schade vliegramp Faro → Rechtbank Den Haag, 2020-01-08
• Decisive conclusions airworthiness of landing gear PH-MBN, aircraft accident Faro (1992) → Onderzoeksraad voor Veiligheid, 2021-11-18
• Vliegramp bij Faro → Wikipedia (Nederlands), 2026
• Martinair Flight 495 → Wikipedia, 2026
• https://en.wikipedia.org/wiki/1992_in_aviation →