Turkish Airlines 1951: cockpit van Boeing 737 bij Schiphol
De video gaat over de neerstorting van TK 1951 bij Schiphol. Genoemd: gezagvoerder, tweede piloot, veiligheidspiloot Olgay Özgür, Sidney Decker.
De video uitgelegd
De video begint bij de akker bij Hoofddorp waar een Boeing 737-800 van Turkish Airlines in drie stukken ligt. Er zaten 135 mensen aan boord en 126 kwamen thuis. Het toestel kwam ongeveer anderhalve kilometer te kort, wat bij landingssnelheid ongeveer 20 seconden vliegen is. In de cockpit brandde het woord retard, gasdicht, op bijna 600 meter hoogte, en drie ervaren piloten zagen het niet als alarm. De video noemt een gezagvoerder, een tweede piloot en de 28-jarige Olgay Özgür als veiligheidspiloot. De gezagvoerder had ruim 10.000 vlieguren en was oud-piloot van de Turkse luchtmacht. De tweede piloot had jaren vliegervaring, maar nog weinig uren op de 737. De veiligheidspiloot zat op het klapstoeltje om mee te kijken.
De polderbaan, het ILS en de twee hoogtemeters
De video legt uit dat Schiphol de polderbaan ver weg legde vanwege geluid. De baan is 3800 meter lang en ligt ruim 4 kilometer van het hart van het vliegveld. Een vliegtuig dat daar landt, kan nog 20 minuten taxien. De nadering van TK 1951 verliep volgens de video anders: het toestel kwam pas op ongeveer 5,5 NM van de baan op de localizer en vloog toen op 2000 ft. Het glijpad werd van bovenaf gepakt. De video onderscheidt een gewone hoogtemeter op luchtdruk en een radiohoogtemeter die de hoogte boven de grond meet. Een 737 van deze generatie had twee radiohoogtemeters en twee autopiloten. De autothrottle haalde zijn hoogte normaal uit de linker radiohoogtemeter aan de kant van de gezagvoerder. Alleen als die meter zichtbaar als defect werd gemeld, schakelde hij over naar de rechter. Die ochtend vloog TK 1951 op de rechter autopilot, terwijl de autothrottle naar de linker meter keek.
De 100 seconden, de overtrek en de nasleep
De autothrottle schoof de gashendels op stationair en liet het woord retard, gasdicht, op het scherm zien. De autopilot hield het toestel op het glijpad en trok de neus op, waardoor de snelheid daalde. De video zegt dat TK 1951 100 seconden met de gashendels op stationair vloog. De ingestelde snelheid lag rond 144 kt. Op 460 ft begonnen de stuurknuppels te trillen. De tweede piloot duwde de stuurknuppel naar voren en schoof de gashendels naar voren. Daarna nam de gezagvoerder het over. De autothrottle stond nog aan en trok de hendels weer naar stationair. De gezagvoerder schakelde de autothrottle en de autopilot uit en zette vol gas, maar de straalmotoren hadden seconden nodig. Het toestel overtrekte, raakte de akker en brak in drie stukken. Negen mensen kwamen om, waaronder de drie piloten. Van de overlevenden noemt de video de zachte akker, de lage snelheid en het uitblijven van brand. De onderzoeksraad bracht in 2010 het eindrapport. Sidney Decker schreef over het menselijk onderzoek. De video noemt 550 veiligheidsmeldingen bij Turkish Airlines in 2008, zonder melding over de radiohoogtemeter. In 2020 publiceerde de New York Times een artikel over afgezwakte kritiek op Boeing, en de onderzoeksraad reageerde dat hij onafhankelijk had gewerkt. De video zegt nog dat het vliegtuig dacht dat het landde en zichzelf zo naar beneden bracht.