In Waasmunster, in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen, is de crash van een Britse bommenwerper uit de Tweede Wereldoorlog herdacht, 85 jaar na dato. Dat meldt de regionale zender TV Oost. Tijdens de herdenking legde een familielid van de piloot bloemen bij zijn graf op de gemeentelijke begraafplaats. Daarna opende zij in het Waeseum, het museum van Waasmunster, de tentoonstelling "Oorlogswolken boven Waasmunster".

Het toestel was een Handley Page Hampden I met serienummer AD975 en codeletters KM-N, van No. 44 Squadron van de Royal Air Force. Alle vier de bemanningsleden kwamen om. Ze liggen begraven op de begraafplaats aan de Pontravelaan in Waasmunster, waar de Commonwealth War Graves Commission (CWGC) hun graven beheert. Het zijn de enige vier oorlogsgraven van het Gemenebest op die begraafplaats.

Neergeschoten tijdens een nachtelijke aanval op Keulen

Volgens de verliezendatabase van het International Bomber Command Centre (IBCC) vertrok de Hampden in de nacht van 13 op 14 oktober 1941 van de Britse vliegbasis Waddington in Lincolnshire voor een aanval op Keulen. Boven België werd het toestel onderschept door een Duitse nachtjager. Het IBCC schrijft de overwinning toe aan Oberleutnant Roderer van de Duitse nachtjachteenheid I./NJG 1. De bommenwerper stortte neer in Waasmunster. Het Britse Nationaal Archief beschrijft het verlies in het dossier over de bemanning als "aircraft shot down and crashed at Waasmunster, Belgium" op 14 oktober 1941. Die datum staat ook bij de CWGC als sterfdatum van alle vier de mannen.

Volgens het Belgische luchtvaarterfgoedplatform Hangar Flying kwam het toestel neer aan de Neerstraat, bij de Barbarakapel. De weide waar het wrak lag, is inmiddels bebouwd.

De vier bemanningsleden

Piloot was sergeant Edgar Owen, 25 jaar, van de Royal Air Force Volunteer Reserve. Volgens de CWGC woonden zijn ouders, Percy Bryant Coxen Owen en Jacoba Susara Sophia Owen, in Borrowdale bij Salisbury in het toenmalige Zuid-Rhodesië, het huidige Zimbabwe. Dat past bij het eskader: No. 44 Squadron droeg in die jaren de naam 44 (Rhodesia) Squadron. TV Oost spreekt van drie Britten en een Canadees aan boord; drie mannen dienden bij de Britse luchtmachtreserve, de vierde bij de Canadese luchtmacht.

Die Canadees was flight sergeant Gerald Henry Edmondson, 25 jaar, observer van de Royal Canadian Air Force. Hij was getrouwd met Evelyn Edmondson uit Norwood in de Canadese provincie Ontario. De twee boordschutters en radiotelegrafisten waren sergeant Gerrard Robert Ramsay en sergeant Gordon Shearer. Shearer was pas 20 jaar en kwam volgens de CWGC uit Leadgate in het Engelse graafschap Durham. Van Ramsay vermeldt de CWGC geen leeftijd of woonplaats. Op de grafsteen van Edmondson staat de tekst die zijn vrouw liet aanbrengen: "Too dearly loved to ever be forgotten."

Een amulet met de naam van de piloot

Dat de crash in Waasmunster niet vergeten is, komt voor een groot deel door de Hammenaar Jean Zaman. Volgens Hangar Flying ging hij op zoek naar ooggetuigen en vond hij zo de precieze plek van de crash terug. Samen met Andy Daelman mocht hij in een tuin aan de Neerstraat graven. Ze vonden er gesmolten aluminium, verbrande stukjes van het perspex van de cockpit, een D-ring van een parachute en een klein zilveren amulet waarin de naam en het stamnummer van piloot Edgar Owen gegraveerd stonden.

Op 15 oktober 2011, precies zeventig jaar na de crash, volgde een grote herdenking met de ambassadeurs van het Verenigd Koninkrijk en Canada. Daarbij werd aan de muur van de begraafplaats een gedenkplaat voor de bemanning onthuld. De voorzitter van de plaatselijke heemkundige kring en de burgemeester van Waasmunster overhandigden toen het horloge van Owen aan de Britse ambassadeur. Een inwoner had het kort na de crash gevonden, waarna de heemkundige kring het jarenlang bewaarde.

Tentoonstelling in het Waeseum

De tentoongestelde stukken komen uit de privéverzameling van Jean Zaman. Naast het verhaal van de Hampden gaat de expositie volgens het Waeseum over de luchtoorlog boven Waasmunster en omliggende gemeenten zoals Lokeren, Tielrode en Moerzeke-Kastel. Er zijn onder meer foto's, uniformen, schaalmodellen, boordinstrumenten, bodemvondsten uit de luchtvaartarcheologie en een motorfiets van de RAF te zien. Ook het verhaal van de Waasmunsterse RAF-piloot Albert Van Hecke krijgt een plek.

De tentoonstelling is te zien op de zondagen 11, 18 en 25 oktober 2026, telkens van 10.00 tot 17.00 uur, in het Waeseum aan de Molenstraat 39 in Waasmunster. Volgens TV Oost is de toegang gratis.

De Hampden

De Hampden was een tweemotorige middelzware bommenwerper van Handley Page met een bemanning van vier. In de eerste oorlogsjaren was het een van de vaste bommenwerpers van RAF Bomber Command boven Europa, na verloop van tijd vooral voor nachtelijke aanvallen. De krappe, smalle romp leverde het toestel bij de bemanningen de bijnaam "Flying Suitcase" op. In september 1942, bijna een jaar na de crash in Waasmunster, vloog Bomber Command zijn laatste operaties met het type. Meer nieuws over de Britse luchtmacht lees je in ons overzicht van nieuws over de RAF.