VS: AI-datacenters zetten omgebouwde straalmotoren in voor stroom
Door Loes, met de Airwork-redactie
20 bronnen · 4 nov, 21:02

- In de VS bouwen ProEnergy en FTAI Aviation afgedankte CF6-80C2- en CFM56-motoren om tot gasturbines die stroom leveren aan AI-datacenters.136
- ProEnergy verkocht 21 turbines aan twee datacenterprojecten en kreeg een order van Crusoe voor dertien sets van 50 megawatt; xAI plaatste acht omgebouwde turbines in Mississippi.34512
- Datacenters kiezen hiervoor omdat nieuwe gasturbines en netaansluitingen jaren op zich laten wachten.432
- GE Vernova kreeg in het derde kwartaal van 2026 orders voor 57 gasturbines die van vliegtuigmotoren zijn afgeleid, tegen 9 een jaar eerder; wie ze bestelde, staat niet in het verslag.128
- Volgens IBA is de vraag naar inzetbare motoren groter dan het aanbod en blijft de CFM56-7B gewild; datacenters noemt IBA als oorzaak niet.1516
In de Verenigde Staten bouwen bedrijven afgedankte vliegtuigmotoren om tot gasturbines die stroom leveren aan AI-datacenters 12. ProEnergy maakt van de kern van de GE CF6-80C2, de motor van onder meer de Boeing 747-400 en de 767, een turbine van 48 tot 50 megawatt 345. FTAI Aviation doet hetzelfde met de CFM56 uit de Boeing 737 en de Airbus A320 61. Datacenters gebruiken de turbines als overbrugging, omdat een aansluiting op het stroomnet of een nieuwe gasturbine jaren op zich laat wachten 42.
Zo wordt een straalmotor een stroomgenerator
Bij de ombouw gaan de fan en de buitenmantel van de motor af. De verbrandingskamer wordt aangepast voor aardgas en de as drijft via een tandwielkast een generator aan in plaats van de fan 13. ProEnergy koopt gebruikte CF6-80C2-kernen, reviseert die en combineert ze met nieuwe onderdelen 34. Het bedrijf werkt bewust met één motortype om engineering en onderhoud eenvoudig te houden 34. Het principe is niet nieuw: de LM6000 van GE Vernova, een industriële gasturbine, is afgeleid van de CF6 37.
ProEnergy, FTAI en xAI: wie koopt en hoeveel
ProEnergy uit Sedalia in de staat Missouri had in oktober 2025 volgens vicepresident Landon Tessmer 21 turbines verkocht aan twee datacenterprojecten, samen goed voor meer dan 1 gigawatt 34. In april 2026 kondigde het bedrijf een order aan van Crusoe, een bouwer van AI-datacenters, voor dertien PE6000-sets van 50 megawatt per stuk 528. Die moeten uiterlijk in de zomer van 2027 geleverd zijn 5. Volgens vergunningen en satellietbeelden die The New York Times inzag, heeft xAI, het AI-bedrijf van Elon Musk, in Mississippi acht omgebouwde turbines geplaatst die een van zijn datacenters van stroom voorzien 12.
FTAI Aviation uit New York bezit, onderhoudt en verhuurt CFM56- en V2500-motoren 69. Eind december 2025 lanceerde het bedrijf FTAI Power, dat de CFM56 ombouwt tot een turbine van 25 megawatt 610. FTAI zegt meer dan 1.000 CFM56-motoren in bezit te hebben en verwacht meer dan honderd turbines per jaar te kunnen bouwen 610. In juli 2026 kreeg J&F Power Systems, de joint venture van FTAI met Jereh Group, een eerste order van 1,465 miljard dollar van een cloudaanbieder die niet bij naam is genoemd 111. De levering loopt in delen tot november 2027 11. Volgens het kwartaalverslag ontving FTAI al 234 miljoen dollar vooruitbetaling van J&F 9.
Nieuwe turbines: jaren wachten
Wie een nieuwe gasturbine bestelt, wacht lang. In oktober 2025 schreef IEEE Spectrum dat de wachttijd voor een LM6000 drie tot vijf jaar was. Volgens DatacenterDynamics liepen de achterstanden bij de grote fabrikanten toen tot na 2029 34. ProEnergy zei een PE6000 in 2027 te kunnen leveren 34. Met omgebouwde motoren kan een datacenter binnen 24 maanden draaien, zei analist Audun Martinsen van Rystad Energy tegen The New York Times 12.
Ook nieuwe gasturbines die van vliegtuigmotoren zijn afgeleid, zogeheten aeroderivatives, zijn gewild. In het derde kwartaal van 2026 kreeg GE Vernova orders voor 57 van deze turbines, tegen 9 een jaar eerder. In hetzelfde kwartaal leverde het bedrijf er 13 128. Het kwartaalverslag zegt niet wie de turbines bestelde of hoeveel ervan voor datacenters zijn 8. Boom Supersonic, dat een supersonisch passagiersvliegtuig ontwikkelt, verkoopt een turbine van 42 megawatt onder de naam Superpower. Die is gebouwd rond de kern van de nieuwe Symphony-motor, niet rond een oude vliegtuigmotor 1314. In december 2025 bestelde Crusoe negenentwintig van deze turbines, maar in september 2026 zag Crusoe daarvan af 1328.
Davis-Monthan: veel vermogen op papier
De Amerikaanse Energy Information Administration (EIA) rekende in januari 2026 uit hoeveel opwekvermogen de motoren van de ongeveer 4.000 militaire toestellen op Davis-Monthan Air Force Base in Tucson, Arizona, samen vertegenwoordigen. Dat is theoretisch tot 40.000 megawatt, ongeveer 10 procent meer dan de huidige productiecapaciteit van Arizona 7141. Turbofans nemen daarvan ongeveer 32.000 megawatt voor hun rekening 714. De EIA noemt het een theoretische schatting: de toestellen staan gemiddeld al meer dan tien jaar stil, de luchtmacht kan ze nog nodig hebben en uitbouwen, reviseren en ombouwen kost geld 714.
Krappe markt voor CF6- en CFM56-motoren
FTAI bouwt de CFM56 om, een motorfamilie die luchtvaartmaatschappijen zelf ook zoeken 615. Volgens taxateur IBA blijft de CFM56-7B gewild omdat maatschappijen inzetbare motoren zoeken voor hun bestaande vloot. De waarde van widebodymotoren, onder meer uit de CF6-80E-familie, blijft volgens IBA sterk stijgen 15. IBA noemt daarbij de CF6-80E, niet de CF6-80C2 die ProEnergy ombouwt 153. In maart 2026 meldde IBA al dat de vraag naar inzetbare motoren groter is dan het aanbod 16. Het bureau wijt de krapte aan vertraagde productie van nieuwe vliegtuigen, motoren die langer in gebruik blijven en druk op de onderhoudscapaciteit. Datacenters noemt IBA daarbij niet 1516. ProEnergy verwacht dat de komende tien jaar ongeveer 1.000 CF6-80C2-motoren uit vliegtuigen komen en ziet daarom geen tekort 34. FTAI schrijft in zijn kwartaalverslag dat het geld besteedt aan de inkoop van motoren en aan productievoorraad voor FTAI Power 9.
In Nederland onderhoudt Engine Services van KLM Engineering & Maintenance met meer dan 700 medewerkers, van vliegtuigmonteurs tot lassers en engineers, jaarlijks honderden motoren voor KLM en externe klanten, waaronder de CFM56 17. In de KLM-motorwerkplaats in Amsterdam reviseert AFI KLM E&M onder meer CFM56-7B-motoren van Shenzhen Airlines en Kunming Airlines 18. Dat is de motorfamilie die FTAI ombouwt 618.
Minder zuinig, meer uitstoot
Omgebouwde vliegtuigmotoren zijn minder efficiënt en vervuilen meer dan turbines die voor gewone gascentrales zijn ontworpen. Voor dezelfde hoeveelheid stroom zijn ook meer omgebouwde motoren nodig 12. De vergunning voor de turbines van xAI in Mississippi staat een twee keer zo hoge uitstootlimiet voor koolmonoxide toe als die voor de andere turbines op het terrein 119. Het Southern Environmental Law Center vecht die goedkeuring aan 1920. Volgens ProEnergy gebruiken de twee datacenterprojecten de turbines naar verwachting vijf tot zeven jaar als overbrugging, tot de datacenters op het net zijn aangesloten. Daarna kunnen de turbines als reserve dienen of naar een energiebedrijf gaan 34.
Praat mee
Nog geen reacties. Wat vind jij ervan?
Meer over techniek en toestellen
NIEUWS · TECHNIEK EN TOESTELLENElysian mikt op 2034 voor de E9X, hoogleraar verwacht elektrische 90-zitters pas rond 2040

