Boeing 777X: zo voorkomt het toestel dat piloten opstijgen met opgeklapte vleugeltips
Door Loes, met de Airwork-redactie
11 bronnen · 22 nov 2026, 23:45

- De Boeing 777X heeft vleugeltips die op de grond omhoog klappen, waardoor de spanwijdte van 71,8 naar 64,8 meter gaat.34
- De FAA eist sinds 2018 meer dan één waarschuwing als een tip niet goed staat, plus een voorziening die de start dan verhindert.2
- Lufthansa verwacht de eerste 777-9 nu in het tweede kwartaal van 2027; de eerste simulator kwam via de haven van Antwerpen naar Frankfurt.78
- Het Luxemburgse Cargolux bestelde tien 777-8 Freighters; KLM vervangt haar 777-200ER's door de Airbus A350.910
De Boeing 777X kan niet opstijgen met opgeklapte vleugeltips. De Amerikaanse luchtvaartsite Simple Flying zette zondag op een rij hoe dat zit 1. De basis ligt bij de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA, die de eisen voor de klapbare vleugeltips al in 2018 vastlegde 2. Volgens Boeing zelf kan het tot een catastrofe leiden als de tips bij de start of tijdens de vlucht niet goed staan of niet goed vastzitten 2. De FAA eist daarom meer dan één waarschuwing voor de bemanning. Daarnaast moet een voorziening de start verhinderen als een tip niet in de juiste stand staat 2. Het toestel zelf is nog niet gecertificeerd. Boeing verwacht de eerste 777-9 in 2027 af te leveren 5.
Spanwijdte van 71,8 meter
De 777-8 en 777-9 krijgen nieuwe vleugels van koolstofvezelversterkte kunststof met klapbare tips 2. Uitgeklapt is de spanwijdte 71,8 meter. Op de grond, met de tips omhoog, is dat 64,8 meter 3. Zo valt het toestel aan de grond in dezelfde categorie als de huidige 777 en kan het dezelfde gates gebruiken 4. Volgens de FAA is zo'n Code E-gate gemaakt voor toestellen met een spanwijdte tussen 52 en 65 meter 2. De tips kunnen alleen op de grond klappen. Boeing was in 2018 niet van plan brandstof in de klapbare delen op te slaan 2.
Het Duitse Liebherr-Aerospace levert vanuit Lindenberg het klapmechanisme en twee actuatoren die de tips vergrendelen 4. Na de landing klapt het systeem de tips omhoog. Voor de start gaan ze weer horizontaal, zodat de langere vleugel brandstof bespaart 4. Volgens Simple Flying duurt het klappen ongeveer 20 seconden. Na de landing klappen de tips volgens de site automatisch omhoog zodra de grondsnelheid onder 50 knopen zakt 1.
Waarschuwing en blokkade
De FAA vergelijkt een start met opgeklapte tips met een start met ingeschakelde gust locks 2. Dat zijn vergrendelingen die stuurvlakken op de grond tegen windstoten beschermen. Beide fouten kunnen volgens de FAA tot een catastrofe leiden. De bescherming tegen een start met opgeklapte tips moet daarom net zo sterk zijn 2. De toezichthouder wijst erop dat in de praktijk al vaak is gestart met een verkeerde configuratie, doordat startwaarschuwingssystemen faalden of bemanningen zich vergisten 2.
Daarom gelden voor de vleugeltips tien speciale voorwaarden 2. Het startwaarschuwingssysteem moet ook waarschuwen bij een ontgrendelde of verkeerd geplaatste tip. Tijdens het taxiën moet de bemanning kunnen zien dat een tip nog opgeklapt is 2. Er moet meer dan één manier zijn om de bemanning te waarschuwen, elke met een eigen controle van de stand van de tips 2. Bovenop die waarschuwing moet een voorziening de start verhinderen als een tip niet goed staat of niet vastzit 2. Boeing moet aantonen dat zo'n gebeurtenis extreem onwaarschijnlijk is en niet door één enkel defect kan ontstaan 2. Voor de vlucht moet alle stroom die de tips kan ontgrendelen automatisch worden afgesloten. Tijdens de vlucht mag die stroom niet terug kunnen komen 2.
Hoe Boeing die blokkade technisch heeft uitgevoerd, staat niet in de openbare FAA-tekst. Volgens Simple Flying blijft de elektronische checklist op "incomplete" staan zolang de tips niet zijn uitgeklapt. De startwaarschuwing zou een luid alarm geven als de piloot met opgeklapte tips gas geeft 1.
Lufthansa als eerste klant, simulator via Antwerpen
Lufthansa is een van de lanceerklanten van de 777X 6. De eerste 777-9 voor Lufthansa maakte in mei 2026 zijn eerste vlucht vanuit Everett, met een volledig ingerichte passagierscabine 6. Volgens topman Carsten Spohr komt het eerste toestel niet meer in het eerste kwartaal van 2027 7. Lufthansa rekent nu op een klein aantal leveringen in het tweede kwartaal 7. De maatschappij heeft de 777-9 uit de zomerdienstregeling van 2027 gehaald en houdt extra Airbus A340-300's achter de hand 7.
De eerste 777-9-simulator die aan een luchtvaartgroep werd geleverd, kwam van de fabriek van CAE in Montreal via de haven van Antwerpen naar het trainingscentrum van Lufthansa Aviation Training in Frankfurt 8. Hij kwam daar op 19 februari 2026 aan. Eind mei 2026 moest hij klaar zijn voor training 8. Hoe een type rating in de simulator werkt, lees je in Type rating uitgelegd: van simulator tot lijnvlucht.
Cargolux bestelde de vrachtversie, KLM kiest de A350
In de Benelux heeft het Luxemburgse Cargolux tien 777-8 Freighters besteld, met opties op nog zes toestellen 9. Ze moeten de 747-400 Freighters van Cargolux vervangen 9. Volgens Boeing volgt de eerste 777-8 Freighter ongeveer twee jaar na de eerste levering van de 777-9 5. KLM gaat een andere kant op. De Nederlandse maatschappij vervangt haar Boeing 777-200ER's door de Airbus A350. Het eerste exemplaar kwam op 2 oktober binnen 10.
De grootste klant van de 777X is Emirates, met 270 bestelde toestellen 11. Op 30 september 2026 had Boeing in totaal 570 vaste bestellingen voor de 777X 5.
Certificering nog niet rond
De certificering is de belangrijkste hindernis 7. Volgens het kwartaalverslag van Boeing werkt het bedrijf nog aan de testvluchten voor de certificering. Boeing verwacht eind 2026 goedkeuring voor de laatste fasen van het testprogramma 5. Met de FAA en een leverancier werkt Boeing aan een oplossing voor een probleem met de levensduur van de motoren dat in 2025 aan het licht kwam 5. Volgens ch-aviation, dat zich op FlightGlobal baseert, certificeert de FAA de 777-9 pas als een herontworpen afdichting in de GE9X-motoren is goedgekeurd 7. Boeing schrijft zelf dat de toezichthouders uiteindelijk de timing bepalen 5.
Wanneer de FAA de 777-9 certificeert, is nog niet bekend. Ook is niet openbaar hoe de startblokkade voor de vleugeltips er in het definitieve toestel uitziet.
Praat mee
Nog geen reacties. Wat vind jij ervan?
Meer over techniek en toestellen
ACHTERGROND · TECHNIEK EN TOESTELLENVan A-CDM tot digitale toren: wat een slimme luchthaven verandert voor piloten

