Onderzoeksbureau verwacht groei simulatormarkt, CAE schrapt juist simulatoren: waar je ze tegenkomt in je opleiding
Door Loes, met de Airwork-redactie
13 bronnen · 16 nov 2026, 23:02

- The Business Research Company verwacht dat de markt voor commerciële vliegsimulatoren groeit van 2,83 miljard dollar in 2026 naar 3,93 miljard dollar in 2030.1
- In het boekjaar 2026 verkocht CAE 42 full flight simulators, tegen 56 een jaar eerder. Het bedrijf haalt 10 procent van zijn eigen commerciële simulatoren uit de vloot.2
- Boeing verwacht dat er tot en met 2045 wereldwijd 674.000 nieuwe piloten nodig zijn.3
- In een integrated ATPL mag tot 55 uur van de vliegtraining in een trainingsapparaat op de grond plaatsvinden; MCC doe je in een FNPT II MCC of een FFS.67
De wereldmarkt voor vliegsimulatoren voor de burgerluchtvaart groeit de komende jaren met gemiddeld 8,6 procent per jaar. Dat verwacht het Britse onderzoeksbureau The Business Research Company in een rapport dat het op 16 november met een persbericht aankondigde 1. Tegelijk verkocht de Canadese simulatorbouwer en trainingsaanbieder CAE het afgelopen boekjaar minder full flight simulators dan het jaar ervoor. Het bedrijf haalt een tiende van zijn eigen simulatoren voor de burgerluchtvaart uit de vloot 2. Voor wie piloot wil worden of al vliegt, is de simulator een vast onderdeel van training en checks. Dit stuk legt uit welke typen er zijn, waar je ze tegenkomt en waar ze in Nederland en België staan.
Wat het marktonderzoek voorspelt
Volgens The Business Research Company was de markt voor commerciële vliegsimulatoren in 2025 goed voor 2,59 miljard dollar. Voor 2026 rekent het bureau op 2,83 miljard dollar en voor 2030 op 3,93 miljard dollar 1. Het zijn verwachtingen uit het eigen rapport van het bureau, het Commercial Flight Simulator Market Report 2026. Hoe het bureau tot die bedragen komt, staat niet in het persbericht 1.
Als groeimotoren noemt het bureau een wereldwijd tekort aan gekwalificeerde piloten, meer vliegtuigleveringen, de vraag naar betaalbare training en terugkerende vaardigheidstoetsen voor piloten 1. Noord-Amerika was in 2025 volgens het rapport de grootste regio. De regio Azië-Pacific groeit volgens het bureau het snelst. Aparte cijfers voor Europa staan niet in het bericht 1.
CAE verkocht minder simulatoren
In het boekjaar tot eind maart 2026 verkocht CAE 42 full flight simulators, tegen 56 een jaar eerder 2. Het bedrijf leverde in dat jaar 52 simulatoren af. De trainingscentra voor de burgerluchtvaart waren gemiddeld voor 70 procent bezet 2. In een plan om kosten te besparen schrijft CAE dat het 10 procent van zijn eigen vloot van commerciële full flight simulators weghaalt. Ruim een dozijn andere simulatoren verhuist of wordt anders ingezet 2.
Ook in België staat een centrum van CAE ter discussie. Volgens De Tijd startte het bedrijf op 8 april een overleg met het personeel over het sluiten van zijn trainingscentrum op Brussels Airport eind 2026. Als redenen noemde CAE een dalende vraag, verouderde simulatoren en aanhoudende verliezen. Volgens De Tijd, geciteerd door The Brussels Times, staan 22 van de 27 banen op het spel 13. Of het centrum echt sluit, is niet bekend.
De vraag naar piloten op lange termijn
Boeing verwacht in zijn Pilot and Technician Outlook dat er van 2026 tot en met 2045 wereldwijd 674.000 nieuwe piloten nodig zijn voor de commerciële luchtvaart. Van de ruim 2,4 miljoen nieuwe luchtvaartmedewerkers die volgens Boeing nodig zijn, is twee derde nodig om collega's te vervangen die met pensioen gaan. Een derde is nodig voor de groei van de vloot. Voor de regio Eurazië rekent Boeing op 153.000 nieuwe piloten 3. CAE kwam in zijn Aviation Talent Forecast van 2025 op 300.000 nieuwe piloten tot en met 2034: 267.000 voor de lijnvaart en 33.000 voor de zakenluchtvaart 4. Boeing noemt bij zijn prognose ook competentiegerichte training en nieuwe trainingstechnologie als manieren om die piloten op te leiden 3.
Van FNPT tot full flight simulator
EASA noemt alle simulatoren samen flight simulation training devices (FSTD). Voor vliegtuigen zijn er vier soorten 5:
- De full flight simulator (FFS) is een levensgrote kopie van de cockpit van één specifiek vliegtuigtype. Hij heeft een buitenzicht en een bewegingssysteem dat krachten en bewegingen nabootst 5.
- Het flight training device (FTD) is ook een kopie van een specifiek type, maar heeft geen bewegingssysteem of buitenzicht nodig 5.
- De flight and navigation procedures trainer (FNPT) bootst de cockpit van een vliegtuig of een klasse vliegtuigen na. De systemen lijken te werken zoals in een echt vliegtuig 5.
- Het basic instrument training device (BITD) bootst de werkplek van de leerling-vlieger in een klasse vliegtuigen na, vaak met instrumenten op een scherm. Het is in de eerste plaats bedoeld om de procedures van het instrumentvliegen te oefenen 5.
Binnen elke soort zijn er kwalificatieniveaus. Voor een type rating zonder trainingsvluchten (ZFTT) gelden bijvoorbeeld lagere ervaringseisen als je traint in een FFS van niveau D dan in een FFS van niveau C 7.
Waar je de simulator tegenkomt in je opleiding
Al in de integrated ATPL-opleiding zit je geregeld in een simulator. Die opleiding telt minstens 195 uur vliegtraining, waarvan maximaal 55 uur instrument ground time mag zijn: instrumentvliegen in een trainingsapparaat op de grond 6. Van de instrumentlessen mag tot 40 uur in een FNPT II, een FTD 2 of een FFS plaatsvinden, of tot 25 uur in een FNPT I 6. Onderdeel van de opleiding is ook multi-crew cooperation (MCC), waarin je leert samenwerken als bemanning van twee. In een integrated ATPL zijn dat minstens 15 uur praktijktraining in een FNPT II MCC of een FFS 7. Meer over die training lees je in ons antwoord over MCC.
Bij de type rating zit je veel in een full flight simulator. Transavia beschrijft die fase in zijn opleiding als ongeveer twee maanden in de simulator, afgesloten met starts en landingen in een echte Airbus A320neo 9. Ervaren piloten kunnen soms een ZFTT-cursus volgen. Dan gebeurt de training voor de rating volledig in de simulator, zonder trainingsvluchten in het echte toestel. EASA eist daarvoor ervaring op een meerpilotenjet of een grote turboprop: bij een FFS van niveau C in de regel minstens 1.500 vlieguren of 250 sectoren, bij niveau D 500 uur of 100 sectoren 7. Bij een overstap tussen turboprop en jet is extra simulatortraining verplicht 7. Hoe de hele route van simulator tot lijnvlucht verloopt, staat in onze uitleg over de type rating.
Ook bij een sollicitatie kun je in de simulator belanden, bijvoorbeeld bij een sim assessment. Hoe dat gaat, lees je in ons antwoord over het verloop van een sim assessment en in onze tips om je erop voor te bereiden.
Terug voor de check
Na je opleiding blijf je de simulator zien. Om een type rating te verlengen, doe je in de drie maanden voor de vervaldatum een proficiency check. Bij een maatschappij met evidence-based training (EBT) is dat een EBT practical assessment. Beide mogen in het vliegtuig of in een FSTD van het type worden afgenomen 8.
Simulatoren in Nederland en België
Een van de simulatorcentra in Nederland is CAE Amsterdam-Schiphol in Schiphol-Oude Meer. Op de locatiepagina van CAE staan simulatoren van niveau D en trainers voor onder meer de Airbus A320, verschillende Boeing-typen van de 737 tot de 787, de Bombardier CRJ900 en CRJ1000 en de Embraer E-jets 10. Er komt een centrum bij: AeronautX opent in het eerste kwartaal van 2027 een trainingscentrum voor piloten van zakenjets in Amsterdam, met simulatoren van niveau D voor Bombardier Challenger-toestellen 1112. Volgens Corporate Jet Investor heeft het gebouw ruimte voor acht simulatoren en opent het centrum met twee 12. Meer daarover lees je in ons artikel over AeronautX. Een overzicht van simulatoren die je in Nederland kunt boeken, plus een Flight Simulator in de browser, vind je op onze simulatorpagina.
In België staat het trainingscentrum van CAE op Brussels Airport. Volgens De Tijd wil CAE dit centrum eind 2026 sluiten. Op 8 april begon het overleg met het personeel 13. Informatie over de opleiding daar staat op de schoolpagina van CAE Brussels.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een FNPT en een full flight simulator?
Een FNPT bootst de cockpit van een vliegtuig of een klasse vliegtuigen na. In de integrated ATPL gebruik je hem onder meer voor instrumentlessen en MCC 67. Een full flight simulator is een levensgrote kopie van één vliegtuigtype, met buitenzicht en een bewegingssysteem 5.
Hoeveel uur zit je in de simulator tijdens een integrated ATPL?
Van de minstens 195 uur vliegtraining mag maximaal 55 uur instrument ground time zijn 6. De MCC-training doe je in een FNPT II MCC of een FFS 7.
Kun je een type rating halen zonder trainingsvluchten in het echte toestel?
Ja, met een ZFTT-cursus (zero flight time training), maar alleen met voldoende ervaring op een meerpilotenjet of een grote turboprop. Bij een FFS van niveau D is dat in de regel minstens 500 uur of 100 sectoren 7.
Groeit de simulatormarkt echt?
The Business Research Company verwacht gemiddeld 8,6 procent groei per jaar tot 2030 1. CAE verkocht in zijn laatste boekjaar wel minder full flight simulators dan het jaar ervoor: 42 tegen 56 2.
Praat mee
Nog geen reacties. Wat vind jij ervan?
Meer over opleiding en vliegscholen
NIEUWS · OPLEIDING EN VLIEGSCHOLENVS: student-piloot op eerste solo-overlandvlucht in de lucht tijdens landelijke grondstop

