Een Boeing 777-vrachtvliegtuig van Turkish Cargo is zaterdagavond 7 november kort na de start teruggekeerd naar Maastricht Aachen Airport in Beek. Volgens een woordvoerder van de luchthaven kwam het toestel in de lucht in aanraking met vogels en moest de piloot vanwege de schade terug, zo meldt L1 Nieuws 1. De vlucht ging naar Istanbul. Om veilig te kunnen landen moest het vliegtuig brandstof lozen, zei een woordvoerder van Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) tegen L1 1. Over gewonden is niets gemeld. Zondag stond het toestel nog in Beek, in afwachting van eventuele reparaties 1.

Het ging volgens de open ADS-B-gegevens van adsb.lol om de Boeing 777F met registratie TC-LJL 2. Hetzelfde toestel was die avond om 18.56 uur Nederlandse tijd in Beek geland na een vlucht uit Miami 2. Dat past bij de route die Turkish Cargo sinds zijn terugkeer in 2025 op Maastricht vliegt: Zuid-Amerika, Miami, Maastricht en dan Istanbul, met onder meer bloemen aan boord 34. Sinds september 2025 vliegt de Turkse maatschappij die route volgens de luchthaven drie keer per week met een Boeing 777 4.

Wat de vluchtgegevens laten zien

In de ADS-B-gegevens vertrekt de TC-LJL om 22.09 uur Nederlandse tijd van het platform en komt het toestel om 22.20 uur los van de baan 2. Het klimt naar 5.000 voet, draait naar het noorden en vliegt daarna ruim tien minuten rondjes tussen 5.000 en 7.000 voet boven de Westelijke Mijnstreek en Midden-Limburg 2. Rond 22.37 uur begint de daling, met een bocht over de grens bij Heinsberg 2. Rond 22.47 uur landt het toestel weer in Beek en om 22.55 uur staat het stil op het platform, 46 minuten na vertrek 2. L1 noemt een landing rond 21.55 uur na 45 minuten 1; dat tijdstip valt samen met 21.55 uur UTC in de transpondergegevens 2.

De transponder bleef de hele vlucht op code 0163 staan; de algemene noodcode 7700 komt in de gegevens niet voor 2. Of de bemanning over de radio een noodsituatie meldde, is niet bekendgemaakt. De roepnaam die het toestel uitzond, THY6040, is dezelfde als op de aanvliegende vlucht uit Miami 2.

Wat een bemanning doet na een bird strike bij de start

Een bird strike kan uiteenlopende gevolgen hebben. SKYbrary, de veiligheidskennisbank van onder meer Eurocontrol, noemt een gebroken cockpitruit, uitval van een of meer motoren, problemen met de hydrauliek, de elektrische systemen of het landingsgestel en moeilijkheden met de besturing 5. Volgens SKYbrary moet de verkeersleiding onder meer rekening houden met een afgebroken start of een directe terugkeer om te landen 5. De verkeersleider vraagt naar de intenties van de bemanning zodra dat kan en geeft de cockpit de tijd om de situatie te beoordelen. De baan wordt gecontroleerd op brokstukken en resten van vogels 5.

Een toestel dat kort na vertrek terug moet, kan zwaarder zijn dan zijn maximale landingsgewicht. Brandstof lozen brengt het dan onder die grens 6. Dat gebeurt hoog genoeg om de brandstof te laten verdampen voordat die de grond bereikt; volgens SKYbrary volstaat daarvoor meestal 5.000 tot 6.000 voet boven de grond 6. De verkeersleiding houdt ander verkeer op afstand, leidt het toestel weg van bewoond gebied en schat hoe lang het lozen duurt 6. Waar en op welke hoogte de TC-LJL brandstof loosde, is niet bekendgemaakt; L1 meldt dat onduidelijk is hoeveel er werd geloosd 1.

De meeste bird strikes gebeuren dicht bij de grond. In de Amerikaanse gegevens over 1990 tot en met 2015 vond 71 procent van de bird strikes met verkeersvliegtuigen plaats op 500 voet of lager 7. Treffers boven die hoogte zijn zeldzamer, maar vaker schadelijk: ze waren goed voor 29 procent van de meldingen en 44 procent van de gevallen met schade 7. Ongeveer 35 procent van de bird strikes viel in de vertrekfase, tijdens de startrol en de klim 7.

Bird control op Maastricht Aachen Airport

Maastricht Aachen Airport moet zijn bird strikes en het afschot van vogels elk jaar rapporteren 8. De luchthaven werkt met een faunabeleidsplan voor 2020 tot en met 2026. Daarbij hoorde een ontheffing van de provincie Limburg die liep tot 15 maart 2026 8. In een memo voor de natuurvergunning uit 2023 staan de maatregelen van de luchthaven op een rij: binnen 90 meter van de baanas wordt niet bemest, het gras wordt armlang gehouden, zodat bijna alle vogelsoorten wegblijven, open water wordt beperkt en nestbouw wordt in de gaten gehouden 8. Vogels worden verjaagd met gaskanonnen, knal- en gilpatronen en afgespeelde angstkreten. Lukt dat niet, dan worden dieren gevangen en op meer dan 50 kilometer losgelaten of afgeschoten 8.

In 2022, het meest recente jaar in die openbare stukken, telde de luchthaven zes bird strikes op 18.832 vliegbewegingen: 4,3 per 10.000 8. Landelijk geldt 4 per 10.000 als aanvaardbaar. Alle zes vielen in de categorie hoog risico 8. In de vijf jaar tot en met 2022 lag het aantal tussen 5 en 12 per jaar 8. Kauwen, roeken en zwarte kraaien maakten in 2022 68,5 procent uit van de getelde vogels; vlak naast het vliegveld lag in 2020 een roekenkolonie van circa 350 nesten, die volgens de evaluatie over 2022 nog groeit 8. Ganzen en blauwe reigers gelden door hun formaat als groot risico. Van de blauwe reiger wordt hoogstens één exemplaar op het terrein getolereerd 8.

Melding en onderzoek

Meldplichtige luchtvaartorganisaties melden voorvallen in Nederland bij het Analysebureau Luchtvaartvoorvallen van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) 9. Of de Onderzoeksraad voor Veiligheid of de ILT dit voorval onderzoekt, is niet bekend.

Het voorval komt in een week waarin de toekomst van de luchthaven volop in het nieuws is: Schiphol wil zijn belang in Maastricht Aachen Airport vergroten 10. Wat de redding van Beek de provincie Limburg kost en hoe de vrachtcijfers ervoor staan, staat in ons dossier over Maastricht Aachen Airport. Meer over de luchthaven zelf staat op de luchthavenpagina van Maastricht Aachen Airport. Wat een vogel met een motor doet, lees je in ons artikel over de easyJet-vlucht die na een bird strike uitweek naar Liverpool.