Schiphol wil volgens L1 en WijBusinessNieuws voor 4,2 miljoen euro nog eens 40 procent van Maastricht Aachen Airport in Beek kopen. Volgens een reconstructie van L1 Nieuws staat daar ongeveer 130 miljoen euro aan kosten voor de provincie Limburg tegenover 1. Een openbaar Statenstuk met die som hebben wij niet gevonden. Wij legden de bedragen daarom naast de Statenstukken, CBS-cijfers en de eerdere rapporten over de luchthaven. Daaruit blijkt ook dat de 130 miljoen en de ruim 100 miljoen die de provincie al sinds 2022 uittrekt voor een deel over hetzelfde geld gaan.

Het bod van Schiphol

Royal Schiphol Group meldde op 5 november dat het zijn belang wil verhogen van 40 naar 80 procent. De provincie blijft dan voor 20 procent aandeelhouder 2. Schiphol noemde zelf geen koopprijs. Volgens L1 betaalt het bedrijf ruim 4 miljoen euro, net als voor de eerste 40 procent. De komende jaren wil het 33 miljoen euro in de luchthaven steken 34. Reken je die prijs door naar het hele bedrijf, dan is Maastricht Aachen Airport 10,5 miljoen euro waard: 4,2 miljoen gedeeld door 0,4.

Het bod geldt volgens L1 tot en met 31 december. Provinciale Staten moeten dus snel besluiten 1. Volgens WijBusinessNieuws stelt Schiphol als voorwaarde dat de provincie een aantal "historisch gegroeide financiële constructies" beëindigt. Welke dat zijn, meldt WBN niet. In het persbericht van Schiphol staat de voorwaarde niet 52.

"We stoppen geld in de luchthaven omdat we verwachten dat het beter gaat draaien dan dat het nu doet", zei financieel directeur Robert Carsouw van Schiphol tegen L1 4. Gedeputeerde Stephan Satijn: "Als je minderheidsaandeelhouder bent, wordt het deel dat je moet betalen van de eventuele rekening kleiner" 4.

Van privatisering naar opnieuw provinciaal bezit

De luchthaven is al ruim twintig jaar een financieel hoofdpijndossier. In 2004 werd ze geprivatiseerd. De aandelen gingen naar Omniport DuraVermeer B.V., waarvan het Britse Omniport Holdings 99,86 procent hield 6. Staatssecretaris Mansveld schreef in mei 2013 aan de Tweede Kamer dat de directie liquiditeitsproblemen voorzag zonder steun van Rijk en provincie. Ze wees een verzoek om investeringsgeld voor de exploitatie te gebruiken af en legde de "primaire verantwoordelijkheid" bij de aandeelhouders 6.

Medio 2013 dreigde een faillissement, waarna de provincie financieel bijsprong 7. De aandeelhouders boden aan de luchthaven voor een symbolisch bedrag terug te geven (Travelpro). In 2014 trok de provincie de verantwoordelijkheid naar zich toe. Medio 2016 kwam de exploitatie via een Europese aanbesteding weer in private handen 7. Dat bleef niet duren: op 1 november 2019 kocht de provinciale holding NV HBLM de aandelen van exploitant Candeger BV terug voor 1 euro, nadat die had aangegeven te stoppen vanwege de groeibeperkingen 87.

Op 3 juni 2022 besloten Provinciale Staten de luchthaven onder voorwaarden open te houden 7. Op 16 december 2022 volgde het financiële pakket. Bij die stemming over openhouden waren 26 Statenleden voor en 21 tegen 79. Schiphol trad op 1 september 2023 toe met 40 procent, voor 4,2 miljoen euro 710. Volgens de term sheet uit 2022 had de provincie toen al een terugkoopplicht tegen "fair market value" als aan bijzondere voorwaarden is voldaan 10.

Wat de provincie al heeft betaald, geleend of toegezegd

Het verschil tussen die vormen is belangrijk. Een lening komt in principe terug, een subsidie niet. Sinds 2022 gaat het om de volgende posten:

• Lening van 35,2 miljoen euro voor de renovatie van de baan: 30 jaar annuïtair, verstrekt op 12 mei 2023 1011. Op 1 januari 2024 stond nog ruim 35 miljoen open 12.
• Agiostorting van 23,9 miljoen euro voor achterstallig onderhoud. In het Statenvoorstel staat al dat dit bedrag in het slechtste scenario moet worden afgewaardeerd 10.
• Inhaalbetaling van 10,9 miljoen euro voor kosten van niet-economische taken, zoals brandweer en beveiliging 7.
• Jaarlijkse subsidie van 5,5 miljoen euro voor die taken. Begroot voor 2023 tot en met 2026 is dat 22 miljoen euro 10.
• Bijdrage van 8,75 miljoen euro aan het omgevingsfonds. Dat geld gaat naar een stichting voor de omgeving, niet naar de luchthaven 710.

Tel je dat op, dan kom je op 100,75 miljoen euro, vergelijkbaar met de ruim honderd miljoen euro die L1 noemt 1. Dat is toegezegd of begroot, nog niet allemaal uitgegeven. Hoe L1 aan zijn bedrag komt, vermeldt L1 niet. Van de 100,75 miljoen is 35,2 miljoen een lening. De eerste drie posten samen vormen het budget van 70 miljoen voor achterstallig onderhoud. Per 1 januari 2026 was daarvan 56,8 miljoen afgeroepen. Voor 2026 stond nog 9,95 miljoen gepland 13.

Er zijn ook oudere posten. De provincie gaf eerder een lening van 2 miljoen euro 11. In 2019 betaalde ze al 3 miljoen euro per jaar aan brandweerkosten 8.

Wat L1 nu optelt en wat daarin overlapt

L1 komt aan 130 miljoen euro met deze posten 1:

• 7 miljoen euro nabetaling voor achterstallig onderhoud;
• minimaal 70 miljoen euro subsidie over tien jaar voor taken als brandweer en beveiliging;
• een cargoloods van ruim 10 miljoen euro die wordt overgedragen;
• leningen van bijna 35 miljoen euro die niet meer worden terugbetaald;
• 7 miljoen euro voor een mogelijke PFAS-sanering en brandweervoertuigen.

Dat telt op tot ongeveer 129 miljoen euro. Daarbij horen drie kanttekeningen. De lening van bijna 35 miljoen lijkt de baanlening uit 2022: dat bedrag is al betaald en zit al in de ruim 100 miljoen. Nieuw is dan niet het geld, maar dat het niet meer terugkomt. Ook de 70 miljoen is voor het grootste deel voortzetting: L1 meldde eerder dat de jaarlijkse subsidie met 1,5 miljoen euro stijgt naar ongeveer 7 miljoen 4. Tegen het huidige niveau van 5,5 miljoen per jaar is dat 15 miljoen euro extra over tien jaar. De businesscase uit 2022 ging er wel van uit dat de subsidie van 2030 tot en met 2035 zou afnemen naar 1,9 miljoen euro per jaar 10. De Staten stemden destijds in voor de periode tot 2028 10. De cargoloods is geen geldstroom maar een bezitsoverdracht.

Tel de bedragen uit 2022 en 2026 dus niet zomaar op. L1 wijst er ook op dat Schiphol 33 miljoen investeert en dat de provincie volgens die telling vier keer zoveel draagt 1. Precies is het 130 gedeeld door 33, dus 3,9 keer.

Het verschil met de eigen provincierekening is de scherpste vraag in dit dossier. Wij vonden geen berekening van de provincie met dezelfde posten.

De terugkoopclausule

Volgens L1 kan de provincie verplicht worden om de 80 procent voor ruim 8 miljoen euro terug te kopen als de luchthaven geen vergunningen voor groei krijgt, bijvoorbeeld voor een langere baan 1. Dat bedrag komt overeen met wat Schiphol in totaal voor de aandelen zou hebben betaald: tweemaal 4,2 miljoen euro. Als dat scenario zich voordoet, krijgt de provincie de luchthaven terug, met de eerdere bijdragen al uitgegeven.

Sluiten is ook niet gratis

Critici zeggen dat de provincie beter kan stoppen. De oudere rapporten geven daarvoor wel handvatten, maar geen simpel antwoord. Bureau Decisio raamde in 2021 op verzoek van de provincie dat sluiten tussen 84 en 133 miljoen euro zou kosten als de grond geschikt moet worden voor bedrijven. Voor woningbouw was dat tussen 139 en 189 miljoen euro. Het bureau noemde de cijfers indicatief en de grootste onzekerheid de bodemvervuiling 14. Volgens Consultancy.nl hanteerde het conceptrapport van de provincie 150 miljoen euro, terwijl een studie in opdracht van drie onderhoudsbedrijven uitkwam op minimaal 326 miljoen euro 15.

De maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) uit 2022 kwam voor sluiting in de meeste berekeningen uit op een positief saldo, zowel landelijk als voor Limburg, maar met grote onzekerheden 16. Provinciale Staten kozen toch voor openhouden. L1 schrijft dat er nu geen berekening ligt van wat een faillissement de provincie zou kosten, zodat Staten een slechte deal niet goed tegen sluiting kunnen afzetten 1. Decisio schreef in 2021 wel een memo over sluitingsscenario's, maar dat is geen faillissementsberekening 14.

De cijfers: vracht en passagiers

Het businessplan uit 2022 rekende voor 2025 op 171.424 ton vracht en 470.039 passagiers 12. De werkelijkheid was 41.600 ton en ongeveer 159.000 passagiers, volgens de eigen cijfers van de luchthaven 217. Dat is ongeveer een kwart van het vrachtdoel. Het CBS telt voor 2025 151.990 passagiers en 41.637 ton vracht 18. Het verschil in passagiers met de cijfers van de luchthaven verklaren de bronnen niet.

De vracht zakte in 2023 hard in: van 108.218 ton in 2022 naar 32.275 ton in 2023. In 2024 was het 29.448 ton 18. Oorzaken die de luchthaven noemde: de baansluiting in voorjaar 2023 en de mondiale vrachtmarkt. De Griffie van Provinciale Staten noemde die verklaring in november 2024 "summier en niet onderbouwd" 12. Vrachtklanten als Turkish Airlines, Emirates SkyCargo en Qatar Airways kwamen niet of niet volledig terug, schreef L1 eerder (L1 Nieuws).

Passagiers daalden van 435.977 in 2019 naar 223.507 in 2024 en 151.990 in 2025, volgens het CBS 18. De luchthaven wijt de daling in 2025 aan het vertrek van twee maatschappijen 17. Dit jaar liggen de vrachtcijfers hoger: tot en met augustus 2026 telde het CBS 29.944 ton tegen 25.174 ton een jaar eerder. Passagiers: 110.945 tegen 117.327 18.

Verliezen, accountant en jaarcijfers

De groep verloor 6,8 miljoen euro in 2023 en 11,5 miljoen in 2024 1219. Volgens De Nieuwe Ster signaleerde accountant PwC in de jaarrekening 2024 een mogelijk continuïteitsrisico 20. De jaarcijfers over 2025 waren begin november nog niet openbaar 20. In juni 2025 werd bekend dat er voor de liquiditeit ruimte was gezocht in het onderhoudsgeld. Volgens L1 stemde de provincie toe zonder de Staten vooraf in te lichten. Statenleden van GroenLinks en D66 bevestigden dat. Gedeputeerde Satijn zei de Staten wel via een mededeling te hebben geïnformeerd en noemde een faillissement "geenszins" aan de orde 19. De luchthaven mikte op een operationeel omslagpunt in 2027, maar noemt de langere baan daarvoor "cruciaal" 21.

De Zuidelijke Rekenkamer concludeerde in april 2024 in Grip op investeringen dat Limburg te weinig zicht heeft op de risico's van grote investeringen. Maastricht Aachen Airport was een van de drie onderzochte projecten, samen goed voor 190 miljoen euro. Een exitstrategie ontbrak volgens de Rekenkamer 22. De Griffie vond dat de financiële risico's in de rapportages niet zijn gekwantificeerd 12.

Brussel en Den Haag

Staatssteun loopt als rode draad door het dossier. In 2017 keurde de Europese Commissie steun van maximaal 10 miljoen euro goed, onder meer voor routes die niet op omliggende luchthavens overlappen (1Zuid). Advocaat Cees Dekker van Nysingh schreef in 2022 voor de provincie dat vergoeding van niet-economische taken en het omgevingsfonds geen staatssteun zijn. Voor de geplande lening van circa 30 miljoen euro tegen 3,51 procent noemde hij marktconformiteit verdedigbaar, maar waarschuwde hij dat de Commissie de rente te laag kan vinden (Nysingh Advocaten, voor Provincie Limburg). De lening kwijtschelden kan die beoordeling veranderen. Dat is onze inschatting: over de nieuwe afspraken is nog geen juridisch advies openbaar.

Het Rijk kijkt ook mee. Minister Karremans onderzoekt een lagere vliegbelasting of financiële steun voor Maastricht en Groningen Airport Eelde. De belasting is in Nederland ongeveer 30 euro per passagier, tegen 13 euro in Duitsland en 10 euro in België op vluchten tot 2.000 kilometer. Volgens zijn Kamerbrief kan die steun staatssteun zijn. De uitkomst volgt begin 2027 (L1 Nieuws) (1Zuid).

Geluid en de nieuwe vergunning

De groei hangt aan het Luchthavenbesluit. De luchthaven vroeg dat op 7 januari 2026 aan. Een ontwerp wordt eind 2026 verwacht, het definitieve besluit in de tweede helft van 2027 23. Tot die tijd geldt de bestaande regeling. De natuurvergunning is nog niet verleend. Het ministerie vroeg aanvullende gegevens en de gevolgen van de stikstofuitspraak van de Raad van State van 18 december 2024 worden in kaart gebracht 23. Het besluit moet het gebruik van de baan verlengen van 2.500 naar 2.750 meter, zodat zwaardere vrachtvliegtuigen kunnen vertrekken. De nachtsluiting schuift een uur op: de luchthaven gaat dan pas om 7.00 uur open in plaats van om 6.00 uur (L1 Nieuws) 21.

Provinciale Staten stelden een plafond voor het aantal ernstig gehinderden: 5.600 in 2025, 5.250 in 2030 en 4.200 in 2035. De luchthaven weert de Boeing 747-200 en MD-11 sinds april 2023 en wil de 747-400 uitfaseren 7.

Voor en tegen

Voorstanders wijzen op de vrachtfunctie, de bereikbaarheid en de banen. Provinciale Staten overwogen in 2022 dat de luchthaven van vitaal belang is voor de regionale en de nationale infrastructuur 12. Schiphol noemt de luchthaven de tweede vrachtluchthaven van Nederland en verwacht dat die rol belangrijker wordt 3.

Critici zien een bodemloze put. De alliantie pleinAIR Maastricht noemt het bod "een noodgreep". Bestuurslid Paul Sprangers vindt dat de provincie moet erkennen dat ze in 2022 "een blunder" heeft gemaakt. XR Limburg waarschuwt dat Limburg het "afvoerputje" wordt voor de luidste toestellen (Reformatorisch Dagblad (ANP)). De alliantie komt op een totaal verlies van minstens 100 miljoen euro. Dat is 60 miljoen aan waardeverlies op de 70 miljoen onderhoud plus ongeveer 40 miljoen aan verliezen sinds 2023 (L1 Nieuws).

In de Staten zijn de reacties verdeeld. PVV-fractievoorzitter Roel van Bijnen noemt het bod een mogelijke "reddingsboei", mits de partij met alle voorwaarden kan instemmen. D66-fractievoorzitter Anne Wesseling spreekt van een eerste indruk van zorg omdat de provincie volgens haar de komende jaren veel blijft betalen. De coalitie van BBB, VVD en SP had op 6 november nog niet gereageerd (L1 Nieuws).

Werk en opleidingen op het veld

De luchthavenorganisatie zelf is klein en krimpt. Eind 2025 stond de groep volgens niet-gecontroleerde cijfers op 215 fte, tegen 270,5 fte eind 2024. Beide cijfers zijn inclusief ingehuurde beveiliging, ongeveer 32 fte. Halverwege 2026 waren er 155 fte medewerkers met contract en 44 fte aan uitzendkrachten 24. Rond de luchthaven is het werk groter. In de MKBA staat een directe werkgelegenheid van 1.380 banen, inclusief het wegtransport 16. Ecorys kwam op 1.860 banen in totaal en verwachtte bij sluiting een netto verlies van ongeveer 550 banen 15.

Vliegtuigonderhoud is het hart van dat werkveld. Decisio noemde in 2021 SAMCO Aircraft Maintenance, Maastricht Aviation Aircraft Services (MAAS) en General Aviation Management als bedrijven met eigen bezit en langlopende erfpacht op het veld 14. Aan de Maintenance Boulevard zit ook het Aviation Competence Centre, een mbo-opleiding voor vliegtuigonderhoud namens VISTA college met EASA Part-147-erkenning (Aviation Competence Centre). Voor piloten biedt Cycloon Holland LAPL- en PPL-opleidingen aan (Cycloon Holland). Wij vonden op Beek geen aanbieder van een beroepsopleiding tot verkeersvlieger. Maatschappijen gebruiken de luchthaven wel om te trainen. In juli vloog KLM Cityhopper er oefenrondes en LVNL laat er verkeersleiders in opleiding meetrainen (aeroTELEGRAPH) (Maastricht Aachen Airport).

Voor wie op Beek wil werken of leren, is de vergunning belangrijker dan de aandelenverhouding. Zonder Luchthavenbesluit en langere baan blijft de vracht beperkt en kan volgens L1 de terugkoopclausule gaan gelden. Op korte termijn komt er wel meer vliegwerk: Eindhoven gaat van 1 februari tot en met 18 juli 2027 dicht. Transavia en TUI fly vliegen dan tijdelijk vanaf Maastricht (Reisbizz). Wizz Air vloog deze zomer onder meer op Tuzla, Lublin en Podgorica (Maastricht Aachen Airport). Bevestigde extra vacatures door deze uitwijk hebben wij niet gevonden. Vergelijk je opleidingen, kijk dan ook op onze overzichtspagina met vliegscholen. Nieuws over de grootaandeelhouder volgen we op de Schiphol-pagina.