Transavia heeft donderdagavond 5 november zes vluchten van en naar Eindhoven Airport geschrapt. Het ging om drie retourvluchten naar Alicante, Valencia en Barcelona 1. Aanleiding was een bezettingsprobleem bij de militaire radarluchtverkeersleiding op Schiphol-Oost, die vliegtuigen begeleidt voordat ze worden overgedragen aan de verkeerstoren van Vliegbasis Eindhoven 12. Het probleem werd op het laatste moment opgelost, waardoor het vliegverkeer na 19.45 uur toch door kon gaan 31. Transavia had de vluchten toen al geschrapt, omdat maatschappijen snel moeten handelen zodra duidelijk wordt dat er geen vliegverkeer mogelijk is 1. "Ondanks dat het vliegverkeer weer doorgang kan vinden, is het voor onze operatie niet haalbaar om deze vluchten alsnog te laten vertrekken", zei een woordvoerder tegen de NOS 1.

's Middags al vluchten geannuleerd

De problemen begonnen al in de middag. Rond vijf uur meldde een woordvoerder van Eindhoven Airport dat vliegtuigen niet konden landen. Vertrekkende toestellen konden nog wel weg 2. Volgens Omroep Brabant werden 's middags vijf vluchten geannuleerd. Die bleven geannuleerd, ook nadat de bezetting op Schiphol-Oost weer op orde was 2. Op het vluchtschema van de luchthaven stonden volgens het ANP enkele omgeleide en geannuleerde aankomsten. Ook waren twee vluchten geannuleerd die aan het eind van de middag zouden vertrekken 3.

De Europese netwerkbeheerder Eurocontrol meldde eerst dat het vliegverkeer op Eindhoven ongeveer een uur gehinderd zou worden. Daarna volgde een bericht dat het vliegveld 's avonds niet beschikbaar zou zijn voor aankomsten. Later meldde Eurocontrol dat het bezettingsprobleem was opgelost 4. Na 19.45 uur stonden tien landingen op het programma: zeven van Transavia, twee van Ryanair en één van TUI 4. Een woordvoerder van Transavia kon tegen NL Times nog niet zeggen of er vrijdagochtend hinder zou zijn. Ook de luchthaven waarschuwde voor mogelijke hinder op vrijdagochtend 4. Tegen de NOS zei Transavia: "Morgenochtend staan er voldoende vliegtuigen klaar, zodat reizigers geen verdere hinder zullen ondervinden" 1.

Militaire verkeersleiding regelt het verkeer rond Eindhoven

Eindhoven Airport is een burgerluchthaven op een militaire vliegbasis. De verkeerstoren hoort bij de vliegbasis 23. Voordat een vliegtuig bij de toren in Eindhoven komt, wordt het begeleid door de militaire radarluchtverkeersleiding op Schiphol-Oost. Pas als het toestel Eindhoven nadert, neemt de toren van de vliegbasis het over 12. "Dat is de landelijke luchtverkeersleiding voor al het vliegverkeer van Defensie. Omdat Eindhoven Airport op een militaire luchthaven actief is, wordt de burgerluchtvaart hier ook door hen gecoördineerd", legde een woordvoerder van de luchthaven in 2025 uit 5. Die militaire verkeersleiding valt volgens een Kamerbrief van juli 2025 onder het Commando Lucht- en Ruimtestrijdkrachten (CLRS) van Defensie, niet onder Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) 6.

Een tekort op Schiphol-Oost kan burgervliegtuigen daardoor tegenhouden, ook als de toren in Eindhoven beschikbaar is 4. Op 13 augustus 2025 lag het vliegverkeer op Eindhoven Airport twee keer een uur stil door onderbezetting bij dezelfde militaire verkeersleiding. Tientallen vluchten, onder meer van Ryanair, Transavia en Wizz Air, vertrokken toen met vertraging 5. Volgens de NOS is er bij de militaire luchtverkeersleiding al jaren sprake van een personeelstekort 5.

Defensie brengt radarverkeersleiding onder bij LVNL

In juli 2025 schreven de staatssecretaris van Defensie en de minister van Infrastructuur en Waterstaat aan de Tweede Kamer dat er bij Defensie een hoge werkdruk en een tekort aan luchtverkeersleiders zijn. Ook aan de civiele kant is er een tekort 6. De militaire verkeersleidingstaak gaat daarom over naar LVNL. Defensie begint met de radarverkeersleiding, omdat die al grotendeels aan de civiele eisen voldoet. Die overgang staat volgens de brief gepland voor het vierde kwartaal van 2026 6. De torens op vliegbases met burgerverkeer, zoals Eindhoven en De Kooy, volgen als laatste. Daar is de omzetting naar de Europese regels die voor LVNL gelden volgens de brief bijzonder complex 6.

Voor de tussentijd noemt Defensie in de brief een aantal maatregelen. De afspraken over roosters en reservecapaciteit bij uitval zijn herzien om overbelasting te voorkomen. Door operationele druk was op die reserve ingeteerd; volgens de brief is die reserve weer op peil. Externe krachten nemen neventaken over, zodat verkeersleiders zich op hun hoofdtaak kunnen richten. Luchtverkeersleiders die naar LVNL overgaan, krijgen tot hun overstap een jaarlijkse bindingspremie 6. Volgens de brief hangt de integratie ook samen met de invoering van het nieuwe verkeersleidingssysteem iCAS 6. Over de vervanging van verouderde systemen in de Amerikaanse verkeersleiding lees je meer in het artikel over de FAA.

Recht op terugbetaling, andere vlucht en hulp

Wie zijn vlucht geannuleerd ziet, heeft volgens de Europese regels recht op terugbetaling, een alternatieve vlucht of een terugvlucht. Tijdens het wachten heeft een passagier recht op hulp, zoals maaltijden en zo nodig een hotel 7. Een maatschappij hoeft geen compensatie te betalen als zij kan aantonen dat de annulering het gevolg is van buitengewone omstandigheden die niet te voorkomen waren 78. Volgens een overweging bij de Europese passagiersverordening kan een besluit van het luchtverkeersbeheer dat tot annulering van een vlucht leidt, zo'n buitengewone omstandigheid zijn 8. De maatschappij moet dat onderbouwen, bijvoorbeeld met logboeken of incidentrapporten 7. Een claim dien je eerst in bij de luchtvaartmaatschappij, die binnen twee maanden moet reageren. Reageert de maatschappij niet of wijst zij de claim af, dan kun je een melding doen bij de ILT. De ILT behandelt zelf geen individuele compensatieverzoeken 9.

Zo word je luchtverkeersleider bij LVNL

Voor de selectie bij LVNL heb je minimaal een diploma op mbo 4-, havo-, vwo-, hbo- of wo-niveau nodig. Bij de start van de selectie ben je tussen de 17 en 30 jaar, je spreekt Nederlands op minimaal B2-niveau en je mag in de EU werken 10. De selectie telt zes rondes. De eerste ronde, de NeurOlympics, doe je thuis. Daarna volgen op Schiphol-Oost de capaciteitentest FEAST, de arbeidsproef RADAR, een groepsassessment, een interview en de ACT, een simulatie waarin je zelf verkeer rond een luchthaven afhandelt. Na de laatste ronde volgen een medische keuring en een veiligheidsonderzoek. De hele selectie duurt minstens een halfjaar 11. Wie voor de FEAST of RADAR zakt maar wel de minimumscore haalt, kan die test na minimaal twee jaar herkansen 11. Hoe dat in België gaat, lees je in de gids over selectie en opleiding bij skeyes.

De opleiding begint met de Initial Training van ongeveer een jaar, grotendeels in Kopenhagen. Daarna volgt de Unit Training op de toekomstige werkplek, die twee tot drie jaar duurt 12. Trainees krijgen volgens de salarispagina van LVNL vanaf de eerste dag 2767 euro bruto per maand. Het startsalaris van een bevoegde luchtverkeersleider ligt tussen 6123 en 7892 euro bruto per maand, afhankelijk van de unit 13. Bij LVNL kun je ook op een militaire locatie terechtkomen, zoals Eindhoven of de militaire radarafdeling op Schiphol-Oost 14. Meer over de duur van het traject lees je in het antwoord over hoe lang het duurt om een luchtverkeersleider op te leiden.

Ruim 4000 kandidaten, 88 trainees

LVNL schrijft dat er momenteel een tekort aan luchtverkeersleiders is 10. Volgens het jaarverslag over 2025 meldden zich dat jaar 4121 kandidaten, 31 procent meer dan in 2024. In 2025 begonnen 30 trainees aan de opleiding in Kopenhagen. Op 31 december waren 88 trainees bij LVNL in opleiding. Daarnaast waren 18 trainees via LVNL bij Defensie in opleiding 15. Het tekort is in 2025 verder afgenomen, maar het duurt volgens LVNL nog enkele jaren voordat alle units weer volledig op sterkte zijn 15.

In de FEAST meet LVNL onder meer ruimtelijk en cijfermatig inzicht 11. Rekenen en ruimtelijk inzicht zijn ook onderdelen van de oefenroute voor de algemene selectievoorbereiding.