ITA Airways en de Amerikaanse eVTOL-bouwer Archer Aviation hebben een overeenkomst getekend om samen te werken aan een netwerk van elektrische luchttaxi's in Italië. Dat maakten de bedrijven op 29 oktober bekend 1. Ze willen daarvoor Archers Midnight inzetten in grote Italiaanse steden 1. Van een vaste bestelling is geen sprake. Afgezien van het voorbeeld Rome zijn steden, exploitanten, landingsplaatsen, aantallen toestellen en een startdatum niet bekendgemaakt. De afspraken hangen nog af van definitieve overeenkomsten 21.

Luchttaxi tussen Fiumicino en Rome als voorbeeld

Het enige concrete voorbeeld in de aankondiging is Rome. Volgens Archer duurt de reis van luchthaven Fiumicino naar het centrum over de weg een uur, terwijl de Midnight die afstand in minder dan tien minuten kan afleggen 13. ITA Airways gaat de toestellen niet zelf vliegen. De maatschappij richt zich op de aansluiting op het eigen netwerk en werkt samen met gespecialiseerde partners die de vluchten uitvoeren. Wie dat worden, vermeldt de aankondiging niet 12. Topman Joerg Eberhart noemt de overeenkomst een belangrijke stap om te beoordelen hoe elektrische luchttaxidiensten het netwerk van ITA kunnen aanvullen 1.

ITA Airways is voor 59 procent in handen van het Italiaanse ministerie van Economie en Financiën en voor 41 procent van Deutsche Lufthansa AG 1. Volgens Archer is ITA de eerste Europese luchtvaartmaatschappij die zich aansluit bij het netwerk van partnermaatschappijen van Archer 1. De Midnight heeft nog geen typecertificaat van de Amerikaanse FAA. Zodra dat certificaat er is, moet EASA het voor vluchten in Italië nog valideren 2. De Italiaanse luchtvaartautoriteit ENAC bezocht Archer in april 2026 in San Francisco en noemde het testterrein in Grottaglie als mogelijke proeflocatie 4. Rome kende al eerder luchttaxiplannen. Volocopter, Aeroporti di Roma en investeerder Atlantia mikten op een dienst in 2024. Volocopter maakte in oktober 2022 op Fiumicino de eerste bemande eVTOL-vlucht van Italië. De dienst kwam er nooit 25.

Ook in Antwerpen staan eVTOL-plannen op papier

Dichter bij huis wil het Antwerpse FlyingGroup rond 2030 op Antwerp Airport in Deurne elektrische toestellen inzetten die verticaal opstijgen. Het bedrijf zegt 25 toestellen te hebben besteld bij de Britse fabrikant Vertical Aerospace, met een verwacht bereik van ongeveer 160 kilometer 6. Topman Bernard Van Milders ziet ze als een stiller alternatief voor helikopters, onder meer om zakenreizigers naar luchthavens te brengen 6. Ook daar hangt de ingebruikname af van certificatie, leveringen en infrastructuur 6. Lees meer over de elektrische plannen voor Deurne.

Welke bevoegdheid heeft een eVTOL-piloot in Europa nodig?

Een aparte eVTOL-licentie bestaat in de EU niet. Uitvoeringsverordening (EU) 2024/1111 voegt een typebevoegdheid toe voor luchtvaartuigen die verticaal kunnen opstijgen en landen, in de verordening VTOL-capable aircraft (VCA) genoemd. Die regels gelden sinds 1 mei 2025 7. Recht op die typebevoegdheid hebben houders van een commercieel vliegbrevet voor vliegtuigen, de CPL(A), of voor helikopters, de CPL(H) 7. De EU presenteert dit als een manier om in de beginfase genoeg gekwalificeerde piloten beschikbaar te hebben 7. De opleiding en het examen volgen de regels voor typebevoegdheden uit Part-FCL, aangevuld met de extra training die per toesteltype in de goedgekeurde operationele geschiktheidsgegevens is vastgelegd 7.

De VCA-typebevoegdheid is een jaar geldig. Voor verlenging moet een piloot binnen die periode minstens 2 uur op het type vliegen en een vaardigheidscontrole (proficiency check) halen in het toestel of een simulator 7. Wie onder instrumentvliegvoorschriften wil vliegen, heeft daarnaast een instrumentbevoegdheid voor vliegtuigen of helikopters nodig, de IR(A) of IR(H) 7. In de Verenigde Staten koos de FAA in 2024 een andere route: een tijdelijke regeling voor tien jaar waarmee piloten een aparte powered-lift-bevoegdheid kunnen halen 85.

Nederlandse en Belgische piloten: route via CPL en de eigen luchtvaartautoriteit

Voor een Nederlandse of Belgische piloot begint de weg naar een eVTOL-cockpit dus bij een commercieel brevet. Lees welke eisen gelden voor een CPL en wat de eisen zijn om helikopterpiloot te worden. De VCA-typebevoegdheid komt daarna, met typetraining en een praktijkexamen 7.

In Nederland lopen aanvragen voor brevetten en bevoegdheden van piloten (FCL) sinds 1 juni 2025 via CAA NL, de luchtvaartautoriteit die onderdeel is van de Inspectie Leefomgeving en Transport. Tot die datum deed Kiwa Register dat werk 9. In België is het directoraat-generaal Luchtvaart van de FOD Mobiliteit en Vervoer de bevoegde autoriteit voor Part-FCL-licenties 10. Banen of opleidingsplaatsen voor eVTOL-piloten zijn met de Italiaanse overeenkomst niet aangekondigd: de bedrijven noemen geen exploitant en geen aantallen piloten 21.