In Duitsland is dinsdag 13 oktober de luchthaven van Neurenberg tijdelijk dichtgegaan nadat een Corendon-vlucht uit Corfu de transpondercode voor een kaping had uitgezonden. Twee Eurofighters van de Duitse luchtmacht begeleidden de Boeing 737-800 naar Neurenberg, waar het toestel veilig landde. Na controles ter plaatse gaf de politie het sein veilig: "De controles ter plaatse hebben uitgewezen dat er geen gevaar is." Corendon spreekt van een korte storing in het radiosysteem.

Code 7500 en geen radiocontact

Het ging om Corendon-vlucht XR456 van Corfu naar Neurenberg, uitgevoerd met de Boeing 737-800 met registratie 9H-CXD, bevestigt de maatschappij tegenover RTL. Volgens de politie van Mittelfranken werd vanuit de cockpit de code 7500 uitgezonden, die staat voor een kaping, en was de piloot daarna niet meer via de radio bereikbaar. Uit voorzorg werden daarop meerdere alarmstarts van gevechtsvliegtuigen gegeven. "Omdat we daarna de cockpit niet meer konden bereiken, of beter gezegd de toren de cockpit niet meer kon bereiken, moesten we uitgaan van het ergste", zei een politiewoordvoerder volgens de Süddeutsche Zeitung. Volgens hem kwam de code ongeveer halverwege de vlucht binnen, kort na 11.00 uur Duitse tijd (09.00 uur UTC).

De twee Eurofighters kwamen van het Taktisches Luftwaffengeschwader 74 in Neuburg an der Donau, waar dag en nacht twee toestellen paraat staan, meldt de Duitse luchtverkeersleiding DFS volgens Der Spiegel. Een woordvoerder van de luchtmacht zei tegen RTL dat de jets het toestel onderschepten en tot de landing begeleidden, en daarna boven de luchthaven bleven tot een nieuwe start van het onderschepte toestel was uitgesloten. Ook Kroatië liet een gevechtsvliegtuig opstijgen om het toestel tot aan de Sloveense grens te begeleiden, na een waarschuwing van het NAVO-luchtcommando in het Spaanse Torrejón, melden de Süddeutsche Zeitung en Der Spiegel op gezag van het Kroatische ministerie van Defensie.

Luchthaven dicht, passagiers pas na een uur van boord

De politie sloot de luchthaven en de toegangswegen kort voor de landing af en zette speciale eenheden in. Het toestel landde rond 12.15 uur. Pas toen het op een parkeerpositie stond, kwam er contact met de cockpit, schrijft t-online. Kort na 13.00 uur gaf de politie het sein veilig. De passagiers moesten eerst aan boord blijven en mochten na ongeveer een uur uitstappen; ze werden met bussen naar de aankomsthal gebracht en daar opgevangen door een noodteam, meldt Euronews. Volgens Corendon waren er 178 passagiers en zes bemanningsleden aan boord, die volgens de maatschappij op geen enkel moment in gevaar waren. Kort na 13.30 uur kwam het vliegverkeer weer op gang.

De sluiting raakte ook ander verkeer. Verschillende vluchten werden uitgeweken naar Frankfurt, Memmingen, Stuttgart en München, meldt aeroTELEGRAPH. KLM schrapte vlucht KL1843 uit Amsterdam en Wizz Air Malta een vlucht uit Cluj-Napoca.

Corendon: storing in het radiosysteem

Volgens een woordvoerster van Corendon meldde het toestel om 09.00 uur UTC in het Kroatische luchtruim een noodcode door een kortstondige storing in het radiocommunicatiesysteem. Corendon benadrukt dat er op geen enkel moment een echte noodsituatie was. Ook de politie vermoedt voorlopig een defect aan de radio, maar het onderzoek naar de oorzaak loopt nog. Volgens t-online onderzoekt de politie de zaak samen met de maatschappij, de piloot en de exploitant, en worden piloot en bemanning gehoord.

Dat een kapingscode zo'n grote operatie oplevert, is geen toeval. In de Europese luchtverkeersregels (SERA) staat code 7500 voor wederrechtelijke inmenging, 7600 voor het uitvallen van de radioverbinding en 7700 voor een noodsituatie. Zodra een toestel 7500 uitzendt, verschijnt bij de luchtverkeersleiding de melding "HIJACK" op het scherm en worden politie en veiligheidsdiensten direct ingelicht, legt Der Spiegel uit. Ook als de code per ongeluk is ingevoerd, kan het alarm pas worden opgeheven als de politie zelf weet wat er aan boord aan de hand is.

Eerder die dag een dronemelding

In de nacht ervoor was het ook al onrustig op de luchthaven. Tussen 02.00 en 04.00 uur meldden drie piloten los van elkaar een object dat mogelijk een drone was. Een zoekactie met onder meer een politiehelikopter leverde niets op. Volgens een politiewoordvoerder zijn de twee voorvallen "helemaal niet met elkaar in verband te brengen", schrijft t-online.

Het persbureau AP plaatst het voorval in een bredere context: Europese overheden houden het luchtruim scherper in de gaten te midden van een reeks grotendeels onopgehelderde dronevoorvallen en zorgen over Russische ondermijning. De Duitse regering gaf vorige maand Rusland de schuld van een poging tot aanslag met een drone met explosieven op de luchthaven Leipzig/Halle in augustus. President Poetin wees die beschuldiging van de hand. Politie en maatschappij noemen voor de vlucht uit Corfu een technische storing als waarschijnlijke oorzaak; geen van de betrokken instanties heeft een verband gelegd met de dronemelding of met Rusland. Eerder schreven we over een dronemelding die het vliegverkeer rond Berlijn stillegde.

Wat nog niet bekend is

Hoe een storing in het radiosysteem tot het uitzenden van de kapingscode kon leiden, is niet uitgelegd. Ook is nog niet bekend wat het onderzoek naar de techniek oplevert.