De Belgische gevechtspiloot ‘Juice’ zegt in Knack dat de Luchtmacht met de F-35 "veel moeilijkere missies" kan uitvoeren "en toch het risico laag houden" 1. Piloten trainen sinds een jaar met het nieuwe toestel op de luchtmachtbasis van Florennes 1. Wie zelf straaljagerpiloot wil worden, solliciteert bij Defensie als officier-piloot: je bent maximaal 25 jaar, hebt een diploma secundair onderwijs en schrijft je uiterlijk op 13 april 2027 in 2. Na twee selectiedagen en extra proeven voor piloten volgen een militaire initiatie van ongeveer zes weken, zes maanden aan de Koninklijke Militaire School en ongeveer tien maanden vliegopleiding in Beauvechain. Wie daar voor de jet wordt gekozen, volgt ongeveer achttien maanden jetopleiding in de Verenigde Staten. Pas daarna begint de omscholing naar de F-35 32.

Wat ‘Juice’ in Knack vertelt over de F-35

Knack noemt de piloot bij de roepnaam (callsign) ‘Juice’, zoals Defensie dat ook doet bij haar piloten 14. De F-16 was volgens Juice ontworpen voor het visuele luchtgevecht, de dogfight uit de Top Gun-films. De F-35 is "gemaakt om op grote afstanden zaken te detecteren", zegt Juice tegen Knack 1. Over de rol van het toestel: "We moeten dagelijks tonen dat we sterk staan als coalitie, zodat het nooit tot een conflict komt." In dat tonen van kracht is de F-35 volgens Juice "een hoeksteen" 1.

Defensie beschrijft de F-35 als een gevechtssysteem van de vijfde generatie. Door de stealthtechnologie is het toestel moeilijk op te sporen. De sensoren voegen hun gegevens samen tot één overzicht voor de piloot. Het toestel kan ook informatie meteen delen met bondgenoten 4.

Zestien Belgische F-35's, acht daarvan in Florennes

De eerste drie Belgische F-35A's landden op 13 oktober 2025 in Florennes 45. Een vierde toestel, de FL011, werd na een tussenlanding op de Azoren uit veiligheidsoverwegingen aan de grond gehouden 5. Op maandag 26 oktober 2026 kwam de FL014 aan als achtste F-35 in Florennes 6. België heeft nu zestien F-35's: acht in Florennes en acht op Luke Air Force Base in de Verenigde Staten, waar ze gebruikt worden voor de opleiding van Belgische piloten 6.

In 2018 bestelde België 34 F-35A's. De regering overweegt er elf bij te kopen, waarmee de vloot op 45 toestellen zou komen 7. De F-35 vervangt de F-16, waarvan de eerste toestellen in 1979 werden geleverd. De F-16's gaan uiterlijk in 2028 uit dienst 7. Kleine-Brogel wordt in 2027 de tweede Belgische F-35-basis 48. Tegen 2030 moeten 67 piloten opgeleid zijn om de volledige operationele capaciteit te bereiken 4.

Zo word je straaljagerpiloot bij Defensie

Voor de lichting die op 16 augustus 2027 start, schrijf je je in van 7 september 2026 tot en met 13 april 2027. Je bent maximaal 25 jaar, hebt een diploma secundair onderwijs en hebt de Belgische nationaliteit of die van een land in de Europese Economische Ruimte of Zwitserland. Werkervaring is niet nodig 2. Hoe je piloot wordt bij Defensie in België lees je stap voor stap in de gids, met alle eisen en proeven.

De selectie begint met algemene proeven in het Militair Hospitaal in Neder-Over-Heembeek. Voordat je de proeven aflegt, laat je je huisarts een sportmedisch geschiktheidsattest invullen 3. Op de eerste testdag krijg je een medisch onderzoek en sportproeven: pompen (opdrukken), optrekken, de side bridge (een zijwaartse plank) en een looptest. Daarna volgen computertests: een karaktertest en een basistest over hoe je informatie verwerkt, met getalvaardigheid, plaatsbepaling, woordgeheugen, redeneren en foutherkenning 3. Op de tweede dag volgen nog medische onderzoeken, een interview over je motivatie en een oriëntatiegesprek 3.

Voor piloten komen er extra proeven bij. Het medisch onderzoek is uitgebreider, met onder meer een EEG, een inspanningselektrocardiogram en een hypobare proef in een drukkamer. Een computertest meet je leiderschapskwaliteiten. De cognitieve proeven toetsen logisch-verbale intelligentie, begrijpend lezen en organisatie: de beste volgorde kiezen om een taak uit te voeren 2. In de psychotechnische pilotentests op de computer gaat het om aandacht en geheugen, redeneervermogen, ruimtelijk voorstellingsvermogen, waarnemingsvermogen, coördinatie en het omgaan met werkdruk en meerdere taken tegelijk 2. Verder zijn er interviews over je motivatie en persoonlijkheid, taalproeven in het Nederlands en het Engels, een wiskundeproef zonder rekenmachine en een fysicaproef 2. De selectie is vergelijkend: na de proeven kijkt Defensie naar je plaats in het klassement en een wervingscommissie beslist of je mag starten 3.

Van Beauvechain naar de F-35: de opleiding en de duur

De opleiding begint met een militaire initiatie van ongeveer zes weken in een oefenkamp. Daarna volg je zes maanden academische cursussen aan de Koninklijke Militaire School in Brussel. In Beauvechain volg je vervolgens ongeveer tien maanden de Basic Flying Training School 2. Wie daarna voor de jet wordt gekozen, gaat ongeveer achttien maanden naar de Verenigde Staten en begint vervolgens aan de omscholing naar de F-35 2. Die jetopleiding is het Euro NATO Joint Jet Pilot Training-programma (ENJJPT) in Texas 9. In 2026 stapten de eerste Belgische leerlingen na die opleiding over op de F-35, zonder eerst op de F-16 te vliegen. Na het ENJJPT kregen ze nog meerdere maanden theorie, simulatortraining en tactische voorbereiding voor de F-35 9. De omscholing gebeurt op Luke Air Force Base in Arizona, waar het 312th Fighter Squadron Belgische F-35-instructeurs en jonge piloten opleidt 910.

Wie niet voor de jet wordt gekozen, gaat naar Frankrijk. Transportpiloten vliegen ongeveer elf maanden in Avord op de Xingu en daarna in België op de A400M. Helikopterpiloten vliegen ongeveer elf maanden in Dax op de EC-120 en daarna op de H145M 2. Als officier-piloot krijg je een tijdelijk contract van maximaal zestien jaar, met kans op een vast contract. Het startsalaris is minimaal 1.901 euro netto per maand 2.

De Nederlandse route naar de F-35

In Nederland word je F-35-vlieger als Officier Vlieger bij de Luchtmacht. Volgens Defensie duurt de opleiding daar vier jaar. Na de Defensie Korte Officiersopleiding aan de Koninklijke Militaire Academie in Breda volg je in Woensdrecht de Elementaire Militaire Vlieger Opleiding. Daarna volgt een vervolgopleiding in Europa of Amerika, afhankelijk van het toestel 11. Net als in België valt de keuze voor een type zoals de F-35 pas later in de opleiding 112. De Nederlandse vacature vraagt een diploma op havo- tot wo-niveau, de Belgische een diploma secundair onderwijs 112.

Oefenen voor de selectie van Defensie

De pilotentests toetsen onder meer aandacht, geheugen, coördinatie en het uitvoeren van meerdere taken tegelijk 2. Oefen de selectietests van Defensie per onderdeel, van de basistest en de cognitieve proeven tot de pilotentests en de wiskundeproef. De andere Belgische routes naar de cockpit staan op de overzichtspagina Piloot worden in België.