Helikopter Service 451: ongeval (Noorse Zee, ongeveer 100 NM ten westnoordwesten van Brønnøysund, 1997)

Wat gebeurde er

Helikopter Service-vlucht 451, een Eurocopter AS 332L1 Super Puma (LN-OPG), vertrok op 8 september 1997 om 06:00 uur uit Brønnøysund naar het olieproductieschip Norne in de Noorse Zee, met 2 piloten en 10 passagiers. Onderweg lichtte kort het overtoerentallampje op. Kort daarna bezweek de aandrijving tussen de rechtermotor en de hoofdtandwielkast, spatten de vrije turbines van beide motoren uiteen en werden stuurstangen doorgesneden. De helikopter werd onbestuurbaar en stortte in zee; alle 12 inzittenden kwamen om.

Oorzaak en analyse

Volgens de AAIB/N vermoeiingsscheuren in de splined sleeve bij de aansluiting van de rechtermotor (Bendix-as) op de hoofdtandwielkast. Een loszittende borgring bracht de Bendix-as uit balans tot die brak; het overtoerentalbeveiligingssysteem raakte beschadigd, waarna de vrije turbine van de rechtermotor uiteenspatte en brokstukken de stuurstangen van hoofd- en staartrotor doorsneden en de linkermotor beschadigden. Wat de scheurvorming veroorzaakte kon niet met zekerheid worden vastgesteld.

Eindrapport · Havarikommisjonen for Sivil Luftfart (AAIB/N), nu Norwegian Safety Investigation Authority (NSIA) · 1 november 2001 · Report on the air accident 8 September 1997 in the Norwegian sea approx. 100 NM west north west of Brønnøysund, involving Eurocopter AS 332L1 Super Puma, LN-OPG, operated by Helikopter Service AS (REP. 47/2001) →

Bijdragende factoren

•Mogelijk een coating op de splined sleeve die niet aan de specificaties voldeed (AAIB/N)
•Mogelijk afwijkende trillingen van onderdelen in de hoofdtandwielkast (AAIB/N)
•Ontbrekende O-ring op de rechter splined sleeve, die de groei van de scheur mogelijk versnelde (AAIB/N)
•Onbruikbare HUMS-versnellingsopnemer en het niet volledig benutten van HUMS-gegevens (AAIB/N)
•Zwakke punten in het onderhoudsprogramma en tekortkomingen in het onderhoud door de maatschappij (AAIB/N)

Betekenis voor de luchtvaartveiligheid

Het ongeval met LN-OPG liet zien welk potentieel HUMS-trillingsmonitoring had om een ongeval te voorkomen en leidde tot strengere eisen aan HUMS in de offshorehelikoptervaart.

Wat er daarna veranderde

•Eisen voor HUMS-trillingsmonitoring werden vanaf 2000 regelgeving in het Verenigd Koninkrijk; later volgde een Noorse nationale eis. (Aerossurance)
•Vanaf 2019 eist de Europese HOFO-regelgeving (SPA.HOFO.155) een trillingsmonitoringssysteem (VHM) op offshorehelikopters in vijandige omgeving. (Aerossurance)
•Met de andere luchtvaartautoriteiten rond de Noordzee beoordelen of eisen nodig zijn voor HUMS bij passagiersvervoer per helikopter (betrouwbaarheid, data-analyse, normen, harmonisatie binnen JAA) (aanbeveling AAIB/N 34/2001)
•Beoordeling door de Noorse luchtvaartautoriteit van het kwaliteitssysteem van de technische afdeling van de maatschappij (aanbeveling AAIB/N 43/2001)
•Beoordelen of luchtvaartbedrijven een plan moeten opstellen voor kennis van Human Factors in het onderhoud (aanbeveling AAIB/N 44/2001)
•De maatschappij moet een strategisch plan met duidelijke doelen opstellen voor het gebruik van HUMS (aanbeveling AAIB/N 46/2001)

Over HKS451

Wat gebeurde er met Helikopter Service-vlucht 451? →

Bronnen

Report on the air accident 8 September 1997 in the Norwegian sea approx. 100 NM west north west of Brønnøysund, involving Eurocopter AS 332L1 Super Puma, LN-OPG, operated by Helikopter Service AS (REP. 47/2001) → Havarikommisjonen for Sivil Luftfart (AAIB/N), archiefkopie web.archive.org, 2001-11
Aviation report 2001/47 eng: Report on the air accident 8 September 1997 in the Norwegian sea, LN-OPG → Norwegian Safety Investigation Authority (NSIA), 2001
Helikopter Service Flight 451 → Wikipedia (Engels), 2026
Accident Aérospatiale AS 332L1 Super Puma LN-OPG, Monday 8 September 1997 → Aviation Safety Network (wikibase), 1997
Loss of AS332L1 LN-OPG off Brønnøysund, Norway, 8 September 1997 → Aerossurance, 2017-09-07

Helikopter Service 451

Vergelijkbare ongevallen