Hoe verloopt de selectie voor ervaren piloten?

Airlines werven ervaren piloten met aparte vacatures voor first officers en voor captains die direct als gezagvoerder instromen, ook wel direct entry captains genoemd2. Bij easyJet kun je als co-piloot instromen als Second Officer, First Officer of Senior First Officer, afhankelijk van je ervaring en vlieguren4. De basisvaardigheidstests zijn minder zwaar dan in een cadetselectie, maar de voorbereiding is volgens piloot.nl minstens zo belangrijk1.

Voor een volledige ATPL(A) vraagt EASA minimaal 1.500 uur vliegtijd in vliegtuigen, waarvan ten minste 500 uur in multi-pilot operaties5. Om als gezagvoerder (PIC) van een vliegtuig met meerdere piloten op te treden in commercieel luchttransport heb je een ATPL nodig; met een CPL mag je in commercieel luchttransport alleen gezagvoerder zijn op vliegtuigen voor één piloot. Daarom vragen captainvacatures een volledige ATPL6. Voor licentiehouders zonder airline-ervaring vraagt Ryanair een geldige EASA CPL met frozen ATPL, een Class 1 medical volgens Part-MED, een meermotorige instrumentbevoegdheid, een Advanced UPRT-certificaat en een APS MCC; een standaard MCC wordt niet meer geaccepteerd7. Voor radiotelefonie heb je een taalaantekening (ELP) nodig van minimaal niveau 4; niveau 4 moet elke 4 jaar opnieuw worden getoetst, niveau 5 elke 6 jaar en niveau 6 niet meer8. Airlines leggen de lat vaak hoger dan het wettelijke minimum: Transavia vroeg voor captains in Brussel ELP 5 bij sollicitatie en ELP 6 voor indiensttreding9. KLM vraagt daarnaast LPE6 Engels, Initial CRM, een MCC-cursus, UPRT en een PBN-aantekening; medical en licentie moeten in Nederland zijn afgegeven of daarheen worden omgezet3. TUI neemt alleen sollicitaties aan van piloten die hun licentie al hebben en vraagt voor Europese bases een EU-paspoort10.

Elke piloot moet volgens EASA een betrouwbaar overzicht bijhouden van alle gevlogen vluchten, in de vorm die de bevoegde autoriteit voorschrijft; dat logboek is de basis waarmee je je vlieguren aantoont8. Per vlucht hoort er volgens de EASA-richtlijn minimaal in te staan: de naam van de gezagvoerder, datum, plaats en tijd van vertrek en aankomst, type en registratie van het toestel, of het een- of meermotorig is, de vluchttijd en het opgetelde totaal, plus je functie aan boord en of je 's nachts of onder IFR vloog8. Airlines toetsen je uren streng aan de minimumeisen: Ryanair vroeg voor B737-captains bij Buzz onder meer 3.500 uur totaal, 2.000 uur op meermotorige multi-crew jets boven 30.000 kg en 800 uur als PIC, waarbij PIC-uren op turboprops niet meetellen; die eisen zijn volgens Ryanair niet onderhandelbaar11. Ook je licentie wordt nagelopen: de type rating moet op je licentie staan en de 'valid until'-datum in sectie XII mag bij de start van de cursus niet langer dan drie jaar verlopen zijn12. In het sollicitatieformulier vraagt een airline je ervaring vaak uitgesplitst op: Transavia vroeg naar totale vlieguren, type ratings, uren op type en uren als captain9. De officiële pagina's die we bekeken noemen geen aparte logboekcontrole als selectieronde; wel benadrukt Ryanair dat je alleen in behandeling wordt genomen als je alle gevraagde documenten hebt geüpload11.

Na je sollicitatie beoordeelt een recruiter je profiel; wie aan de eisen voldoet, krijgt een online assessment dat voor captains anders is dan voor first officers2. easyJet stuurt online tests in verbaal, numeriek en ruimtelijk redeneren, met een persoonlijkheidsvragenlijst die volgens easyJet nodig is om aan de EASA-regels te voldoen4. Daarna volgen bij easyJet niet-technische assessments, virtueel of in een simcentrum, met een groepsopdracht en een competentiegericht interview, en voor direct entry captains en co-piloten een simulatorassessment4. TUI noemt drie selectieonderdelen: psychometrische assessments, een assessment centre en een simulatorassessment, allemaal in het Engels10. Reis- en verblijfkosten tijdens de selectie betaal je bij TUI zelf10.

In een simulatorcheck vlieg je een sessie in een full-flight simulator met een assessor als collega; je voert starts, landingen, naderingen en noodprocedures uit en wordt beoordeeld op vliegtechniek, CRM en procedurekennis13. Bij Ryanair duurt de simcheck voor licentiehouders 45 minuten in een Boeing 737-800-simulator, zowel als Pilot Flying als Pilot Monitoring, met aandacht voor basic handling, CRM en flight management7. Oefen vooraf ILS-, VOR- en RNAV-naderingen, motorstoringen, hydraulische en elektrische storingen en go-arounds, en ken de SID's en STAR's; airlines letten sterk op stabiele naderingen en goede callouts1. Een enkele fout is niet het einde: beoordelaars kijken vooral hoe je herstelt, en een go-around geldt als goed besluit, niet als fout13.

Het technische interview bij Ryanair duurt 30 minuten en gaat over je kennis van je huidige of vorige vliegtuigtype; het persoonlijke interview duurt ongeveer 30 minuten7. Het HR-interview gaat over je motivatie, CRM-ervaringen, omgang met conflicten, fouten en stressvolle situaties; de interviewer wil concrete voorbeelden uit je eigen vliegpraktijk14. Structureer je antwoorden met de STAR-methode (situatie, taak, actie, resultaat) en bereid vijf tot tien voorbeelden voor over teamwork, leiderschap, foutafhandeling en stress14. Bij KLM is het interview met de Commissie van Aanname (COVA) de vijfde ronde, na cv-selectie, online assessment, psychologisch onderzoek en simulator grading3.

Vergeleken met een selectie voor aspirant-piloten ligt bij ervaren piloten het accent op operationele ervaring, typespecifieke kennis, CRM in de praktijk en je motivatie voor de overstap1. Voor licentiehouders zonder ervaring vraagt Ryanair een rapport van je vliegschool, getekend door het hoofd opleidingen, met al je ATPL-resultaten inclusief herkansingen7. Bij TUI volgen piloten die al een type rating hebben alleen een Operator Conversion Course (OCC), terwijl piloten zonder type rating een volledige type rating doen10.

Wie bij KLM door de selectie komt, krijgt een plek in een Type Rating Course zodra er ruimte is, op het type waarop KLM dan een opleidingsplaats heeft; kiezen kan niet3. Voor type rated functies bij TUI moet je type rating bij indiensttreding geldig zijn; verloopt hij eerder, dan moet je hem zelf laten verlengen of vernieuwen10. Ryanair biedt geslaagde licentiehouders een plek in een type-ratingcursus in het trainingscentrum in East Midlands; een van de vacatures heette in oktober 2026 een deels gesponsord type-ratingprogramma7. Transavia besteedt door krapte in de eigen trainingscapaciteit soms een deel van de type rating uit aan CAE, waardoor een deel van je training buiten Nederland kan plaatsvinden15.