Voor niet-commerciële vluchten in een vliegtuig kun je bij de ILT-Luchtvaartautoriteit drie brevetten aanvragen: de Recreational Pilot Licence (RPL), de Light Aircraft Pilot Licence (LAPL) en de Private Pilot Licence (PPL)4. De eisen voor de PPL staan in Part-FCL, bijlage I bij de Europese Verordening (EU) nr. 1178/2011. Daardoor gelden voor opleiding, examens en vliegervaring in Nederland en België dezelfde Europese minima1. Je mag pas solo vliegen met een medisch certificaat, en voor het brevet zelf moet je minimaal 17 jaar zijn1.

Wil je met je PPL ook 's nachts op zicht vliegen, dan volg je een aparte opleiding voor de night rating, met minimaal 5 vlieguren in het donker, waarvan 3 uur met instructeur1. Een PPL is geen verplichte eerste stap naar verkeersvlieger: een geïntegreerde ATP-opleiding mag je zonder vliegervaring beginnen, en als PPL-houder krijg je daar de helft van je eerdere vlieguren gecrediteerd, tot maximaal 40 uur. Voor de modulaire CPL-opleiding moet je wel eerst een PPL(A) hebben1.

Voor de PPL(A) of LAPL(A) haal je bij het CBR zeven theorie-examens. Ze worden digitaal en in het Nederlands afgenomen, in een volgorde die je zelf kiest, en je bent geslaagd met minstens 75 procent van de punten11. Alle vakken moet je binnen 18 maanden halen, gerekend vanaf de laatste dag van de maand van je eerste examen, met maximaal 4 pogingen per vak. Daarna krijg je een Verklaring Theorie, die 24 maanden geldig blijft voor de afgifte van een LAPL of PPL8. Haal je een vak niet binnen vier pogingen, of niet alle vakken binnen die 18 maanden, dan moet je na extra training alle theorie-examens opnieuw doen1.

De Europese regels leggen minimale vlieguren vast, geen vaste opleidingsduur. Wel moet je alle theorie-examens binnen 18 maanden halen, en blijft de uitslag 24 maanden geldig voor de afgifte van je brevet1.

In België noemt de FOD Mobiliteit en Vervoer (in het Engels de Belgian Civil Aviation Authority, BCAA) de LAPL en de PPL de twee recreatievergunningen. Daarmee mag je geen vergoeding krijgen voor een vlucht, tenzij je vlieginstructeur bent7. Volgens de FOD verloopt het zo: je kiest een vergunning, laat je medisch keuren, schrijft je in bij een opleidingscentrum, bestelt een vliegboek, legt de theoretische en praktische examens af, laat je taalvaardigheid aantekenen en vraagt je vergunning aan20. Je mag al aan de theorie en zelfs aan de praktijk beginnen zonder medisch attest, maar de FOD raadt aan eerst de uitslag van de keuring af te wachten: zonder geldige keuring krijg je geen vergunning20. Ook in België hoort bij de PPL een medisch attest klasse 2. De eerste keuring voor klasse 2 kan bij een centrum voor luchtvaartgeneeskunde (AeMC) of bij een bevoegde luchtvaartgeneeskundige arts (AME)21. Bij Medex kost een eerste keuring klasse 2 of LAPL in 2026 391,70 euro inclusief btw, met alle onderzoeken inbegrepen; een herkeuring kost 147,25 euro voor het klinisch onderzoek22. Voor de theorie-examens bij de FOD geldt: met een actief Belgisch rijksregisternummer en een opleiding bij een in België erkende ATO of DTO schrijf je je online in; je school valideert de aanvraag, waarna je een betalingsuitnodiging krijgt. Zonder rijksregisternummer of met een buitenlandse school gaat de inschrijving met een formulier per e-mail23. Het PPL-examen bij de FOD kan in het Engels, Nederlands, Frans of Duits; je kiest de taal op de examendag op de computer24. De eerste reeks PPL-examens (alle vakken) kost 129 euro en een herexamenreeks 60 euro; die prijzen gelden tot en met 31 december 202624. In het Belgische luchtruim is Engels de officiële taal voor radiocommunicatie in de luchtvaart; wie de radio gebruikt, moet zijn taalvaardigheid op zijn vergunning laten aantekenen20. Je vergunning vraag je aan bij de Dienst Vergunningen van het Directoraat-generaal Luchtvaart, door het aanvraagformulier en de bijlagen als pdf te mailen7. EuroPilot Center in Antwerpen biedt de PPL aan als all-in pakket met 70 uur praktijktraining, betaald in maandelijkse schijven, en noemt op zijn site geen bedrag. Examengelden, medische keuringen en administratieve kosten zitten er volgens de school niet bij; voor de financiering werkt de school met een pilotenlening van Belfius13.

Een lid schreef in 2023 dat 45 uur het wettelijk minimum is, maar dat vrijwel niemand dat haalt, en raadde aan uit te gaan van 55 tot 60 uur25. Een lid dat in april 2023 besloot zijn PPL te gaan halen en dat in mei 2024 deed, kwam na het optellen van al zijn facturen uit op 19.388 euro all-in, voor 50 uur en 10 minuten vliegen inclusief examenvlucht, tegen 250 euro per blokuur26. Hij deed de theorie-examens bij het CBR, omdat je daar vaak binnen 72 uur terechtkunt en per vak examen kunt doen, al noemde hij dat niet de goedkoopste optie. Zijn buitenlandvlucht viel volgens hem in totaal twaalf keer uit26. Een aspirant hoorde in 2024 van een vliegschool op Gran Canaria dat studenten daar gemiddeld 45 tot 55 uur nodig hebben, en dat de praktijk bij volledige beschikbaarheid in 8 weken kan25. Een lid deed eind 2024 de PPL-theorie-examens van Austro Control bij Orbit in Arnhem en schreef dat ze hem achteraf alles meevielen25. Volgens een lid in 2023 is solo echt solo: je instructeur is niet via de radio bereikbaar en vooraf doe je samen alleen een briefing25. Een lid schreef in mei 2025 dat je de overlandvlucht van 150 NM meestal eerst met een instructeur vliegt en daarna solo. Andere leden in dezelfde draad moesten hem direct solo vliegen of vonden de hele route eerst met instructeur niet standaard25.