De Amerikaanse luchtmacht heeft al haar bommenwerpers weggehaald van vliegbasis RAF Fairford in Engeland. Het Pentagon bevestigde zondag 4 oktober dat alle Amerikaanse bommenwerpers die naar de basis in Gloucestershire waren uitgezonden, zijn teruggekeerd naar hun thuisbases in de Verenigde Staten. Het vertrek volgt een week na het incident bij de basis dat door de Britse antiterreurpolitie wordt onderzocht. Over dat onderzoek schreven we eerder: Brits-Iraanse man opgepakt in terreuronderzoek rond vliegbasis RAF Fairford.

Wat het Pentagon zegt

"Hoewel operationele veiligheid het ons onmogelijk maakte de verplaatsing van onze middelen en eenheden direct te bevestigen, kunnen we nu melden dat alle Amerikaanse bommenwerpers die naar RAF Fairford waren uitgezonden, zijn teruggekeerd naar hun thuisbases in de Verenigde Staten", aldus een woordvoerder van het Pentagon, geciteerd door The Guardian. Volgens de BBC gaven de Verenigde Staten geen reden voor het vertrek.

Op zondag werden meerdere B-1B Lancers gezien die de basis verlieten, meldt The Guardian. Volgens The New York Times ging het om tien B-1-bommenwerpers die waren ingezet bij de Amerikaanse aanvallen op Iran. The Wall Street Journal schrijft dat de toestellen zijn weggehaald vanwege zorgen over vermoedelijke terroristische plannen tegen de basis. Beide kranten citeren daarmee anonieme bronnen; het Pentagon zelf heeft geen aantal en geen reden genoemd.

Stand van het onderzoek

Het onderzoek draait om de nacht van 26 op 27 september, toen de politie werd gealarmeerd over drie verdachte voertuigen die richting de basis reden. Vijf Britse mannen van 23 tot 25 jaar uit Londen werden aangehouden. In de busjes zijn volgens Counter Terrorism Policing geen geïmproviseerde explosieven gevonden, wel een hoeveelheid benzine. De vijf staan op borgtocht en blijven verdachte.

Op donderdag 1 oktober hield de antiterreurpolitie in de Londense wijk Westminster een man met de Britse en de Iraanse nationaliteit aan, op verdenking van het voorbereiden van terroristische daden. Hij is volgens de politie 25 jaar oud. Zaterdag 3 oktober maakte de politie bekend dat ook hij op borgtocht is vrijgelaten. De doorzoekingen van twee woningen zijn afgerond en het onderzoek gaat verder. Niemand is aangeklaagd en de politie heeft geen namen bekendgemaakt.

De politie heeft haar verklaring van 1 oktober later aangepast. Eerst stond daarin dat de man 27 jaar was en dat een tweede man onder cautie was verhoord. Volgens de politie klopte dat allebei niet: de verdachte is 25 en de passage over de tweede man is geschrapt. Ons eerdere artikel is daarop aangepast.

Iran en de basis

De Britse premier Andy Burnham zei eerder tegen de BBC dat er "sterke aanwijzingen" zijn dat Iran een rol speelde bij het incident. Hij gaf geen details. Iran ontkent elke betrokkenheid. De politie spreekt zelf alleen van mogelijke betrokkenheid van een buitenlandse staat, zonder een land te noemen.

RAF Fairford is een basis van de Royal Air Force die al tientallen jaren door de US Air Force wordt gebruikt als vooruitgeschoven uitvalsbasis voor bommenwerpers. Sinds de eerste dagen van de oorlog met Iran zijn er volgens The Guardian, op basis van waarnemingen van spotters, tientallen B-52's en B-1's vanaf de basis actief geweest. De Britse regering had de Verenigde Staten toestemming gegeven Fairford daarvoor te gebruiken.

Wat nog niet bekend is

Of het vertrek tijdelijk of definitief is, hebben de Amerikaanse autoriteiten niet gezegd. Ook is niet officieel bevestigd hoeveel toestellen er vertrokken en of het vertrek rechtstreeks verband houdt met het terreuronderzoek. Een reactie van de Britse regering op het vertrek was zondagavond niet bekend. Tot een eventuele veroordeling gelden alle verdachten als onschuldig.

Over de B-1B Lancer

De B-1B Lancer is een supersonische langeafstandsbommenwerper van de US Air Force met zwenkvleugels, die al sinds de jaren tachtig in dienst is. Naast de B-52 en de B-2 is het een van de bommenwerpers van de Amerikaanse luchtmacht. Bij luchtvaartliefhebbers is RAF Fairford daarnaast bekend als thuis van de Royal International Air Tattoo.

Veelgestelde vragen

Welke bommenwerpers zijn vertrokken?

Het Pentagon spreekt van alle Amerikaanse bommenwerpers die naar RAF Fairford waren uitgezonden. Op zondag werden B-1B Lancers gezien die vertrokken. The New York Times meldt dat het om tien B-1's ging; het Pentagon heeft geen aantal genoemd.

Waarom zijn ze weggehaald?

De Verenigde Staten hebben geen reden gegeven. The Wall Street Journal meldt op basis van bronnen dat het gaat om veiligheidszorgen rond vermoedelijke terroristische plannen tegen de basis.

Is er iemand aangeklaagd?

Nee. Zes mannen zijn aangehouden en allemaal op borgtocht vrijgelaten. Het onderzoek loopt nog.

Is Iran betrokken?

Premier Burnham spreekt van sterke aanwijzingen, maar heeft geen bewijs gegeven. Iran ontkent. De politie noemt geen land.