Reizigers op Schiphol staan zondag 18 oktober lang in de rij bij de paspoortcontrole. Alle 78 elektronische poortjes van de Koninklijke Marechaussee, de zogeheten e-gates, werken sinds 06.00 uur niet door een storing 35. Reizigers van en naar landen buiten het Schengengebied moeten daardoor langs een balie, waar een marechaussee hun paspoort met de hand controleert 32. Volgens een woordvoerder van Schiphol staan reizigers gemiddeld een uur in de rij, met uitschieters naar anderhalf uur 2. De marechaussee meldde om 11.22 uur dat er aan een oplossing wordt gewerkt, maar dat er nog geen prognose is voor hoe lang de storing duurt 1.

Langste rijen bij vertrek en transfer

De storing treft vertrekkende, aankomende en overstappende passagiers. De rijen zijn het langst bij vertrek en transfer, zei een woordvoerder van Schiphol tegen NU.nl 2. Volgens de NOS hebben meerdere reizigers door de storing hun vlucht gemist; om hoeveel mensen het gaat, kan de luchthaven niet zeggen 3. Ook wie na een intercontinentale vlucht op Schiphol overstapt naar een bestemming binnen Europa, loopt vertraging op 6. KLM brengt in kaart of en hoeveel passagiers hun vlucht hebben gemist en wacht zoveel mogelijk op reizigers. Dat leidt volgens de maatschappij "af en toe tot minimale vertragingen" van een kwartier. Bij Transavia had nog niemand zijn vlucht gemist; gebeurt dat alsnog, dan is de maatschappij zondag "extra coulant met omboeken", zei Transavia tegen de NOS 3.

Om de wachtrijen te beperken zijn alle balies open en controleert de marechaussee minder uitgebreid dan normaal. "Maar dat neemt niet alle rijen weg", zei een woordvoerder van de marechaussee tegen het ANP 4. Het reisadvies verandert niet: wie naar een bestemming buiten Europa vliegt, moet zoals altijd drie uur voor vertrek op Schiphol zijn 2. De storing valt in een drukke week. In het midden en zuiden van het land is dit weekend de herfstvakantie begonnen, in het noorden loopt die bijna af 23.

Oorzaak nog onbekend

Wat de storing veroorzaakt, is nog niet bekend. "Er is op dit moment geen reden om aan te nemen dat het om een hack gaat", zei de woordvoerder van de marechaussee, die benadrukte dat het onderzoek nog loopt 4. Volgens de NOS zijn er geen aanwijzingen voor een cyberaanval 3. Het is de tweede verstoring rond Schiphol in korte tijd: op 10 oktober lag het treinverkeer van en naar de luchthaven stil door een stroomstoring, lees daarover ons eerdere artikel.

Hoe de e-gates normaal werken

De e-gates staan in de aankomsthallen, de vertrekhallen en de transferzones van Schiphol. Het poortje scant het paspoort en controleert het gezicht van de reiziger. Iedereen vanaf 14 jaar met een paspoort met chip en de nationaliteit van een EU- of Schengenland kan erdoor. Dat geldt ook voor reizigers uit onder meer de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Canada, Australië en Japan. Een identiteitskaart werkt niet in de poortjes; wie daarmee reist, moet altijd naar een balie 7. Volgens de marechaussee duurt de controle in de poortjes normaal maar een paar seconden 7.

De rol van het Entry/Exit System

De e-gates spelen ook een rol in het Europese Entry/Exit System (EES). Dat systeem registreert niet-EU-burgers die voor een kort verblijf de buitengrens van 29 Europese landen passeren, met hun naam, reisdocument, vingerafdrukken, gezichtsopname en de datum en plaats van in- en uitreis. Het vervangt de stempel in het paspoort 8. Het EES startte op 12 oktober 2025 en werd in zes maanden stapsgewijs ingevoerd 9; sinds 10 april 2026 werkt het volledig 8. Volgens Up in the Sky werden op de Nederlandse luchthavens tijdens die invoering extra medewerkers ingezet om de verwachte drukte op te vangen 11.

Op Schiphol registreren reizigers uit bijvoorbeeld de Verenigde Staten of het Verenigd Koninkrijk zich bij aankomst eerst bij een zelfbedieningskiosk, waar ze hun paspoort scannen en vingerafdrukken afgeven. Daarna gaan ze door een e-gate of naar een bemande balie. Bij vertrek handelt de e-gate de EES-controle zelf af 7. Of de storing van zondag ook die registratie heeft vertraagd, hebben de marechaussee en Schiphol niet gemeld. Geen van beide heeft de storing in verband gebracht met het EES 12.

Het volgende Europese systeem, de reisautorisatie ETIAS voor reizigers zonder visumplicht, is nog niet in gebruik. De EU maakt de startdatum enkele maanden van tevoren bekend 10.

Grenscontrole en de luchtvaart

Of bemanningsleden op weg naar of van hun vlucht ook in de rijen stonden, hebben Schiphol en de marechaussee niet gemeld 12. Voor vliegers is grenscontrole meer dan een rij in de terminal. Waarom de aanwezigheid ervan bepaalt of een luchthaven bruikbaar is als uitwijkhaven, lees je in ons antwoord over grenscontrole en internationale uitwijkhavens. En wie op Schiphol overstapt, moet soms ook opnieuw door de beveiliging; waarom dat verschilt, staat in ons antwoord over de transfercontrole op Schiphol.