Een team van de Koninklijke Luchtmacht bereidt zich in Portugal voor op de komst van de Embraer C-390, de opvolger van de Hercules C-130. Vier Nederlanders wonen daar inmiddels al twee jaar met hun gezinnen en leren van Portugese collega's die al met het toestel vliegen, meldt Het Parool. Eén van hen is vlieger Darryl Jongebreur (57), die eerder met het team een opleiding in Brazilië volgde.

Het gaat daarbij niet alleen om het vliegen zelf, maar bijvoorbeeld ook om het onderhoud. Tot de levering moeten de Nederlanders zoveel mogelijk vlieguren maken, handleidingen schrijven en een opleidingscentrum inrichten. "We willen zo snel mogelijk slim worden met het vliegtuig", zegt Jongebreur tegen de krant. Vorige week kwamen de Portugezen op zijn uitnodiging met hun C-390 naar vliegbasis Eindhoven, om mee te doen aan de internationale luchtlandingsoefening Falcon Leap.

Vijf toestellen, eerste eind 2027

Nederland heeft vijf C-390's gekocht, die op dit moment worden gebouwd. De luchtmacht vliegt nu met vier Herculessen, dus de vloot wordt groter. Het eerste toestel moet eind 2027 een vaste plek krijgen op vliegbasis Eindhoven; in 2031 moeten alle exemplaren daar staan en is de Hercules uitgefaseerd. Volgens de toenmalige staatssecretaris van Defensie, Christophe van der Maat, konden de kosten oplopen tot 2,5 miljard euro, zei hij in 2022 in de Tweede Kamer.

Nederland, Oostenrijk en Zweden kopen samen 13 toestellen: vijf voor Nederland en elk vier voor de andere twee landen. Nederland is lead nation, waardoor de partners gebruikmaken van het Nederlandse contract. Omdat alle toestellen gelijk zijn, is samen opereren en personeel uitwisselen eenvoudiger. De afbouw gebeurt door Nederlandse bedrijven in Woensdrecht.

Van vijf naar vier bemanningsleden

Jongebreur, die jarenlang F-16 vloog, vergelijkt de overstap met de wissel van een oude, betrouwbare Volvo naar een Tesla vol elektronica. Door die automatisering krimpt de standaardbemanning van vijf naar vier: twee piloten en twee loadmasters. De flight engineer verdwijnt uit de cockpit. Voor contact met de grond gaat de bemanning vooral tekstberichten gebruiken en zo min mogelijk praten. Jongebreur waarschuwt jongere vliegers wel: "Automatisering is fantastisch, maar je moet nog steeds goed kunnen sturen."

De C-390 heeft straalmotoren van een type dat ook in de burgerluchtvaart wordt gebruikt. Het geluid is volgens Jongebreur vergelijkbaar met dat van een Ryanair-toestel.